به گزارش ایرنا به نقل از روزنامه اطلاعات، خودروسازان نه در برابر خیابان هایی که آن ها را سرریز از خودرو و پرترافیک کرده اند، احساس مسئولیت می کنند و نه در مقابل تصادف هایی که ناشی از کیفت پایین خودروهای تولید شده است. دود تولید شده خودروهای آنان شش های رهگذران پیاده را بیمار می سازند و آلودگی صوتی این خودرو ها گوش عابران را کم شنوا و قلبشان را آسیب پذیر می سازد. علاوه بر این مسائل، پساب خودروسازی ها به محیط زیست و آب و خاک هم آسیب میزند. خوروسازان نه در فرایند تولید، و نه پس از آن که خودرو روانه گورستان می شود احساس مسئولیت می کنند. به راستی، اگر خوروسازان در برابر ترافیک و پیشامدهای رانندگی و هوای شهر و رهگذران پیاده و محیط زیست و آب و خاک مسئولیتی ندارند، پس در برابر چه مسئولند؟
صنعت خوروسازی آب زیادی مصرف می کند و پساب ها و آزبست و پسماند رنگ و سم و دیگر آلاینده ها را روانه هوا و خاک و آب و محیط زیست می سازد. کیفیتی پایین خودروهای ساخت داخل، زمانی بیشتر آشکار می شود که خـودروهای خارجی دارای کیفیت استاندارد «یورو» وارد بازار ایران شده اند.
اگر طبیعت زبان داشت
محمــود مرادپور، کارشناش شیمی درباره رنگ ها که در همه بخش های صنعت خودروسازی شامل اسکلت، بدنه، لوازم تکمیلی، تزیینی، مونتاژ و فوم کاربرد دارد، گفت: این ها آلاینده های زیادی به شکل گاز، ذرات، پسماند جامد و پساب از خود به جا می گذارد که سبب آلودگی هوا، آب و خاک می شود. همه رنگ هایی که در خودروسازی به کار می رود، پیامد سرطان زایی هم دارند.
وی ادامه داد: دورریز آب های شست وشو در فرایند تولید خودرو، پساب های سمی است که دارای روغن و چربی و رنگ دانه، فسفات، سیانور، کروم، سرب، آرسنیک و جیوه است؛ به این ها بیفزایید بشکه های دورریختنی مواد و فیلترهای لجنی رنگ را که روانه طبیعت بی زبان می شود.
فرار از مسئولیت ها
هرکس در قبال فرزند خود مسئول است و در برابر جامعه و محیط زیست پاسخگو. در جهان، سازمان هایی که پای مردم را به طبیعت باز می کنند، برای علفی که زیر پای گردشگران خشک می شود، حساب پس می دهند. برای نمونه، سازمان های گردشگری آمریکا هر سال، نزدیک به یک میلیارد دلار برای بهبود آب های آلوده شده و طبیعت آسیب دیده هزینه می کند.
پورانه میرزایی، کارشناس ارشد محیط زیست درباره این مسئله گفت: حقیقت این است که همه صاحبان صنایع باید در قبال آسیب های زیستی در محیطی که خود در آن زندگی می کنند، احساس مسئولیت داشته باشند. ولی متاسفانه صنایع کشور، با بی توجهی، تولیدات(فرزندان) خود را در جامعه رها می کند، بی آن که در این رابطه مسئولیتی برای خود متصور شود.
وی تصریح کرد: پساب های خروجی بسیاری از صنایع، قلیایی است و تصفیه نکردن یا تصفیه بد آن، مشکلات بیشتری بر دوش زخمی محیط زیست، بار خواهد کرد. از بیش از 10 گروه صنایع (غذایی، نساجی، چرم، سلولز، صنایع فلز و غیر فلز، شیمیایی، دارویی، برق، کشاورزی و ماشین سازی)، شمار قابل توجهی در کاشان سرگرم تولیدند که اگر پایشی انجام نگیرد، این شهرستان از گوشه آب، خاک، هوا، اکوسیستم زنده و سلامت مردم، آسیب پذیر است. برای پیشگیری نیز باید شناخت درستی از صنایع و تولیدات آن داشت و میزان آلاینده های سرطان زا و سمی مورد بازبینی قرار گیرد. پیامدهای یک مواد سرطان زا، تنها گریبان انسان را نمی گیرد، بلکه با روانه شدن در دل طبیعت، محیط زیست را هم سرطانی می کند.
