سامانه الکترونیکی جامعه محیط زیست

• محیط زیست : 

محیط زیست خانه کلان انسان هاست و بشر تا پایان عمر محکوم به زندگی در این زیستگاه است. اگر نگاهی به ۳ دهه گذشته بیاندازیم در طی این مدت با سرعت سرسام آوری جنگل ها و مراتع را تخریب نموده ایم . طبق آخرین آمار سطح جنگل‌های شمال از ۳/۴ میلیون هکتار به ۱/۹ میلیون هکتار رسیده است و ۳۰٪ کل مراتع کشور در اثر شخم و زراعت در شیب‌های زیاد از بین رفته است. سالیانه حدود ۲/۵ میلیارد تن خاک مرغوب از سطح حوزه‌های آب خیز رودخانه‌ها و در اثر فرسایش شسسته می‌شود و بسیاری از ذخایر ژنتیکی با ارزش گیاهی و جانوری را ازدست داده ایم . 

 

 چالش‌ها و اولویت‌های محیط زیست 

• از بین رفتن جنگل‌ها و محیط زیست طبیعی:جنگل های ایران در دهه ۵۰ ٬۱۸میلیون هکتار وسعت داشتند که در حال حاضر بنا بر گزارش (فائو) ۵/۰ میلیون هکتار باقی مانده است متوسط سهم سرانه جنگلی در دنیا یک هکتار ٬در آمریکای شمالی ۴/۱ هکتار ٬درایران تنها ۸٪ هکتار است.

• آلودگی هوا در بسیاری از شهرهای ایران نگران کننده است با حفظ فضای سبز طبیعی می توان این آلودگی را کاهش داد. از موضوعات قابل اهمیت : حمل و نقل شهری باید تابع مدیریت یکپارچه و استراتژیک باشد/ تردد شمار خودروهای افزون بر ظرفیت شهر/ آمارهای تکان دهنده از افزایش بیماران تنفسی به ویژه مبتلایان به آسم/ پیشگیری از فعالیت مشاغلی که باعث مزاحمت و آلودگی‌های صوتی ٬دود ٬فاضلاب و مواد زائد جامد شهری می‌شوند.

 

• آب : در ایران نیز مانند دیگر کشورها ، بحران ناشی از کمبود آب (خشکسالی) یکی از مهمترین مسائل زیست محیطی است. در ایران مصرف آب بسیار بیشتر از میزان سرانه آب است و با افزایش جمعیت، سرانه آب قابل مصرف کاهش می‌یابد.شهرنشینی و کشاورزی با آلوده نمودن آبهای جاری و زیر زمینی از مهمترین عوامل کاهش سرانه آب مصرف محسوب می‌شوند و بالطبع امکان تولید مواد غذایی و توان بالقوه صنعتی کاهش می یابد و کیفیت محیط زیست شهری به مخاطره می‌افتد.

• زباله : تهرانی‌ها سالانه ۳۰ میلیون و ۳۵۰هزار دلار پلاستیک ، ۵۵ هزار دلار پسماند غذایی آشپرخانه ، ۳۵ میلیون دلار کاغذ و مقوا و ۵۰ میلیون دلار نان در مرکز دفن زباله کهریزک زیر خروارها خاک دفن می‌کنند که بازیافت آنها سالانه بیش از ۲۰۰ میلیون دلار صرفه جویی ارزی به دنبال خواهد داشت. به عبارت دیگر ۱۲ میلیون و ۸۵۰ هزار بشکه نفت خام است.

تنها در استان گیلان روزانه 1600 تن زباله تولید می‌شود که از این میزان فقط 250 تن در رشت و 100 تن در بندر انزلی به چرخه بازیافت وارد می‌شود و بقیه زباله‌ها در طبیعت رها شده یا به طور نامناسب دفع می‌شود. وضعیت دیگر شهرهای کشور نیز چندان بهتر نیست. طبق آمار شهرداری تهران سرانه تولید زباله در مناطق شمالی پایتخت روزانه به یک کیلو و 200  گرم می‌رسد در حالی که متوسط سرانه جهانی تولید زباله 750 گرم در روز است.

 میزان تولید زباله در ایران نزدیک به ۴۰ هزار تن در روز است که حدود هفت هزار و 700 تن آن سهم تهرانی‌هاست. 

 براساس برآورد شهرداری تهران، هر فرد شهرنشین به‌طور متوسط ۷۵۰ گرم و هر روستایی ۳۵۰ گرم زباله تولید می‌کند. این میزان زباله منجر به آلودگی آب، خاک و هوا می‌شود، گازهای گلخانه‌ای ایجاد می‌کند و مشکلات گرم شدن زمین را به‌دنبال دارد که امروزه یکی از نگرانی‌های اساسی جهانیان است.

