سامانه الکترونیکی جامعه محیط زیست

١ شیوه نامه جلب مشارکتهای مردمی در حفاظت از محیط زیست

مقدمه : یکی از مهمترین عوامل رشد و توسعه اجتماعی – اقتصادی یک جامعه به ویژه در جوامع روستایی نقش و حضور فعالانه مردم در کارها و فعالیت های مربوط به روستای خود است. بدون همیاری ومشارکت مردم، توسعه مفهومی نخواهد داشت،چرا که هر گامی که در راه رشد و توسعه برداشته می شود،باید باهمراهی مردم انجام گیرد . مطالعات سازمان ملل از توسعه اندک و ناموفق مشارکت های مردمی در کشورهای در حال توسعه حکایت می کند . بررسی های روان شناختی نشان می دهند هرگاه افراد فر صت بیان اندیشه های خود را بیابند و در تصمیمی که بر سرنوشت آنان اثر می گذارد شریک شوند، نوآفرینی و آفرینندگی بیشتر از خود نشان می دهند سمو ؤولیت بیشتری را می پذیرند . در ایران تحلیل محتوای آثار موجود درباره مشارکت و حوزه های آن نشان می دهد که این مفهوم طی چند دهه اخیر توجه بیشتری را به خود جلب کرده است.مروری بربرنامه های پنج ساله توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ایران گویای این مطلب است که در هر دوره نسبت به دوره های قبل برمشارکت های مردمی تاکید بیشتری شده است موانع مشارکت مردم در امور :

- عدم اعتماد متقابل بین مردم و ذینفعان - عدم توجه به خاستگاه اقتصادی مردم - پایین بودن آموزش ها در مسوولین و مردم در خصوص مشارکت - عدم آشنایی با نیاز مردم - تفاوت های موجود بین فرهنگ ها و موقعیت های جغرافیایی در مقیاس ملی - فقدان تعریف مشخص از مشارکت در بین مردم - عدم آشنایی دولتمردان با نحوه مشارکت مردم در امور زیربنایی بخشی از منافع مشارکت عمومی در محیط زیست را می توان به شرح زیر برشمرد:

-1 ایجاد امکان برای ابراز رای و عقیده توسط مردم و فراهم نمودن فرصت برای رشد و پذیرش مسؤولیت و مشارکت بیشتر مردم در امور زیست محیطی

-2 بالا رفتن کیفیت کار و ارتقاء کیفیت محیط زیست ٢

-3 کاهش اتلاف در منابع انسانی و تسریع در اجرای پروژه ها

-4 ایجاد روابط صمیمانه بین مردم و مدیران

-5 ارتقا فرهنگ زیست محیطی و کاهش تنش و مسائل زیست محیطی تقسیم بندی سرمایه های اجتماعی : سرمایه اجتماعی ساختاری که از طریق سازمانهای افقی و شبکه ها سبب تسهیل فرایندهای تصمیم گیری شفاف و جمعی محیط زیستی می گردد به شرح ذیل تقسیم می شوند :

-1 سازمانهای مردم نهاد

-2 گروههای جوامع محلی

-3 تعاونی های محیط زیستی ، منابع طبیعی ،کشاورزی و آبران -

4 انجمنهای علمی

-5 شرکتهای خصوصی فنی محیط زیستی

-6 بسیج ماموریت های جلب مشارکت مردمی :

سیاستها :

-1 ایجاد انگیزه و تقویت روحیه مشارکت و مسئولیت پذیری در حل معضلات وحفاظت از محیط زیست در کلیه اقشار مختلف جامعه .

-2 رفع موانع ساختاری مشارکت و بسترسازی در جهت سامانیابی مشارکت مردم در قالب تشکل های مردمی .

-3 فراهم آوردن ساختار آگاهانه،خود جوش و نهادینه شده مشارکت مردم ازطریق انتقال دانش مربوطه وبرنامه های آموزش رسمی و غیر رسمی. -

4 گسترش و ارتقاء بینش و فرهنگ مشارکت و ارتقاء روحیه جمعی در جهت نهادینه کردن امرمشارکت. -5 اشاعه شیوه های پایدار در تولید و مصرف از طریق مبارزه با تخریب محیط زیست و تلاش در جهت اصلاح الگوهای ناپایدار تولید و مصرف و تصحیح زمینه سازی روش ها. ٣

فعالیتها :

-1 آموزش مسایل محیط زیستی می بایستی برای عموم مردم بلند مدت و در واقع در تمامی طول عمر انجام گیرد.

