در حالی که چند روز قبل بالاخره نزدیک به 200 کشور جهان در نشست پاریس بر سر کاهش گازهای گلخانه ای به توافق رسیدند، معاون انسانی سازمان حفاظت محیط زیست از سه شرط ایران و کشورهای در حال توسعه برای رسیدن به تعادل در تولید این گاز کشنده خبر داد.
در گفت وگوی «قانون» با معاون سازمان حفاظت محیط زیست مطرح شد؛
در حالی که چند روز قبل بالاخره نزدیک به 200 کشور جهان در نشست پاریس بر سر کاهش گازهای گلخانه ای به توافق رسیدند، معاون انسانی سازمان حفاظت محیط زیست از سه شرط ایران و کشورهای در حال توسعه برای رسیدن به تعادل در تولید این گاز کشنده خبر داد که در صورت اجرایی نشدن آنها نمی توان به ایجاد تعادل بین کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه امیدوار بود.
با به پایان رسیدن کاپ 21 و به توافق رسیدن بیش از 190 کشور جهان بر سر کاهش گازهای گلخانه ای و کنترل دمای کره زمین تا 5/1 درجه سانتیگراد، کارشناسان بسیاری در خصوص نتیجه این نشست که در پاریس برگزار شد، اظهار نظر کردند. برخی از این کارشناسان معتقد بودند که ایران نقش چندانی در این نشست نداشت و نتوانست آنچنان که باید و شاید خوش بدرخشد.
اما مسئولان سازمان محیط زیست کشور ادعای دیگری دارند. سعیدمتصدی، معاون انسانی سازمان محیطزیست کشور در گفتو گو با «قانون» از سه شرطی که ایران برای کشورهای توسعه یافته گذاشته تا بر اساس آنها گازهای گلخانهایاش را کاهش دهد خبر میدهد.او تاکید می کند که کشورهای توسعه یافته از منابع خود استفاده کرده و رشد خود را داشتهاند و به نقطه ثابتی رسیده اند. این در حالی است که کشورهای در حال توسعه هنوز خواهان رشد بیشتر اقتصادی هستند؛ بنابراین باید تعادلی بین دارایی ها و موجودی های دو طرف به وجود بیاید که این تعادل تنها از سه طریق می تواند به وجود بیاید؛ انتقال تکنولوژی، ظرفیت سازی و توانمندسازی کشورهای در حال توسعه و کمک های مالی.
راهی برای نجات زمین
متصدی می گوید که پیش بینی کشورهای در حال توسعه و ایران این است که در صورتی که این سه مورد در نظر گرفته شود تعادل هم بین کشورهای توسعه یافته وهم کشورهای در حال توسعه ایجاد خواهد شد. چراکه کشورهای در حال توسعه تکنولوژیای را دریافت خواهند کرد که گاز گلخانهای کمتری تولید می کند و با کمک مالی، زودتر رشد اقتصادی خواهند داشت و ظرفیت ها نیز کمک میکند تا زودتر به نقطه پایدار و ثابتی برسند.
به گفته معاون ابتکار این سه مکانیزم حلقه ارتباطی محسوب می شود که اگر اتفاق بیفتد میتوان به نتیجه نشست پاریس خوشبین بود، اما اگر اتفاق نیفتد قطعا خوشبینی نسبت به کاپ 21 وجود نخواهد داشت.بنابراین با توجه به شرایطی که گذاشته شد و نقشی که ایران در این نشستها به همراه رئیس سازمان محیط زیست داشت، متصدی امیدوار است که کشورهای در حال توسعه از جمله ایران به نقطه تعادل برسند. او همچنین یادآور میشود که شرکت کشورهای در حال توسعه در این تعهد کاملا داوطلبانه و خودخواسته است و از سال 2020 تا سال 2050 قرار است 4 درصد گازهای گلخانه ای خود را کاهش دهند. ما به عنوان مشارکت در جامعه بین المللی شرکت میکنیم و همزمان هم برای کاهش گازهای گلخانهای و هم رشد و توسعه اقتصادی کشور برنامه ریزی کردهایم. اگر برنامه های ما پیش برود تعهدی نداده ایم و آنچه قرار بوده در توسعه اقتصادی داشته باشیم همچنان خواهیم داشت.
