کشاورزان باروری خاک خود را با روشهای مدیریتی مختلفی می توانند بهبود بخشندو باید به این نکات توجه کنند:
حفاظت خاک در برابر آفتاب شدید و بارانهای سنگین : بدین معنی که از پوشش گیاهی مثلاً مالچ پاشی با ضایعات گیاهی ، محصولات کود سبز یا محصولات پوششی استفاده کنند تا از فرسایش خاک جلوگیری کرده و رطوبت خاک را حفظ نمایند.
استفاده از کشت متناوب متعادل یا کشت مخلوط: کشت گیاهان یکساله بطور متناوب برای جلوگیری از تهی شدن خاک از مواد غذایی.
استفاده از روش شخم مناسب:که برای بدست آوردن بافت خوب خاک بدون فرسایش و متراکم شدن خاک مناسب باشد.
مدیریت خوب مواد غذایی:کاربرد کود و مواد بارورکننده با توجه به نیاز گیاه در مراحل رشد گیاه.
غذای متعادل و حفاظت از ارگانیسم های خاک: بهبود بخشیدن فعالیت میکروبهای خاک و ارگانیسم هایی شبیه کرم خاکی با استفاده از مواد ارگانیک .
خاک : قلمرو ریشه
گیاهان فقط در شرایط مناسب رشد خواهند کرد مثلاً شرایط خوب بافت خاک ، غذا و آب کافی .
اما رشد نامحدود ریشه ارتباط نزدیکی با عوامل نامطلوب در لایه های عمیق تر خاک مانند اسیدیته، میزان ناچیز مواد غذایی و شرایط غرقابی خاک دارد.
اگر عمق خاک مزرعه کم است ریشه محصولات فضای محدودی برای رشد پیدا می کنند. اگرخاکهای زیرین متراکم اما قابل شخم باشد گاو آهن عمیق یا دو بار شخم (شخم برگردان) می تواند به رشد ریشه کمک کند که بیشتر در عمق خاک فروروند.
برای پایداری خاک و استفاده از مواد غذایی در لایه های عمیق تر خاک مهمترین مساله کاربرد مواد ارگانیک در خاک است. اغلب محصولات نمی توانند شرایط غرقابی را در ناحیه ریشه خود تحمل کنند. (بجز برنج و نیشکر ) بافت خاک خوب باید دارای منافذ کانال مانندی باشد که توسط کرم خاکی حفر شده است که به نفوذ آب به نقاط عمیق تر خاک کمک می کند. در مناطقی که سطح آب زمین خیلی بالاست کاشت گیاهان بر روی باندهای (bunds ) طویل و شیارهای شخم می تواند یک راه حل باشد. در هر حال مواظب باشید که این کارها منافذ خاک را بیشتر نکند تا اینکه باعث فرسایش زیاد خاک گردد.
چگونه می توان ساختار خاک را بهبود بخشید؟
خاکی با بافت خوب باید قادر باشد نفوذ سریع ریشه گیاهان ، تهویه مناسب، نفوذ کافی ، زندگی فعال خاک و بسیاری از عملکردهای دیگر را تامین کند.
بطور کلی بعضی از خاکها بدلیل ترکیبات معدنی آنها بافت ضعیفی دارند. (برای مثال رس زیاد)
مهمترین راه برای اصلاح بافت خاک افزایش مواد ارگانیک آن است.
این مواد ذرات خاک را به یکدیگر چسبانده و همچنین به فعالیت ارگانیسم های خاک با تامین مواد غذایی و پناهگاهی برای زندگی به آنها کمک می کند.
فعالیت هایی که باعث بهبود ساختار خاک می شوند:
کاربرد مواد ارگانیک مانند کود ، کمپوست ، مالچ و ...
تشویق فعالیت ارگانیسم های خاک
حفاظت از سطح خاک با مالچ یا پوشش گیاهی
فعالیتهایی که باعث تخریب بافت خاک می شود:
کشت و کار در شرایطی که خاک مرطوب است باعث متراکم شدن بافت خاک می گردد.
کشت زیاد باعث کاهش مواد ارگانیک خاک می گردد.
کشت مکانیکی گسترده مانند شخم زدن منظم باعث تخریب بافت نرم خاک می گردد.