پایانِ بازیافتِ آغاز نشده!
سرنوشت صنعت بازیافت کشور که قرار بود، به یاری محیط زیست بیاید، فراموش شده است. در این زمینه، هر از گاهی، گام هایی برداشته می شود، ولی به سبب نبود بودجه، از حرکت باز می ماند.
با کمی کنکاش می توان پی برد که چرا تا کنون، میلیون ها خودرویی که هر سال در پهنه گیتی تولید می شود (فقط در چین 22 میلیون دستگاه!)، جهان را برنداشته است، زیرا هر سال میلیون ها خودرو گردآوری و بازیافت می شود، و گرنه اینک باید مردم پیاده جهان، به جای زمین، روی آهن پاره ها راه می رفتند!
پورانه میرزایی درباره این موضوع گفت: برآوردها نشان می دهد که امکان تبدیل 85 درصد از وزن کل خودروهای فرسوده، به قطعات خودروهای نو وجود دارد! بازیافتی که در کشورهای پیشرفته انجام می گیرد، افزون بر ایجاد موقعیت کاری های نو، نزدیک به نیمی از آهن مورد نیاز صنایع ذوب آهن را نیز تامین می کند؛ که در کنار همه این مزایا، روشی منطقی برای کمک به حفظ سلامت محیط زیست است. اینک در امریکا، 7 هزار مرکز بازیافت خودروهای فرسوده وجود دارد که از مهم ترین منابع تامین مواد اولیه برای صنایع فولادسازی است؛ افزون بر این، آلودگی هوا و آب برآمده از تهیه مواد اولیه از سنگ آهن را هم ندارد.
وی ادامه داد: بازیافت سبب می شود که هم مواد تجدیدناپذیر کمتری مصرف شود و هم محیط زیست آسیب کمتری ببیند و هم بهای خودرو پایین بیاید؛ ولی اگر قرار باشد چنین برنامه ای در کشور اجرا شود، باید خودروهایی با قابلیت بازیافت تا 85 درصد طراحی شود! برخی باور ندارند که به زحمتش می ارزد، ولی باید گفت که رقم نهایی، نشانگر با صرفه بودن صنعت بازیافت است. گرچه صنعت بازیافت خودرو نیز آلایندگی دارد، اما روی هم رفته از هیچ بهتر است و تهی از سودمندی نیست و با برنامه ریزی علمی و اجرای دقیق، کار سودمندی خواهد بود؛ با توجه به این که فلزات و مواد کاربردی در تولید خودرو کمیاب اند و گران و استخراج و تولید و بازیافت آن ها به صنعت، شکوفایی و به طبیعت، پژمردگی ارزانی می دارد، مانند آلومینیم، فولاد، سنگ آهن، زغال سنگ، آب. نیکل، مس، نقره و سرب، پلاستیک، چدن، لاستیک، روی، مس، منیزیم، چسب، رنگ، شیشه، منسوجات و مایعات صنعتی و سوختی.
هوا پس است!
هوای زمین رو به گرمترشدن گذاشته است. در برخی کشورها گاهی هوا چنان گرم می شود که ناچار می شوند، موتور آنها را خاموش وکارخانه های خودروسازی را به طور موقت، تعطیل کنند. هنگامی که هوای کافی برای تنفس وجود نداشته باشد، نمی توان کار کرد و به زندگی روزانگی خود ادامه داد؛ و امروز هوا از آلایندها بدجور پس است!
میرزایی درباره این موضوع گفت: باور بیاوریم که بهترین و مدل بالاترین خودروها نیز گازهایی از خود بیرون می دهند که نیشتری بر تن هوای زخمی شهر است. هر سال سخن از آلودگی هوای کلان شهرها، همزمان با موسم پاییز و پدیده وارونگی هوا داغ می شود و تبدیل به گزاره ای بنیادی و داغ که رسانه ها هر روز پاییز به آن می پردازند.