 

پیشنهادات : 

 

• فرهنگ سازی در سفرهای نوروزی پیرامون موضوعاتی از قبیل  عدم پرتاب زباله از خودرو / مراقبت در برخورد خودرو با حیات وحش .

• آموزش و اطلاع رسانی درخصوص مدیریت آب و درست مصرف کردن (در هر دقیقه 20-10 لیتر آب تصفیه شده وارد فاضلاب می شود).

• فرهنگ سازی در خصوص استفاده از ظروف یکبار مصرف (ظروف یکبار مصرف پلاستیکی و غیرگیاهی  500-300 سال در طبیعت می ماند و تجزیه نمی شود).

• فرهنگ سازی در زمینه استفاده از کیسه های پارچه ای 

• اهتمام جدی جهت افزایش آگاهی ، نگرش جدید و تغییر رفتار در مردم 

• با همکاری سازمان محیط زیست هر فصل یک اولویت و موضوع انتخاب و به صورت ویژه به آن پرداخت شود. 

• لزوم نیاز به آموزش به معنای واقعی به نحوی که مسائل زیست محیطی را به باور انسانها تبدیل نماید بسیار روشن است . پس لازم است در تمام مراحل زندگی و سطوح تحصیلی، اجتماعی و فرهنگی آموزش بهنحوی باشد که بتواند اندیشه و سپس رفتار انسان را نسبت به محیط زیست خود اصلاح نماید.

• آموزش‌های زیست محیطی به صورت صحیح ، برنامه ریزی شده و مستمر به اشکال مختلف و با استفاده از قالب‌ها و ساختارهای جذاب برنامه سازی و فرهنگ‌سازی شود. 

 

توصیه ها و پیام ها

 

• تداوم حیات ، در گرو حفاظت از تنوع زیستی است .

•  هر درختی که فرو می افتد ، نفس گرم زمین است که در سینه می شکند .

• نفس ؛ کمترین خواهش ما از دنیا است .

• هوا ؛ این عنصر حیاتی زندگی را آلوده نکنیم .

• بیایید هوایی پاک و آسمانی آبی را به کودکانمان هدیه کنیم .

• استفاده از وسایل نقلیه عمومی و گسترش فضای سبز ، موثرترین راهکار کاهش آلودگی هواست .

• آلودگی هوا و انتشار گازهای گلخانه ای ، باعث تخریب لایه ازون و زمینه شکل گیری بحران‌های زیست محیطی است .

• هرکجا باشیم ، آسمانازآنماستدرحفظآنبکوشیم .

• آلودگی محیط زیست ، یعنی توقف تدریجی زندگی .

• حفظ محیط زیست ،تزریق روح تازه و پرنشاط به زندگی است .

• حمایت از محیط زیست ، حمایت از زندگی است .

• تداوم حیات در گرو حفاظت از محیط زیست و تنوع زیستی است .

• با آلوده کردن آب،خاک و هوا محیط زیست رانابود نکنیم .

• نگذاریم بمیرد جنگل ، که جهان خواهد مرد .

• توسعه پایدار یعنی : هماهنگی و سازگاری با محیط زیست.

• زندگی سبز با طبیعت سبز .

• لازمه زندگی سالم ، محیط زیست سالم است.

•  بیایید با حفظ محیط زیست ، سرسبزی و طراوت را به طبیعت و شادابی و نشاط را به خودمان هدیه کنیم.

• طبیعت مظهر گویای وجود خداوند است ؛ تعدی به مظاهر الهی گناهی نابخشودنی است.

• آب ؛ خاک و هوا سه عنصر اساسی (اصلی)حیات هستند ؛ در حفظ آن کوشا باشیم .

• محیط زیست ؛ این موهبت الهی را قدر بدانیم .

• ما طبیعت را از پدرانمان به ارث نبرده ایم ؛ بلکه از فرزندانمان به امانت گرفته ایم .

•  فرشتگان برخاک سجده میکنند ، پس خاک را آلوده نکنیم .

• حمایت از محیط زیست ، وظیفهایهمگانیاست .

• طبیعت (ایران) ما بدون زباله زیباست .

• برای تهیه یک تن کاغذ 15 اصله درخت سرسبز و تنومند قطع میشود.

• 9% ازترکیبات زباله‌های شهری را کاغذ تشکیل می‌دهد پس با بازیافت آن درختان را ازمرگ نجات دهیم.

• حفظ محیط زیست ؛ حفظ ارزشهای خداوندی است.