توان کاهش گازهای گلخانه ای ایران بیش از 12 درصد است
معاون سازمان حفاظت محیط زیست از رتبه هفتم ایران در تولید گازهای گلخانه ای خبر میدهد و می گوید که 8 درصد از تعهدی که ایران برای کاهش گازهای گلخانه ای خود اعلام کرده کاملا منوط به اجرای سه خواستهای بوده است که پیشتر اعلام کرده است. ما کشوری هستیم که از همه نظر موقعیت خوبی داریم اما یکسری موارد مانع پیشرفت ما شده است. به عنوان مثال ما ممکن است که پول داشته باشیم اما تحریم هستیم و مبادله مالی نداریم. توان ما حتی بیش از 12درصد کاهش گازهای گلخانه ای است اما شرایط حاکم بر کشور مانع می شود و بنابراین با توجه به تحریم ها ما کاهش 4درصدی گازهای گلخانه ای را پیشنهاد داده ایم و در صورتی که جامعه جهانی با ما همکاری کند ما هم حسن نیت خود را نشان می دهیم. اما نمی توانیم هم تحت تاثیر تحریم های ناعادلانه باشیم و هم کاهش گاز گلخانه ای داشته باشیم.
متصدی بر این باور است که باید توجه داشت که کشورهای در حال توسعه نیز نیازمند توسعه هستند و قطعا توسعه با افزایش گازهای گلخانه ای همراه خواهد بود. حال اگر محدودیتی برای کشورهای در حال توسعه ایجاد شود مسلما توسعه اقتصادی این کشورها نیز دچار مشکل خواهد شد. بر همین اساس بوده که موضوع اقدام مشارکتی کشورها در کاهش گازهای گلخانه ای مطرح شده است تا بر اساس این اقدام کشورهای در حال توسعه در کاهش گازهای گلخانه ای مشارکت داشته باشند.
به گفته معاون انسانی سازمان حفاظت از محیطزیست کشور از طرفی دیگر دمای کره زمین در حال افزایش است و پیش بینیها میگوید که تا سال 2050، دنیا تا 4 درجه سانتیگراد گرمتر خواهد شد و کشورها در حال تلاش برای نگهداشتن این دما تا 2 درجه سانتیگراد هستند. اما اعداد و ارقامی که از سوی کشورها اعلام شده است، نشان میدهد که حتی اگر همه کشورهای جهان به تعهدات خود پایبند باشند، باز هم بیش از 5/1 درجه سانتیگراد نمی توان دمای کره زمین را کاهش داد.
نقش گازهای گلخانهای طبیعی در تعادل گرمایی زمین
این واقعیت که سیاره زمین با لایه ضخیمی از یخ پوشیده نشده، بهعلت نقش طبیعی اثر گلخانهای است. سطح زمین همان اندازه که با انرژی دریافتی از خورشید گرم میشود، با مکانیسم اثر گلخانهای نیز گرم میشود. نقش جو برای زمین همانند پتو است که در فضایی که پوشش میدهد مقداری از گرمای آزاد شده از جسم را حفظ میکند و باعث افزایش دما میشود.
با افزایش میزان آلایندههای جوی و پدید آمدن اثر گلخانهای ، دانشمندان پیشبینی کردهاند که میانگین دمای هوا در نتیجه افزایش میزان دیاکسید کربن و سایر گازهای گلخانهای ، به اندازه چند درجه افزایش خواهد یافت و این افزایش دما ، روی آب و هوا، محیط زیست و اکوسیستمهای مختلف کشورهای جهان تأثیر خواهد گذاشت.دانشمندان معتقدند که گرم شدن کره زمین از مدتها پیش در جریان بوده است و بهطور عمده ، علت افزایش دما به اندازه دو سوم یک درجه سانتیگراد از سال 1860 به بعد ، افزایش گازهای گلخانهای است.
زمین مانند هر جسم گرم دیگر ، انرژی منتشر میکند. انرژی منتشر شده از زمین نور زیر قرمز است که در گستره 4 تا 50µm قرار دارد. این ناحیه ، زیر قرمز گرمایی نام دارد. بعضی از گازها در هوا میتوانند زیر قرمز گرمایی با طول موجهای خاصی را جذب کنند. بنابراین تمام زیر قرمز منتشر شده از سطح و جو زمین ، مستقیما به فضا باز نمیشود و در فاصله کوتاهی پس از جذب آن بهوسیله مولکولهای معلق در هوا مانند CO2 بهصورت کاتورهای منتشر و مجددا به سطح زمین هدایت و از نو جذب شده و باعث گرم شدن بیشتر سطح زمین و هوا میشود.