پروژه” آبرسانی به شاهرود از چشمهسارهای قطری”یکی از پروژههایی است که سالها از کلید خوردن آن میگذرد. پروژهای که گویا در زمان اجرا، نظر کارشناسان بر این بوده که ۶۰۰لیتر بر ثانیه آب دارد اما امروز مدعیاند این حجم از آب پیشبینی شده به کمتر از ۱۰ درصد آن رسیده است.!
به گزارش خبرنگار ایسنای سمنان ،با وجود همه اشتیاقی که از اجرایی شدن یک پروژه و برداشتن سنگی از پیش پای مردم و همشهریان شاهرودی وجود دارد اما اجرای بخشی از این پروژه، با تخریب بخشی از اکوسیستم جنگلی شهرستان همراه است و پربیراه نیست اگر اذعان شود که امروزه اکوسیستم جنگلها بیش از پیش مورد توجه آحاد مردم و خصوصا دوستداران محیطزیستاند.
به هر روی کشور عزیزمان ایران از نظر منابع جنگلی ، در دنیا کشوری فقیر محسوب میشود؛ چرا که سرانه جنگل در دنیا ۸/۰ هکتار است در حالی که این رقم در ایران ما، تنها۲/۰ هکتار است و از این رو باید ما ایرانیها و خصوصا مردم استان سمنان که جنگلهایمان چندان هم زیاد نیست، باید بیش از دیگران در حفاظت از این داشتههای اندک اما ارزشمند، بکوشیم.
دبیر تشکلهای زیستمحیطی شاهرود، معتقد است: اجرای پروژه” آبرسانی به شاهرود از چشمهسارهای قطری” از جمله آن پروژههایی است که باید از آغاز کلید نمیخورد.
دکتر امیرحسین ولیان در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)،منطقه سمنان،اجرایی شدن پروژه” آبرسانی به شاهرود از چشمهسارهای قطری” را از اساس، غیرکارشناسی دانست و اظهار کرد: متاسفانه با وجود مخالفتهای آشکار کارشناسان ،دوستداران محیطزیست و برخی دستگاههای مسئول این پروژه ، اجرایی شد.
آب ارتفاعات جنگلابر به شاهرود میرسد؟
وی با اشاره به طول حدودا ۵۰ کیلومتری این پروژه، افزود: قرار بر این بوده که با اجرایی شدن این پروژه، آب چشمهسارهای قطری در ارتفاعات جنگلابر برای تامین کمبود آب شرب مردم، به شاهرود منتقل شود اما شوربختانه دولت قبل همچون بسیاری از طرحهای دیگر، این پروژه را بدون توجه به نظرات کارشناسی و بدون انجام یک مطالعه دقیق اجرایی کرد.
ولیان، بررسی نادرست میزان دبی آب چشمههای قطری را نشانهای از اجرای غیرکارشناسانه این طرح ارزیابی و تصریح کرد: در ابتداس اجرای این پروژه مدعی شدند که دبی چشمهها بیش از ۶۰۰لیتر بر ثانیه است اما امروز به این نتیجه رسیدند که دبی آن تنها ۴۰ لیتر برثانیه است.
دبیر تشکلهای زیستمحیطی شاهرود،با اشاره به انتقادات دوستداران محیطزیست به این پروژه، خاطرنشان کرد: برخی از فعالان زیستمحیطی از آغاز مخالف اجرای این پروژه بودند چرا که باور داشتند اجرایی شدن این پروژه، مشکلات متعددی برای منطقه به همراه میآورد. برخی نیز با توجه به ضرورت تامین آب مردم معتقد بودند که اجرایی شدن این پروژه منوط به انتخاب یک مسیر کارشناسی شده و اجرای علمی و درست آن، قابل توجیه است.