وی ادامه داد: در این میان، کارشناسان فنی از سبب های گوناگون ایجاد آلودگی هوا سخن می گویند که در همه آن ها، پیشانی روسیاه و دوده گرفته خودروها بیش از هر چهره دیگری به چشم می خورد.
میرزایی در ادامه گفت: اینک بیش از 2 میلیون دستگاه خودرو که باید در گورستان و یا بازار اوراقی ها تا ابد خوابیده باشند و یا پرس و بازیافت شوند، خیابان های شهر را تبدیل به پارکینگی بزرگ کرده اند و گاز زیادی می دهند و سوخت زیادی میسوزانند و ناله کنان، به سختی راه می روند و تصادف به وجود می آورند و دود به خورد زندگان می دهند. محمود مرادپور نیز می گوید: نقش پررنگ خودروهای فرسوده در آلودگی هوا بسیار چشمگیر است، ولی کسی نمی بیند. این خودروها به سبب مصرف چندبرابر سوخت، نسبت به دیگر خودروها، سهم زیادی در آلودگی هوای تنفسی مردم دارند. برخی کارشناسان پا از این فراتر می گذارند و سهم این خودروها در آلودگی هوا را تا چند ده برابرِ دیگر خودروها می دانند.
در حقیقت هر سال 400هزار دستگاه خودرو باید از چرخه ترابری شهری خارج شود؛ و در این راه، سازوکارها را می توانند خودِ خودروسازان فراهم آورند؛ البته اگر مسئولیت خودرو از تولد تا مرگ را به دوش بگیرند!
اهمیت بازیافت
یک شمع در حبابی بی هوا خاموش می شود و خودروها نیز اکسیژن خورند. آلایندگی خودروها حتی پس از مرگ آنها نیز دست از سر محیط زیست بر نمی دارد و با انواع پسماند، آب و خاک را می آلایند. خودروهای فرسوده ای که در فضاهای آزاد اوراقی ها نگهداری می شود، باران لایه هایش را فرو می ریزد و به خاک نشت می دهد و یا روانه آب های سطحی جاری می سازد.
محـمود مـــرادپور، در این باره گفت: بازیافت خودروهای فرسوده و نگرانی های زیست محیطی آن به اندازه ای است که بر پایه پیمان نامه های کشورهای اتحادیه اروپایی، همه کارخانه های خودروسازی آن قلمرو، ملزم به گرد آوری و بازیافت خودروهای فرسوده تولیدی خود هستند. آن ها برای جلوگیری از آلودگی بیشتر محیط زیست، همه خودروهای تولیدی در کشورهای عضو را از طراحی قابل بازیافت، برخوردار کرده اند.
خودروهای سوخت سبز
طبیعت زرد، خانه تاریک، لوله آب خالی، اتاق سرد و تلفن قطع! با این وضعیت، همه مردم به این درک رسیده اند که با مصرف کلان انرژی، ادامه زندگی کنونی، شدنی نیست.
از این رو مردم به سبزکردن سقف خانه ها پرداخته اند. سقف های سبز خانه ها نه تنها جایگاهی جالب برای استراحت و تفریح ساکنان به شمار می رود، بلکه با ذخیره کردن آب باران و عایق کاری سقف، در آب و انرژی صرفه جویی میشود. در سقف سرسبز و درختکاری شده و دارای پنجره ساختمان آکادمی علوم کالیفرنیا، بیشتر آب باران، گردآوری و در مخزن های پلاستیکی ذخیره می شود. با همین فناوری سبز، درون ساختمان این آکادمی، در تابستان ها خنک و در زمستان ها گرم است.
دولت ها نیز به استفاده بیشتر از انرژی خورشیدی، باد و موج دریا (با ژنراتور انرژی موج) روی آورده اند.کارخانه های خودروسازی در کشورهایی مانند آمریکا نیز در پیِ تولید خودروهایی پاک و طبیعت دوست هستند. خودروسازان آمریکا برآنند تا با تغییر ساختار و سیستم خودروها، بنزین و اکسیژن کمتری مصرف شود.
