شبکههای اجتماعی در امر تسریع اطلاعرسانی در جامعه موثر هستند و مسئولان نیز در این زمینه میتوانند با درک مطالبهگری مردم در پی پاسخگوی به نیاز آنها باشند. هرچه اینگونه اطلاعرسانیها منسجمتر و سامانیافتهتر باشد به همان نسبت مطالبات نیز افزایش مییابد و به این ترتیب فعالان در حوزههای مختلف میتوانند در قالب تشکیل کمپینهایی در گروهها، تشکلهای مدنی و... مطالبهگری را در جامعه ارتقا دهند.
زیست بوم/هومان خاکپور*: این روزها شبکههای مجازی باعث سرعتبخشی در امر اطلاعرسانی در جامعه شدهاند. تنها کافی است یک اتفاق یا نارسایی در هر نقطه از این کره خاکی رخ دهد. با توجه بهشدت و حدت آن میتوان شاهد بازخوردهای آن در شبکههای اجتماعی بود. با بررسی فعالیتهای مدنی در 10 سال گذشته خواهید دید که با رشد شبکههای اجتماعی و ظرفیتهای الکترونیکی به همان میزان ظرفیت مسئولیتپذیری مردم نیز در حوزه محیط زیست افزایش یافته است.
با بررسی فعالیتها در زمینه اطلاعرسانی در یک دهه گذشته خواهید دید که اطلاعرسانی به موقع و فراگیر در این حد نبوده و مشارکتها مردمی نیز به این شکل با استقبال عمومی همراه نبوده است. اغلب اتفاقات در حوزه محیط زیست در چند سال اخیر به دلیل عدم پوششدهی به موقع اخبار، آگاهیبخشی مردم را به همراه نداشت، اما هماکنون با توسعه ظرفیتهای الکترونیک و سرعت انتقال اطلاعات شاهد سهولت در دستیابی به اطلاعات هستیم که این امر باعث سرعتبخشی به امر آگاهسازی در همه حوزهها شده است.
انواع شبکههای اجتماعی به سهولت در تلفن همراه و تبلت نصب میشوند و مردم میتوانند در همه اماکن و مراکز به صورت دائم و مستمر اطلاعات در زمینه محیط زیست را بررسی کنند. این امر میتواند به افزایش مشارکت مردم و مسئولیتمداری در حوزه محیط زیست بهویژه برای اشخاصی که دغدغه این حوزه را دارند منجر شود. این ظرفیتها فرصت مناسبی در اطلاعرسانی و ایجاد سهولت در آگاهسازی است. امروزه بسیاری از اطلاعات و دغدغهها در حوزه محیط زیست از طریق شبکههای اجتماعی منعکس میشود.
این در حالی است که در گذشته فضای رسانهای همچون سایتها و فضاهای مجازی چندان در دسترس نبود و به این دلیل بیشتر شاهد نارساییها و غفلت در توجه به این کاستیها از سوی مردم و مسئولان در امور مختلف بودیم. هماکنون با افزایش تعداد و تنوع در فضاهای مجازی به فراخور علاقهای که هر فرد نسبت به ابزارهای اطلاعرسانی دارد میتواند به مطالب علمی نیز دسترسی پیدا کند و این امر منجر به ارتقای دانش میشود.
هماکنون بخش عمدهای از بیداری جامعه نسبت به امر محیط زیست به دلیل وجود ابزارهای اطلاعرسانی و شبکههای اجتماعی در کشور است و میتوان از این بستر برای توسعه توجه به محیط زیست در کشور استفاده کرد. شبکههای اجتماعی در امر تسریع اطلاعرسانی در جامعه موثر هستند و مسئولان نیز در این زمینه میتوانند با درک مطالبهگری مردم در پی پاسخگوی به نیاز آنها باشند. هرچه اینگونه اطلاعرسانیها منسجمتر و سامانیافتهتر باشد به همان نسبت مطالبات نیز افزایش مییابد و به این ترتیب فعالان در حوزههای مختلف میتوانند در قالب تشکیل کمپینهایی در گروهها، تشکلهای مدنی و... مطالبهگری را در جامعه ارتقا دهند. اغلب گروههای تشکیل شده در این زمینه معمولا یک سمت و سوی موضوعی دارند و با این موضوعات میتوان در حوزه محیط زیست به شکل تخصصی درباره موضوعاتی همچون نارساییها در زمینه جنگلها، مراتع، تالاب و ... به فعالیت پرداخت. در ضمن میتوان از این اقدام در همه حوزهها نیز استفاده کرد.
شبکههای اجتماعی منجر به ارتقای همگرایی در جامعه میشود و به این ترتیب میتوان به بسترسازی در این زمینه پرداخت. با گذشت زمان و اثبات فعالیت موثر افراد میتوان برخی از فعالان در امر اطلاعرسانی در شبکههای اجتماعی را در قالب فعالان محیط زیست معرفی کرد. به این ترتیب فعالیت آنها از حوزه مجازی محدود خارج شده و به شکل عملی و فیزیکی میتوان از آن استفاده کرد.
برای تحقق این امر باید به مدیریت فضاهای مجازی پرداخت تا از این طریق بتوان دغدغههای مدنی و همسو با فعالیتهای افراد در این حوزه را شناسایی کرد. امروزه مسأله محیط زیست و توجه به آن دغدغه اساسی مسئولان و مردم محسوب میشود که باید با مشاهده هر نارسایی آن را مورد ارزیابی قرار داده و در اسرع وقت به حل و فصل آن پرداخت.