-2 برپایی تورهای علمی-تفریحی برای مخاطبان اثرگذار در حوزه محیط زیست.

-3 بسیج و نهادینه کردن و سازماندهی مشارکت های مردمی. -

4 گسترش نظارت عمومی بر پروژه ها و مسائل زیست محیطی.

-5 ایجاد، گسترش، تقویت و هماهنگی بین بخش های دولتی و مردمی ذیربط با مسائل زیست محیطی . زمینه های مشارکت سازمان های مردم نهاد در حفاظت از محیط زیست : در راستای توصیف سازمان های غیردولتی محیط زیستی به عنوان ابزار کارا در جهت حفاظت از محیط زیست، عمده ترین کارکردهای سازمان های غیردولتی را می توان به شرح ذیل عنوان کرد : -

1 ارائه راه حل و کمک های فکری به سازمان های دولتی و بین المللی

-2 ارتقای فرهنگ زیست محیطی، آموزش، آماده سازی افکار عمومی جهت پذیرش عملی راهکارهای حفاظت از محیط زیست

-3 رب عهده گرفتن انجام بسیاری از پروژه های مختلف محیط زیستی در تحقیقاتی از اقشار مختلف جامعه در خصوص فعالیتهای سازمانهای مردم نهاد ، به این نتیجه رسیده اند که اکثر پاسخگویان فعالیت هایی زیر را برای تشکل های مردمی حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی مناسب می دانند :

-1 جذب سرمایه های پراکنده، برای سرمایه گذاری در زمینه حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی

-2 بسیج مردم و استفاده از پتانسیل های آنان برای سازندگی در راستای حفاظت و احیای منابع ملی

-3 تشکیل دوره های آموزشی برای شهروندان، سخنرانی در مدارس، مساجد و اماکن عمومی در زمینه منابع طبیعی و محیط انسانی ، برگزاری همایش های علمی، انتشار مقاله ،روزنامه، مجلات وبروشورهای علمی برای آگاهی بیشتر مردم در زمینه محیط زیست -4 انجام تحقیقات علمی برای حفظ محیط زیست موجود و گسترش آن و استفاده از نتایج این تحقیقات و نهایتاً ساخت برنامه های تلوزیونی در آگاهی دادن به مردم ٤ عوامل تاثیر گذار بر مشارکت سازمان های مردم نهاد در حفاظت از طبیعت و محیط زیست : عواملی که سبب ارتقای مشارکت وفعالیت سازمان های مردم نهاد در حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی می شوند عبارتند از :