در این راستا خودروهای هیبریدی و الکتریکی، جایگاه ویژه ای دارند.سازمان های مردم نهاد نیز برای تشویق کشورها در جنبش اند. کمیکار Cheme-car یک مسابقه به میزیانی انجمن مهندسان شیمی آمریکا است که هر سال در رشته مهندسی شیمی، در 2 بخش طراحی پوستر و پژوهش برگزار می شود و در آن، فقط خودروهای بدون باتری برنددار شرکت داده می شوند که نیروی پیش رانه آن ها یک ماده شیمیاییِ دوستدار محیط زیست است.ساخت خودروهای دوستدار محیط زیست، با پدیده اتومبیل های هیبریدی مطرح شد که به گونه ای در کاهش آلودگی هوا نقش دارد.
سپس برای کاهش سوخت های فسیلی، خودروهای سلول خورشیدی به میدان آمد که اندکی بزرگ و سنگین و وابسته به حضور نور خورشید است. اینک با الهام از نیروی گاز تحت فشار (ماننــد خودرو هــای گازسوز)، ایده خــودروهای سوخت سبز مطرح است که هم در دســتـرس است و هــم بی زیان برای زیست محیط.
سوخــت ســـبز موجب می شود که آلودگــی های زیست محیطی برآمده از مصرف سوخت های فسیلی کاهش یابد و هم مشکل تجدیدناپذیر بودن منابع سوخت فسیلی را نداشته باشد.
محمود مرادپور درباره این مسئله گفت: می شود از این پس، زباله ها را نه سوزاند و نه به خاک سپرد و نه در طبیعت رها ساخت. معماران هوادار محیط زیست با استفاده از فناوری های سبز، به ساخت ساختمان هایی پرداخته اند که در ساختارش به جای مصالح ساختمانی، زباله های پلاستیکی و لاستیک های کهنه به کار رفته است. آنان این فناوری را به آفریقا نیز برده اند و به کمک معماران آن جا، مدرسه هایی استوار از مصالح زباله ساخته اند.
آشتی با طبیعت
مرادپور افزود: استانداردهای زیست محیطی و آشتی با طبیعت، هم به سود صنعت گران است و هم مردم. دیرزمانی است که در بسیاری از کشورهای جهان، آموزش به دست اندرکاران صنعت از مسیر رسانه ها برای پیشگیری از ویرانی بیشتر محیط زیست آغاز شده است و دیگر این که پیشرفت و توسعه، بی عنایت به بنیان های تولید سبز، پایدار نخواهد بود و دیری نمی پاید که صنعت و محیطزیست را همزمان با هم به مغاک فرو خواهد کشید. در سال 1980 میلادی نام توسعه پایدار برای نخست بار در گزارش سازمان جهانی حفاظت از منابع طبیعی (IUCN) آمد. این سازمان در گزارش خود با نام «استراتژی حفظ منابع طبیعی» این واژه را برای توصیف وضعیتی به کار برد که می توان هم پیشرفت اقتصادی داشت و هم آسیبی به طبیعت نزد و در همه جا با طبیعت به سازش رسید.
وی تصریح کرد: یکی از مهم ترین رویدادهای جهانی، نشست توسعه پایدار(WSSD) است. در این نشست، پیمان نامههایی در زمینه توسعه پایدار از سوی شرکت کنندگان مهر و امضا شده است تا با نیالودن آب، دسترسی افراد محروم به آب آشامیدنی میسر شود و ایــن کار مــگر با کم کردن استفاده از مواد شیمیایی شدنی نیست. از هر 5 انسان روی زمین، غذای اصلی یک نفر از روی ناچاری فقط ماهی است، ولی ماهیانی که از سوی ناوگان های ماهیگیری و به شیوه صنعتی در اقیانوس ودریاها صید می شود، هرگز جایگزین نمی شوند؛ و این آینده تاریکی برای انسانهای محروم ساحل نشین و نیز آبزیان رقم خواهد زد. در حالی که در گذشته، بومیان با صید روزانه و غیر صنعتی خود، زندگی سازشکارانه ای با دریاها و اقیانوس ها و آبزیان داشته اند.