سامانه الکترونیکی جامعه محیط زیست

در طی سالیان دراز در اثر بارندگی ها بخشی از آب به داخل زمینی نفوذ کرده و سفره های زیرزمینی را ایجاد کرده است آب در زیرزمین در بین ذرات خاک قرار دارد وفضایی را اشغال می کند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه سمنان، با برداشت بی رویه از سفره های آب زیرزمینی و عدم جایگزینی آب برداشت شده با بارندگی و … سطح آبخوان (قسمتی از پوسته زمین است که سوراخ‌ها یا خلل و فرج سنگ‌های آن از آب مملو و اشباع شده باشد) افت کرده و فضای بین ذرات خالی از آب می شود و به مرور زمان در اثر فشار لایه های بالایی خاک و جبران نشدن کمبود ذخیره آبخوان این فضاهای خالی با ذرات خاک پر می شود. این مسئله باعث ایجاد ضربات جبران ناپذیری خواهد شد از جمله اینکه  با پر شدن فضاهای خالی با ذرات خاک، سطح زمین نشست کرده  و پدیده مخرب و جبران ناپذیر فرونشست زمین و فروچاله‌ها به وجود می‌آیند.

این پدیده زلزله خاموش، باعث تخریب بناها و تاسیسات می گردد همچنین با این نشست و پرشدن فضاهای خالی، آبخوان دیگر فضایی برای جایگزین آب ندارد و می توان گفت سفره‌های آب زیرزمینی عملاً می میرند، پدیده مخرب فرونشست زمین آسیب‌های زیادی به همراه دارد که از جمله آن می‌توان به مرگ آبخوان‌ها خسارات وارد شده به زیرساخت‌های کشور مانند ساختمان‌ها، راه‌ها، پل‌ها، خطوط لوله و خطوط انتقال نیرو اشاره کرد.

وجود ۴۵۰ حلقه چاه غیرمجاز در استان سمنان

علاوه‌بر خشکسالی و کاهش نزولات آسمانی مساله‌ای که به بحران کم‌آبی کشور در سال‌های اخیر دامن زد، حفر چاه‌های غیرمجاز بود. به گفته مسئولان شرکت منابع آب ایران در حال حاضر بالغ بر ۳۰۰ هزار حلقه چاه غیرمجاز در کشور وجود دارد و تعداد چاه‌های غیرمجار در استان سمنان نیز ۴۵۰ حلقه چاه است، و تعداد دشت‌های ممنوعه نیز به ۱۳ دشت رسیده است، استفاده بی‌رویه از ذخایر آبی منجر به فرونشست دشت‌ها در کشور  و از جمله استان سمنان شده است.

میزان متوسط فرونشست زمین در استان سمنان ۷۰ سانتیمتر است

به گفته مسوولان آب منطقه‌ای استان سمنان، فرونشست و شکاف زمین در برخی نقاط استان از ۱۰ – ۱۲ سانتی متر آغاز می شود و در برخی نقاط نیز تا حد ۵ متر نیز رسیده است و در حال حاضر میزان متوسط فرونشست در دشت‌های استان سمنان در مناطق مختلف به ۷۰ سانتی‌متر رسیده است، تغییرات کیفی آب زیرزمینی بر اثر کاهش حجم مخزن، ایجاد فروچاله‌ها و شکاف‌های بزرگ در دشت‌ها و تهدید حیات شهرها و روستاها بر اثر تخلیه آبخوان‌ها، از دیگر واقعیت‌های این پدیده جبران ناپذیر است.

 گزارش از: مسعود محقق – ایسنا منطقه سمنان