-1 آشنایی با روش ها و فرآیندهای مشارکتی و آگاهی از ظرفیت های مشارکتی

-2 داشتن آگاهی قبلی از محیط زیست واولویت بندی نیازهای محیط زیستی

-3 فراهم بودن زمینه برای فعالیت محیط زیستی و اجتماعی به همراه وجود رابطه متقابل بین ذینفعان و مسئولان انواع مشارکت در زمینه محیط زیست : در زمینه مشارکت زیستمحیطی، دو نوع مشارکت نمایان است؛ یکی سنتی و دیگری جدید : مشارکت سنتی براساس عرف، سنت و مذهب پدید میآید و به شکل خودجوش و نهادی میان افراد جامعه وجود دارد. بدیهی است، نباید انتظار داشت که دولت، نقشی در هدایت و سازماندهی این نوع از مشارکت داشته باشد. اما در مشارکت جدید یک عامل محرک، افراد را به تحرک وا میدارد؛ این محرک از جانب سازمانهای دولتی برای جلب و افزایش مشارکت مردم در امور مختلف و در قالب برنامههای خاص تعیین میشود. این مشارکت میتواند اجباری یا داوطلبانه باشد، ولی بهترین حالت، آن است که مردم و مسئولین در تعیین اهداف، برنامهریزی و اجرا، با هم مشارکت کنند . موانع جلب مشارکت مردمی در حفظ محیط زیست : سازمان های مردم نهاد مانند هر سازمان دیگری برای پیشبرد اهداف خود با برخی چالش ها و مشکلات مواجه هستند که تا به حال مطالعات چندی در مورد آن ها صورت گرفته است. در این رابطه می توان به بررسی مشکلات مدیریتی این تشکل ها اشاره کرد که در نتایج تحقیقاتی نشان داده شده است که مشکلات این سازمان ها در دو بخش درون سازمانی و برون سازمانی قابل ذکر هستند. در بخش درون سازمانی با مشکلاتی از قبیل: منابع مالی محدود، مشکلات مدیریتی، عدم فعالیت اعضا و ارتباط آن ها با یکدیگر و عدم ارزیابی فعالیت ها و ... مواجه اند و در بخش مشکلات برون سازمانی با مواردی از قبیل: مشکلات ثبتی، موارد حقوقی ، قانونی، اداری و عدم مشارکت مردم مواجه می باشند . -1 مشکلات درون سازمانی: به موضوعاتی اشاره دارندکه درساختار، عملکرد بافت و استراتژی های این سازمان ها وجود دارند که در این رابطه از نظر ساختاری سازمان های مردم نهاد با مشکلاتی نظیر نبود مکان مناسب جهت فعالیت، نداشتن رسانه برای انعکاس اقدامات خود، تجهیزات فنی و آموزشی برای اجرای ٥ برنامه های محیط زیستی و نداشتن مجوز برای فعالیت و عدم معافیت مالیاتی تشکل ها مواجه هستند. مشکلاتی که در بسیاری از موارد غیر فعال شدن و یا تاثیرگذاری محدود این سازمان ها را در بیشتر نقاط کشور به دنبال داشته است . بخش دیگری از مشکلات سازمان های مردم نهاد محیط زیستی از نظر پاسخگویان بر بافت وبعد نرم افزاری مدیریت این سازمان ها دلالت دارد به طوری که بیشتر این سازمان ها از حدود وظایف خود آگاهی ندارند و یا به طور تخصصی فعالیت نمی کنند. همچنین مدیریت نامناسب در این سازمان ها سبب شده است که بیشتر اوقات با مشکل مالی مواجه باشند و برنامه ای برای پیشبرد اهداف نداشته باشندکه در بیشتر موارد این موضوع خود، سبب بی انگیزگی اعضاء و جدا شدن آن ها ازسازمان های مردم نهاد شده است. نوع سوم مشکلات سازمان های مردم نهاد محیط زیستی به نداشتن استراتژی مناسب و مشخص در پیگیری اهداف می باشد به طوری که توانایی کافی در شکل دهی و مدیریت فعالیت های سازمانی را ندارند و یا فاقد رسانه ای برای بیان اهداف و انعکاس فعالیت خود می باشند. چنین وضعیتی سبب شده است که بیشتر تشکل هادر فعالیت های خود به دنبال اقداماتی باشند که به طور روزمره پیش می آید و نه یک پیگیری با یک استراتژی خاص مانند هماهنگی بین بخشی،آموزش، اطلاع رسانی و یا امور مشارکتی.