کج کذاشتن سنگ اول
وی با بیان اینکه متاسفانه از روز نخست مسیر اشتباهی برای اجرایی شدن این پروژه انتخاب شد، اضافه کرد: کارشناسان و دوستداران محیطزیست از همان آغاز به این روند انتقاد داشتند اما متاسفانه توجهی به آن نشد تا اینکه عملیات اجرایی به نقطه حساسی که از پیش مورد مناقشه بود رسید.
این دوستدار محیطزیست با اشاره به اینکه برخلاف پیشبینی اولیه دبی آب چشمهها از ۶۰۰لیتر به ۴۰لیتر بر ثانیه رسیده، خاطرنشان کرد: این در حالی است که سه چهار ماه از سال نیز به دلیل سرمای شدید و یخبندان بودن منطقه، چشمهها کاملا یخ میزنند و عملا امکان انتقال آب آن نیست.
انتخاب مخربترین مسیر
دبیر تشکلهای زیستمحیطی شاهرود، با بیان اینکه عملیات اجرایی و لولهگذاری آن به جای اینکه از جنگل به سمت شهر آغاز شود از شاهرود به سمت چشمهها انجام شده، افزود: تشکلهای زیست محیطی شاهرود سه سال پیش طی نامهای به سازمان بازرسی نسبت به تعیین و انتخاب این مسیر غیرکارشناسی شده اعتراض کردند.
دکتر ولیان با بیان اینکه این مسیر مخربترین مسیر برای انتقال آب است،گفت: یک مسیر پیشنهادی دیگر برای اجرایی شدن این پروژه وجود دارد که آسیبها را به ۱۰ درصد مسیر فعلی میرساند اما متاسفانه توجهی به این مهم نشده است.
وی،با بیان اینکه هماکنون عملیات اجرایی در مسیر نابخردانه فعلی اجرایی و به دو کیلومتری مناطق جنگلی و محل مناقشه رسیده اضافه کرد: این منطقه که دارای شیب ۶۰درجه است، جنگل انبوه است.
الزام پیمانکار به کار دستی در مسیر دو کیلومتری و عدم ورود ماشین به منطقه
این دوستدار محیطزیست با بیان اینکه پیمانکار این پروژه از ابتدا ملزم و متعهد شده که این مسیر دو کیلومتری را به صورت دستی و بدون ورود ماشین به منطقه اجرایی کند، ادامه داد: متاسفانه پیمانکار، آن بخش از پروژه را که ساده و کمهزینه بوده اجرا کرده و وقتی به بخش سخت کار رسیده مدعی شده که نمیتواند آن را اجرایی کند.
دبیر تشکلهای زیستمحیطی شاهرود، با اشاره به انتقاد برخیها به زیان ناشی از تاخیر در اجرای پروژه، گفت:چرا وقتی برای دو سال این پروژه تعطیل شد این افراد مدعی، انتقادی نداشتند و برای اجرایی شدن طرح ،فشاری بر پیمانکار نیاوردند؟.
وی با طرح این پرسش که چرا بهای سودجویی برخی را جنگلها بدهند، اضافه کرد: پیمانکار طبق مصوبه و از روز نخست متعهد به اجرای دستی عملیات اجرایی در این منطقه بوده اما بخاطر هزینه بالای کار دستی ،از اجرای این مصوبه سر باز زده است.
ولیان،با اشاره به تعطیلی فعلی این پروژه در منطقه جنگلی،گفت: قرار نیست با عدم اجرای این بخش از پروژه ،آب به مردم نرسد؛ چرا که تنها ۶ تا ۵درصد آب پیشبینی شده قرار است از خود چشمهها تامین شود. و قرار است با حفر چندین حلقه چاه در مسیر انتقال و هدایت آن به مسیر لولهگذاری شده،طرح آبرسانی به شاهرود اجرایی شود.
