• انرژی خورشیدی
نظر به اینکـه شدت تابش یاد شده از متوسط شدت تابش بسیاری از کـشورهای اروپـایی از جمله انگلستان، بالاتر است، بهره گیری از انرژی خورشیدی در ایران به لحـاظ فنی و اقتصادی عملی است. از متداول تـرین کـاربردهـای انـرژی خورشـیدی آبگرمکن های خورشیدی است.
• انرژی باد
در کشور با توجه به وجود مناطق بادخیز، بستر مناسبی جهت گـسترش بهره برداری از توربین های بادی فـراهم است. مولدهای بـرق بـادی مـیتوانـد جایگزین مناسبی بـرای نیروگـاههـای گـازی و بخـاری باشـند. مطالعـات و بررسـیهـای انجـام شـده در زمینـه تخمین پتانسیل باد در کشور بیانگر آن است که در ۲۶ منطقه کشور (شـامل بیش از ۴۵ سایت مناسب) میزان ظرفیت اسمی سایتهـا بـا در نظـر گـرفتن یک راندمان کلی ۳۳ درصد در حدود ۶۵۰۰ مگاوات است و ایـن در شـرایطی است که ظرفیت اسمی کل نیروگاه های برق کـشور، در حـال حاضـر ۳۴۰۰۰ مگاوات است.
• انرژی زمین گرمایی
مراحل احداث اولین پروژه تولید برق از انرژی زمین گرمایی در کشور، در دامنه کوه های سبلان و کسری از سال ۱۳۷۴ با ظرفیت ۵۰ مگاوات الکتریکی انجام شده است. همچنین، در آبانماه ۱۳۷۵ پـروژه پتانـسیل سـنجی انـرژی زمین گرمایی کشور توسط سازمان انرژی های نو شروع گردید کـه ۱۰ منطقـه پتانسیل سنجی شده است. امید است که بـا مطالعـات دقیـق تـر بـر روی ایـن مناطق و انجام مطالعات زمین شناسی، پتانسیل دقیـق ایـن منـاطق مـشخص گردد و انرژی موجود در این مناطق مورد بهره برداری قرار گیرد.
•
انرژی بیوماس
با انجام بررسی های بـه عمـل آمـده و بـا در نظـر گـرفتن تمـام ضـرایب اطمینان، تبدیل زیست توده به انرژی، میتواند تاثیر بسزایی در تامین انـرژی کشور داشته باشد. به طور مثال، مجموع انـرژی مفیـد زبالـه هـای شـهری در کشور برابر ۸۹/۷۴۵ پتاژول بوده که با فن آوری موجود، همچنین، می توان بـه انرژی گاز متان و الکـل قابـل تولیـد از زائـدات کـشاورزی، جنگلـی و دامـی، پتانسیل برق قابل تولید از زباله های شهری کشور و بیوگـاز حاصـل از تـصفیه بی هوازی فاضلاب شهری نیز اشاره نمود.
• نیروگاه های برق آبی
نیروگاه های برق آبی از نیروگاههای سازگار با محیط زیست هستند که به علت سهولت بهره برداری و هزینه برداری مناسب در کنترل سـیلاب و تـامین آب و تولید انرژی الکتریکی، کمک به پایـداری شـبکه و غیـره مـیتواننـد بـه صورت چند منظوره مورد استفاده قرار گیرند. یکی از مهمترین دستاوردهـای مدیریت آب در کشور، کنترل منابع آب از طریق احداث سدهای مخزنی است. کشور نه تنها در مطالعه، طراحی و اجرای این نوع سازه ها بـه خودکفـایی رسیده است بلکه در حال حاضر با داشتن ۸۵ سـد مخزنـی بـزرگ در دسـت ساخت، طبق آمار منتشر شده، سومین کشور دنیـا در سـاخت سـد و کنتـرل منابع آب محسوب می گردد.
زیرساخت های بخش انرژی های تجدیدپذیر در کشور - سازمان های مرتبط
در کشور سازمانهـای ذیـل در زمینـه انـرژیهـای تجدیدپـذیر فعالیـت می نمایند:
- سازمان انرژی های نو ایران (سانا)
- سازمان بهره وری انرژی های نوایران (سابا)
- سازمان بهینه سازی مصرف سوخت کشور
- موسسه مطالعات بین المللی انرژی
قوانین و مقررات
توسعه مطلوب و منطقی انرژی های تجدیدپذیر در کشور بدون ورود مؤثر بخش خصوصی و سرمایهگذاران غیردولتی به این حیطه امکـانپـذیر نخواهـد بود. لذا فعال سازی بیـشتر بخـش خـصوصی در عرصـه تولیـد بـرق از منـابع تجدیدپذیر همواره باید یکی از محورهای اصـلی سیاسـت کـلان دولـت قـرار گیرد. در اجرای ماده ۶۲ قانون، تنظیم بخـشی از مقـررات مـالی دولـت کـه در برنامه چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهـوری اسـلامی ایـران تنفیذ شده است، به منظور جلب و حمایت از سرمایه گذاری بخش غیردولتـی در تولید برق از انرژی های نو به پیوست دستورالعمل اجرایی مـاده ۶۲ جهـت اجرا ابلاغ شده است.
نتیجه گیری
استفاده بی رویه از منابع انرژی یک بعدی مانند نفـت در کـشور قطعـاً در آینده نه چندان دور باعث صدمات جبران ناپذیر ملی به نسل های آتی خواهـد بود. هدف اصلی از ارزیابی و بررسی منابع تجدیدپذیر یافتن جایگاهی مناسب و ارزان قیمتتر برای منابع مصرفی میباشد. کانون اصلی توجه به این مهم در فواصل زمانی ۲۰۰۰ الی ۲۰۲۰ میلادی مـی باشـد. از اینـ رو توجـه بـه اثـرات زیست محیطی ناشی از استفاده انرژی های تجدیدپذیر امری بدیهی و حیـاتی است. خوشبختانه استفاده از منـابع انـرژی تجدیـدپـذیر در مجمـوع عـوارض زیست محیطی بسیار کمتری نـسبت بـه منـابع سـوخت فـسیلی دارنـد. لـذا شناختن ماهیت و فرآیند تشکیل و فعل و انفعالات لازم جهت بهره بـرداری از منابع انرژی تجدیدپذیر میبایست در الویت اول قرار گیرد. هر کـدام از منـابع نامبرده متناسب با نوع انرژی و شرایط اقلیمی متفاوت است. از اینرو توجه بـه این نکته مهم که در کشور ما زمینه بهره برداری در کدام یـک از زمینـه هـای منابع فوق سهل تر و از نظر اقتصادی بـه صـرفه تـر اسـت، یکـی از مهـمتـرین پیش نیاز ها جهت استفاده از این منابع و لزوم مؤکد اولویت دهی به گزینش نوع منابع تجدیدپذیر میباشد.