نداشتن استراتژی مشخص سبب شده است که بیشتر تشکل ها تخصصی عمل نکند و مدام به فعالیت هایی بپردازند که پیش می آید نه پیگیری یک فعالیت خاص . -2 مشکلات برون سازمانی : به مشکلات و چالش هایی اطلاق می شود که از سوی سایر نهادهای دولتی، غیردولتی و خصوصی به سازمان های مردم نهاد محیط زیستی تحمیل می شود. برای مثال در این رابطه می توان به عدم همکاری ازگان های مربوطه دولتی با سازمان های مردم نهاد، به علت عدم باور مسئولین و عدم واگذاری مسئولیت ها به آن ها و همچنین داخالت بیش از اندازه در امور تشکل ها اشاره کرد. چنین رویکردی از سوی مسئولین سبب شده است که فعالیت تشکل های غیردولتی با مانع تراشی از سوی نهادهای خصوصی و همچنین دولتی مواجه شود و حتی در برخی موارد رقابت منفی بین تشکل های مردم نهاد محیط زیستی برای جلب حمایت یک نهاد دولتی یا خصوصی به وجود آید. بدیهی است که نتیجه چنین رقابتی بین تشکل های مردم نهاد محیط زیستی، فعالیت های ناهماهنگ و گاهی مقناقص تشکل ها و متعاقب آن بی اعتمادی و نگرش منفی مردم به فعالیت ها و اقدامات آن ها خواهد بود . ارتقای سرمایه اجتماعی از طریق کمک به شکل گیری گروه های جامعه محلی به عنوان نهادهایی که هویت محلی و شعاع فعالیت محلی دارند طی چندین سال گذشته از سوی نهادهایی به عنوان استراتژی غالب در مقابله با مسائل و مشکلات محیط زیستی نظیر سیل، تخریب جنگل ها و همچنین مقابله با آلودگی های محیط زیستی پیگیری ودنبال شده است . ٦ نتیجه گیری : ماهیت چند بعدی توسعه پایدار سبب توجه بیشتر به استفاده از سرمایه های اجتماعی شده ، که به این منظور برنامه هایی طراحی و اجرا میشود. در سالهای اخیر و در حال حاضر تلاش های قابل توجهی در زمینه ارتقای سرمایه های اجتماعی در فرایند حفاظت از محیط زیست انجام شده و یا در حال انجام است که با توجه به گسترش ابعاد مسائل محیط زیستی و همچنین اهمیت یافتن استفاده از تکنولوژی ها و روشهای سازگار با حفاظت محیط زیست توسعه تلاشها در زمینه جلب مشارکت مردمی ضرورتی اجتناب ناپذیر است . در این راستا بدیهی است استفاده از توانایی سرمایه های اجتماعی در عرصه های زیست محیطی می تواند جهش قابل ملاحظه ای در حفاظت از محیط زیست کشور را فراهم کند . ٧ ضمائم : .1 دستورالعمل اجرایی چگونگی تعامل با تشکل های محیط زیستی در حفاظت از محیط زیست .2 دستورالعمل اجرایی نحوه تعامل با ها تعاونی ی محیط زیستی جهت واگذاری تصدیهای غیرحاکمیتی به آنها در حفاظت از محیط زیست .3 آیین نامه کارگروه آموزش ، تنویر و ترویج محیط زیست .4 دستورالعمل اجرایی طرح ملی محیط یار .5 آیین نامه اجرایی تاسیس و فعالیت سازمان های مردم نهاد مصوب هیات محترم دولت .6 تفاهم نامه همکاری مشترک سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت تعاون .7 ماده 24 قانون خدمات کشوری .8 شاخصهای عملکرد ادارات کل استانها در حوزه های مشارکت و تکنولوژی آموزشی .9 تعریف شاخص های عملکردی 10. تقویم آموزشی جهت توانمند سازی سازمانهای مردم نهاد محیط زیستی (دوره های پیشنهادی ) ٨ دستورالعمل اجرایی چگونگی تعامل با تشکلهای محیط زیستی در حفاظت از محیط زیست مقدمه : هرگاه افراد رف صت بیان اندیشه های خود را بیابند و در تصمیمی که بر سرنوشت آنان اثر میگذارد شریک شوند، نوآفرینی و آفرینندگی بیشتر از خود نشان می دهند سمو ؤولیت بیشتری را می پذیرند.