• زمین ؛ تنها زیستگاه بشر را حفظ کنیم.

• طبیعت مهربان است ؛ ماهم با طبیعت مهربان باشیم.

• زندگی پایدار یعنی هماهنگی سازگار با طبیعت.

• یادمان باشد کاری نکنیم که به قانون زمین بر بخورد.

• زمین تنها منبع تغذیه موجودات زنده است ؛ در حفظ آن بکوشیم.

• باید آگاهی افراد را نسبت به مسایل زیست محیطی افزایش داد.(مقام معظم رهبری)

• بنویسیم محیط زیست ؛ بخوانیم زندگی .

• بیائید محیط زیست را همچون دشتی پر از گل باصفا نگهداریم .

• تخریب محیط زیست ؛ خیانت به نسلهای آینده است .

•  از بین رفتن یک درخت = مرگ ۱۰۰۰ انسان

• فرشتگان برخاک سجده میکنند ، پس خاک را آلوده نکنیم .

• حفاظت از محیط زیست ؛ وظیفه شرعی و ملی است .

• مردم ما گل هستند و کشور ما گلزار. همه با هم گلزار برای سلامتی گلها حفظکنیم .

• عادت بد راکنار بگذاریم ؛ بسوی اقتصاد با کربن پایین. (شعار جهانی)

• محیط زیست سالم ، بستر شکوفایی و نوآوری .(شعارملی)

• هرکجا باشیم زمین از آن ماست در حفظ آن بکوشیم .

• حفظ محیط زیست تزریق روح تازه و پرنشاط به زندگی است.

• طبیعت سرسبز ؛ محیط زیست سالم ارمغان ما به نسلهای آینده.

• با آلوده کردن آب ، خاک و هوا محیط زیست را نابود نکنیم.

• نگذاریم بمیرد جنگل که جهان خواهد مرد.

• زندگی سالم و پایدار در گرو رفتار منطقی ما با قوانین طبیعت است.

•  با بهینه سازی مصرف ، از کاهش منابع حیاتی و آلودگی محیط زیست بکاهیم .

• تنوع زیستی ، حکمت مجسم خالق یکتا .

•  احترام به طبیعت ، احترام به خالق هستی است .

•  هر منطقه از نظر تنوع گیاهی و جانوری امانتدار بخشی از میراث جهانیاست .

•   طبیعت مهربان است با طبیعت مهربان باشم .

•  حفاظت از محیط زیست ، وظیفه همگانی است .

•  یادمان باشد فقط یک زمین داریم پس در حفاظت از آن کوشا باشیم .

•  در راستای دستیابی به توسعه پایدار ( توسعه سازگار با محیط زیست ) و نیل به آینده روشن از ریخت و پاش فرآورده‌های نفتی و ایجاد هر گونه آلودگی جلوگیری نموده و در جهت سلامت، بهداشت انسان‌ها و محیط کارمان تلاش نماییم .

•  طبیعت سالم ، زندگی سالم ، اندیشه سالم .

• حفظ محیط زیست ؛ حفظ ارزشهای الهی است.

• طبیعت ما بیش از هر زمانی ، اکنون نیاز مند حفاظت است .

• با یاری یکدیگر زمین را پاک نگهداریم.

• طبیعت قلب تپنده محیط زیست است ، تپش آن را قطع نکنیم .

• بیائید به سخاوت، قداست و پاکی زمین احترام بگذاریم .

• فصل بهار، زمان زایش وحوش، سلاح را کنار بگذاریم .

• تخریب محیط زیست ، نابودی زندگیست .

• جهانی بیاندیشیم ، منطقه‌ای عمل کنیم .

• از یاد نبریم که همه ما در قبال مواهب طبیعی مسئولیم .

• آرامش روح و روان در گرو حفاظت از محیط زیست می‌باشد .

• در مصرف آب صرفه جویی کنیم.

• فراموش نکنید که زمین به ما تعلق ندارد؛ بلکه ما به آن تعلق داریم. 

• آب ؛ گنجینه دیروز ؛ ثروت امروز ؛ رویای فردا

• هنگامی که جانداری را می‌کشید ، در دل با او بگویید: همان نیرویی که تو را می‌کشد  مرا هم خواهد کشت و من هم خورده خواهم شد؛ زیرا همان قانونی که تو را به دست من گرفتار کرد، مرا هم به دست تواناتری گرفتار خواهد کرد. 

• تنها یک زمین داریم .

• استفاده از وسایل نقلیه عمومی موثرترین راهکار کاهش آلودگی هواست.