وی، با اذعان به اینکه جلوگیری از اجرای این پروژه در منطقه مورد مناقشه تنها به کاهش ۶ درصدی آب پیشبینی شده میانجامد،خاطرنشان کرد: قرار است ۹۴درصد از آب از طریق چاهها تامین شود که بخشی از کار آنها هم انجام شده و مانعی برای عملیاتی شدن آن وجود ندارد.
حرف ما این است که کار کارشناسی نشده انجام نشود
این دوستدار محیطزیست با بیان اینکه”حرف ما این است که کار کارشناسی نشده انجام نشود”، تصریح کرد: اولا بر اساس مصوبات اولیه میبایست مسیر دو کیلومتر باقیمانده به صورت دستی اجرایی شود تا میزان خسارات به حداقل ممکن برسد. دوم اینکه اجرای پروژه در مسیر پیشنهادی سازمان جنگلها و منابع طبیعی که در ضلع جنوبی چشمههای قطری است و آسیبها را تا حد بسیار زیادی کاهش میدهد، انجام شود.
وی در پاسخ به پرسشی در خصوص چرایی عدم اجرای طرح در مسیر پیشنهادی منابع طبیعی به ایسنا گفت: ادعای عوامل اجرایی پروژه این است که چون لولهها را کار گذاشتند و بیرون کشیدن آن هزینهبر است امکان تغییر مسیر نیست و برای همین جنگل باید تاوان این زیان را بدهد!!!.
خطر قطعشدن، بیخ گوش ۲۰۰۰ اصله درخت!!
دکتر ولیان با بیان اینکه سازمان جنگلها رسما اعلام کرده که اجرای پروژه در این مسیر به قطع ۱۵۰۰تا ۲۰۰۰ اصله درخت میانجامد، تصریح کرد: قطع این همه درخت یک فاجعه زیست محیطی است و نباید اتفاق بیفتد.
استعلامی از سازمان جنگلها نشده!
وی،با بیان اینکه اجرای پروژه در کمسیر فعلی به ایجاد گسست در منطقه نیز میانجامد، یادآور شد: سازمان جنگلها اعلام کرده که اجرای پروژه در مسیر فعلی غیرقانونی است و از آنها استعلامی صورت نگرفته است لذا اساسا عملیاتی شدن پروژه اشکال قانونی دارد.
ولیان گفت: جدای از انتقادات تشکلهای زیستمحیطی ، سازمان جنگلها و مراتع کشور با این مسیر مواق نیست و اعلام کرده، اجرای آن به تخریب جنگل میانجامد.
دبیر تشکلهای زیستمحیطی شاهرود، با بیان اینکه ngoهای شاهرود مخالف انتقال آب نیستند، تصریح کرد: ما با انتقال آب و رفع مشکل مردم موافقیم اما میگوییم که اجرای پروژه با رعایت تمامی الزامات زیستمحیطی انجام شود.
به هر روی اجرای این پروژه بواسطه قرار گرفتن در یک منطقه جنگلی زیبا و در نزدیکی جنگل ابر از حساسیت بسیار زیادی برای دوستداران محیطزیست و مردم استان سمنان و خصوصا شاهرود و بسطام برخوردار است.
با وجود اینکه مسئولان اجرایی فعلی بارها اعلام کردند که مسائل زیستمحیطی در اولویت است و صدالبته بعد از دو سال از عمر دولت تدبیر و امید نیز، به نیکی دریافتهایم که “دولت یازدهم دولتی نیست که بیگدار به آب بزند”اما باید متذکر شد، جنگلهای ایرانی- تورانی که بخش مهمی از آنها در این منطقه واقع شده از مهمترین سرمایههای استان و کشور است که باید در حفاظت و پاسداشت از آن، کوچکترین تردیدی به دل راه نداد ، سرمایهای که حفظ آن ، ارزش این را دارد که نه تنها لولههای کارگذاشته را از دل خاک بیرون کشید که چنانکه امید به تخریب کمتری باشد ، مسیری دیگربار در پی گرفت.
هوشنگ حبیبی بسطامی-ایسنای سمنان