برای مشارکت عموم، نظامی طراحی و ایجاد می شود که با نظامهای نمایندگی وتصمیم گیری مستقل قابل انطباق بوده و بر کنار از مراتب دیوان سالاری ؛ مسئولیت واختیار زیادتری به رده های پایین سازمان تفویض شود که این امر نقش مؤثری در روابط بین اعضاء و مدیران خواهد داشت . بنابراین سازماندهی مجدد جهت افزایش دخالت اعضاء مناسب از فرصتها وارتباطات و تقویت ریشه های مشارکت در اجتماع ضرورت دارد . مشارکت شهروندان در بهسازی محیط زیست خویش باعث افزایش همکاری های اجتماعی و نیز افزایش حس تعلق آنان به محیط زیست می شود، امروزه اعتقاد کارشناسان و محققان بر این است که جلب مشارکت مردم منجر به ایجاد و یا تقویت پایه های جامعه مدنی می شود، لذا برای تحقق امر مشارکت مردمی در یک جامعهباید هویت مشارکتی را تقویت و پایدار ساخت . تعاریف : مشارکت عبارت است از پذیرش آگاهانه انجام بخشی از امور به شکل همکاری با یکدیگر از سر میل و رغبت و به منظور بهبود زندگی اجتماعی که سازماندهی مناسب خود را نیز دارا باشد. تشکل های محیط زیستی به گروه هایی اطلاق می شوند که گروهی از اشخاص حقیقی پس از ثبت در مراجع رسمی کشور دارای شخصیت حقوقی می شوند و دارای اساسنامه مدون میباشند که درراستای تحقق اهداف محیط زیستی فعالیت کنند و یا یکی از محورهای اصلی فعالیت آنها محیط زیست باشد (. آیین نامه اجرایی تاسیس و فعالیت سازمانهای مردم نهاد، مصوب هیات دولت ) هدف : تشریک مساعی مردم و بخش های دولتی در ارائـه راهکارهـای مناسـب و قابـل اجـرا، تغییـر نقـش دولـت از سرپرست به تسهیلگر به گونه ای که مشارکت مردم در تصمیم گیری ها لحـاظ گـردد، تمرکـز زدایـی در برنامـه ریزی و اجرای طرح ها از طریق مشارکت و اتصال پایدار با ساختارهای موجـود و بهـره گیـری از ظرفیـت هـای سازمان یافته مردمی برای پایدار ساختن طرح های توسعه ای از اهداف تعامل با تشکلهای محیط زیستی میباشد .. ٩ بخشی ازفواید استفاده از مشارکت سازمانهای مردم نهاد در محیط زیست را می توان به شرح زیر برشمرد: ایجاد فرصتها یی برای ابراز عقیده ، پذیرش مسؤولیت و مشارکت بیشتر مردم در امور زیست محیطی، بالا رفتن کیفیت کار و ارتقاء کیفیت محیط زیست، کاهش اتلاف در منابع انسانی، تسریع در اجرای پروژه ها، ایجاد روابط صمیمانه بین مردم و مدیران، ارتقا فرهنگ محیط زیستی ، کاهش تنش و مسائل زیست محیطی از جمله نمودهای تحقق مشارکت مردمدر حفاظت از محیط زیست می باشد است . سازمان مرکزی حفاظت از محیط زیست در سنجش و ارزیابی عملکرد ادارات کل استانها در بخش مشارکت مردمی آنها شاخصهایی را تعریف نموده و بر اساس میزان استفاده از توان تشکلهای محیط زیستی در انجام امور و کارهای بنیادین استان در حفاظت از محیط زیست ، عملکرد استانها را رتبه بندی خواهد نمود.( شاخصهای مذکور شامل میزان استفاده از توان و ظرفیت سازمانهای مردم نهاد و جوامع محلی بوده و میزان تخصص گروههای طرف مشارکت را نیز منظور می نماید .) برنامه های عملیاتی پیشنهادی جهت تعامل ادارات کل محیط زیست استانها با تشکلهای محیط زیستی : ادارات کل حفاظت محیط زیست استان در راستای تعامل با تشکلهای محیط زیستی موظف می باشند در عرصههای زیر از توان تشکلهای محیط زیستی و جوامع محلی استفاده نمای دن . لازم به ذکر است کلیه فعالیتهای ادارات کل استانها در امور ذیل بر اساس میزان مشارکت با سازمانهای مردم نهاد سنجیده و رتبه بندی خواهد شد. حوزه آموزش و انتشارات :  برگزاری همایش هـای علمـی جهـت افـزایش آگـاهی مسـئوولین مراکـز و نهادهـای دولتـی نسـبت بـه ضرورت مشارکت سازمانهای مردم نهاد و تقویت سرمایه انسانی  توانمندسازی مدیران دستگاههای مرتبط با محیط زیست در جهت تعامل با تشکل های محیط زیستی.  برگزاری کارگاه مشورتی با گروه های هدف مختلف از جمله: روحانیون، دانش آموزان، جوامع محلی ساکن در مناطق حفاظت شده، اساتید، زنان خانه دار، کارمندان، اصناف و صاحبان صنایع ...