• آب , خاک , هوا سه عنصر اصلی حیات را پاسداریم.

• زمین برای بقای خود به دست‌ها و اندیشه‌ها و اراده‌های راسخ ما نیاز دارد.

• هر ذره‌ای در طبیعت ماموری از جانب خالق هستی است.

• حفظ محیط زیست , ضامن بقای حیات .

• غفلت از محیط زیست ، اهداف توسعه را تضعیف می کند.

• پاکی محیط زیست را با زباله آلوده نکنیم .

• بازیافت مواد، جلوگیری از اتلاف سرمایه‌های ملی.

• زمین خانه ماست، خانه خود را پاکیزه نگهداریم.

• درست مصرف کنیم، تا همیشه مصرف کنیم.

• مشارکت مردمی ضامن حفظ و بقای محیط زیست .

• سلامت انسان در گرو سلامت طبیعت می‌باشد، در حفظ آن بکوشیم.

• فرهنگ و تربیت زیست محیطی را از کودکی به فرزندانمان بیاموزیم.

• محیط زیست سالم یعنی روح شاداب و جسم سالم.

•  همه با هم، تلاش برای ایرانی سرسبز .

• نسل‌های بعد، رفتار ما را با طبیعت، به قضاوت خواهند نشست. آیا به نیکی از ما یاد خواهد شد؟

• محیط زیست ارثیه امروزیان برای نسل فرداست. با پاکیزه نگه داشتن آن زندگی بهتری را برای کودکان خود فراهم کنید.

• بهم خوردن نظم محیط زیست در اثر فاضلاب های شهری عامل بیماری های زیادی در قرن گذشته بوده است .

• به علت نیاز روز افزون به آب در کشورمان ، استفاده از فاضلاب های پالایش شده اهمیت ویژه ای در ایران دارد .

• فاضلاب در جهان با توسعه شهرها ، افزایش جمعیت ، گسترش صنایع و کارخانه ها و آلودگی محیط زیست روزبروز اهیمت بیشتری پیدا می‌کند .

• شهر تهران به دلیل نداشتن سیستم فاضلاب کامل در معرض خطر بیماریهای واگیر و بهم خوردن نظم محیط زیست است .

• دودکش بخاریها و وسایل گرمایی باید سالم باشند تا گازهای سمی ناشی از سوخت وسایل به منزل وارد نشود زیرا باعث مسمومیت و خفگی می‌گردد . 

• سموم و مواد شیمیایی ( از قبیل حشره کش ها ، پودرها و مواد پاک کننده ) و داروها را در قفسه در بسته و دور از دسترس کودکان قرار دهید. 

• هرگز مواد شمیایی ، نفت و امثال آن را در بطریها و ظروف مواد خوراکی ( مثل شیشه شربت ، بطری نوشابه ) نگهداری نکنید.

• در صورتیکه از پمپ و شیلنگ مخصوص برای بیرون کشیدن نفت از بشکه استفاده می کنید حتماً پس از مصرف ، شیلنگ و پمپ را از داخل بشکه بیرون بیاورید . 

• از قرار دادن وسایل گازسوز در برابر جریان باد خودداری کنید زیرا در اثر جریان هوا شعله آن خاموش و گاز در محیط پراکنده می شود . 

• از قرار دادن وسایل گرمایی و بخاری در مسیر رفت و آمد خودداری نمایید.

 

 

برخی از موضوعات برنامه سازی در حوزه ی محیط زیست  : 

 

1. اقتصاد مقاومتی در حوزه ی محیط زیست 

2. فرهنگ سازی و مشارکت فعال مردم در زمینه های مصرف انرژی ، مصرف برق ، بازیافت زباله ها 

3. محترم دانستن محیط زیست و مشارکت در پاکیزه نگاه داشتن زمین 

4. آموزش مردم درباره ی حمایت از حیوانات بشکل علمی 

5. ترویج شکل گیری تشکل های مردم نهاد و دوستار محیط زیست 

6. بالا بردن مطالبات مردم در زمینه حراست از محیط زیست 

7. سئوال از مسئولین درباره ی امنیت ملی و حفظ و حراست از محیط زیست 

8. عوامل حرفه ای ایجاد کننده آلودگی هوا ، مانند آلاینده های محیط شغلی و  حرفه‌ای 

9. اقدامات موثر برای کاهش آلودگی هوای شهرها 

10. نحوه تصفیه ، دفع و بازیافت صحیح زباله های خانگی 

11. برنامه کنترل بهداشتی مراکز تهیه و فروش مواد غذایی بین راهی 

12.  شناخت گازهای گلخانه ای و مضرات آن