نقد و بررسی رویکردهای سنتی و حفظ محیط زیست، توسعه سنتی ولی با ابزار امروزی در نقش نقاد الگوی توسعهِ مخربِ محیط زیست سر بر آورده است. در این میان، سوداگران برخاسته از اندیشه مدرنیته و رویکرد سخت افزارانه، به همراه کوشش برای توسعه و تأمین نیازهای جمعیت که بیش از توان اکولوژیک کشور میباشد، زیست بومهای مختلف را دچار تخریب کرده و نتایج آن در قالب تشدید مخاطرات زیست محیطی نمود یافته است.وارزیابی پایداری محیط زیست در فرایندِ توسعه با چالش اساسی مواجه شده است. اکولوژیست ها و کارشناسلن محیط زیست بر این واقعیتند که در ایران نیز اندیشه توسعه گرا عمدتاً کم توجه به ارزیابی پایداری زیستمحیطی داشته است. مطالعات نشان میدهند وضعیت کنونی دریاچه ارومیه متأثر از عوامل طبیعی و انسانی، که سطح و آب دریاچه کاسته شده است. چنانچه پنج سال روندهای موجود ادامه یابد، دریاچه خواهد خشکید که پیامدهای فاجعه باری به دنبال خواهد داشت. از اینرو، برنامه ریزی در این بخش باید متوجه عوامل انسانی این فاجعه زیست محیطی در قالب افزایش زیرکشت آبی بیش از چهار برابر در سه دهه تغییر الگوی کشت از زراعی و غلات به باغی با الویت باغ سیب و تغییر الگوی زیست و افزایش برداشت از منابع آب سطحی و زیرزمینی بصورت مجاز و غیر مجاز و به دلیل تغییر اقلیم میباشد.