و  استفاده از توان تشکل های محیط زیستی در آموزش جوامع محلی ،اعضای تعاونی های محیط زیستی ورؤساو اعضای شوراهای اسلامی شهرو روستاو... ١٠  استفاده ازتوان علمی تشکل های محیط زیستی در برگزاری کارگاه ها و کلاس های آموزشی ویژه بانوان ،خانواده هاو روستائیان و سایر اقشار مختلف جامعه با رویکرد اصلاح الگوی مصرف و...  برقراری تعامل مناسب با آموزش و پرورش به منظـور اسـتفاده از تـوان و پتانسـیل تشـکل هـای محـیط زیستی درآموزش دانش آموزان در مدارس  تخصیص اعتبارات لازم درراستای بروزرسانی توان علمی تشکل ها در حوزه محیط زیست.  برقراری ارتباط با سایر دستگاههای مسوول در استان جهت تخصیص اعتبارات تعامل بیشـتر بـین سـمن های فعال محیط زیستی و سمنهای دستگاههای مربوطه جهت استفاده ازتوان تشـکل هـا در حفاظـت از محیط زیست عرصه های پژوهشی و تحقیقاتی :  برگزاری جلساتی در خصوص بررسی مسائل و مشکلات زیست محیطـی اسـتان ، بـا حضـور مسـوولین استانی و نمایندگان مردمی  حمایت از اجرای طرح های پژوهشی محیط زیست توسط سمن ها  واگذاری انجام طرحهای تحقیقاتی محیط زیست به سمن ها  واگذاری پروژه های زیست محیطی به تشکل های متخصـص بـا همـاهنگی دفتـر آمـوزش و مشـارکت مردمی سازمان مرکزی حفاظت محیط زیست.  واگذاری امور مربوط به ارزیابی خصوصا"تبلیغات اجتماعی" به تشکل ها عرصه های اطلاع رسانی و آگاه سازی :  افزایش آگاهی عمومی مردم نسبت به حفاظت از محیط زیست  اطلاع رسانی نسبت به مشکلات زیست محیطی استان.  توسعه انتخاب همیاران محیط زیست از بین مردم  استفاده ازتوان بالقوه تشکل های محیط زیستی و جوامع محلی در جهت حفاظت ازمحیط زیست مناطق تحت مدیریت در جوار مناطق مسکونی .  حمایت و توانمند سازی تشکل ها به منظور ارتباط با جوامع محلی در خصوص حفظ گونه های حیات وحش و همچنین آموزش جوامع محلی برای حفظ معیشت پایدار ١١  ایجاد امکاناتی در اداره کل استانها جهت استفاده ازاینترنت یا ایجاد وبلاگ وطراحی سایت برای ها سمن  تشویق تشکل های زیست محیطی به منظور ترویج اخلاق زیست محیطی و برانگیختن حس مسئولیت مردم نسبت به بحران های محیط زیستی  برگزاری نشست های هم اندیشی استانی سمن ها  برگزاری همایشها و نمایشگاهها و جشنواره های محیط زیستی ١٢ دستورالعمل اجرایی نحوه تعامل با تعاونیها جهت واگذاری تصدیهای غیرحاکمیتی به آنها در حفاظت از محیط زیست مقدمه: بیاغراق میتوان گفت که سابقه تعاون و همیاری به اندازه تاریخ بشر قدمت دارد. مطالعه تاریخ گذشتگان، صحت چنین مدعایی را گواهی میدهد. بواقع، تعاون یکی از بنیادیترین کنشهای متقابل پیوسته بوده و از گذشتههای دور تا کنون در میان اجتماعات شهری و روستایی مرسوم بوده است. نظریات و دیدگاههای علمی مطرحشده در زمینه مباحث تعاونیها محصول اندیشههای دانشمندان اروپایی است که عمدتاً در قرون 18 و 19 مطرح شده .اند ی هرچند ایده اولیه تعاونیها زاده شرایط اجتماعی – اقتصادی اروپای قرن 18 بویژه انگلستان میباشند، اما اصول و سیاستهای حاکم بر تشکیل و مدیریت تعاونیها به شیوهای بوده است که در شرایط اقتصادی و اجتماعی سایر جوامع اروپایی و حتی کشورهای دیگر نیز قابل اجرا بوده است. بنابراین، این الگوی فعالیت با همفکری و تبادل نظر کارشناسان کشورهای مختلف بطور وسیع در سراسر جهان اشاعه یافته و نقش ارزندهای در فعالیتهای اجتماعی و اقتصادی این جوامع بازی کرده است . این دیدگاهها و تجربیات بعنوان یک پدیده عاریتی همگام با بسیاری از کشورهای در حال توسعه، وارد ایران گردید و در عرصههای مختلف به اجراء درآمد. اگرچه با تصویب قانون تجارت در سال 1303 موادی از آن به موضوع تعاونیهای تولید و مصرف اختصاص یافت، اما فعالیت رسمی تعاونیها در ایران در سال 1341 با تشکیل اولین شرکت تعاونی روستایی در منطقه داورآباد گرمسار آغاز گردید. پیشرفت و رونق نهضت تعاونی، در وهله نخست به اعضاء و در کنار آن تا اندازهای به دولت و سیاستهای متخذه آن در قبال تعاون بستگی دارد. دولت میتواند رشد و پیشرفت تعاونی را تقویت یا مانع گردد. موقعیت دولت و تعاونی ها بر روی یکدیگر تأثیر میگذارد. اما بهرغم اینها، هنوز به موضوع تعاون و یاریگری توجه درخور نشده است. دلایل این کمتوجهی را می توان به ترتیب زیر عنوان کرد : -1 رشد جامعهشناسی با رشد سرمایه داری و فردگرایی همگام بوده است و جامعهشناسان بیش از همه، از چنین دریچه .اند ای به زندگی اجتماعی انسان نگریسته -2 عادیبودن یاریگری نسبت به اموری همچون رقابت، ستیزهجویی، سبقتجویی و جنگ. یعنی چون از کارهای روزمره است و بسیار پیش می آید، معمولی به نظر می رسد . -3 صنعتیشدن جوامع و عبور از جامعه سنتی به جامعه مدرن و در نتیجه گذار از روابط چهره به چهره و نزدیکتر به روابط و مبادلات باواسطه و دورتر ١٣ تعاریف : برای تعاون تعاریف مختلفی ارائه شده است؛ تعاون به زبان ساده یعنی همکاری. هنگامی که فردی نتواند به تنهایی کار یا فعالیت زندگی را انجام دهد، راه درست آن است که از دیگران کمک گیرد تا آن کار را به صورت دسته جمعی انجام دهند. این شیوه کار را تعاون میگوییم. تعاون یعنی به هم کمک کردن، مدد کاری کردن . تعاون به معنی وسیع و عام آن همانا همکاری و مشارکت دسته جمعی مردم در حل مشکلات اقتصادی و اجتماعی آنها است. برای داشتن زندگی بهتر، باید مردم با یکدیگر و با مشورت همدیگر مشکلات را حل نمایند . در اینجا دو تعریف از تعاونیها ارایه می شود .تعاونی موسسهای است که از طرف اعضای سازمان یافته ایجاد میگردد و توسط خود آنها اداره میشود و به تدارک و ارایه خدمات به اعضا به قیمت تمام شده میپردازد . به عبارت دیگر شرکت تعاونی، سازمانی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است که هدف آن حل مشکلات، تامین رفاه و زندگی بهتر برای اعضا است. برای اینکار اعضا از راه تعاون و همیاری، دست به دست یکدیگر داده واز هیچ تلاشی کوتاهی نمیکنند. اهداف، ها ضرورتها، دلایل و مزایای تشکیل تعاونی هدف تشکیل تعاونیها استفاده از نیروی فردی اعضا در همکاری جمعی است تا حدی که در یک نظام پیشرفته تعاون، اعضای تعاونیها برای رفع حوایج خود به هیچ کس محتاج نباشند. بنابراین تشکیل یک شرکت تعاونی بدین معنی است که با تجمع نیروهای فردی، وقت، انرژی و سرمایه انسانها، دستگاهی بوجود میآید که قادر است برای همه اعضا خدماتی دهد که یک به تنهایی قدرت انجام آن را نداشته اند. دلایل تشکیل تعاونیها را میتوان در مالکیت جمعی تولید کنندگان بر وسایل تولید و ابزار انگاری سرمایه برای کار و تولید ایجاد دموکراسی اقتصادی، دسترسی توده مردم به مواد مصرفی و تولید فراوان و ارزان، رفع درگیری خریدار و فروشنده، رعیت قیمت عادلانه و حفظ مرغوبیت کالا، نفی انحصار مطلق و حذف واسطهها و جلوگیری از بحرانهای اقتصادی و بیماری دانست . شرکتهای تعاونی به طور کامل قادر به رفع عواقب ناشی از گسیختگی پیوندهای اجتماعی نبوده، تنها میتوانند از طریق همکاری با سازمانهای دولتی و در چارچوب برنامههای توسعه و نوسازی روستاها موجباتی فراهم کنند تا از اضمحلال و از هم پاشیدگی این پیوندها جلوگیری به عمل آید .تحقق این هدف مخصوصا از طریق تقویت افکار و اندیشههای خودیاری در افراد و بهبودیای که به این ترتیب در وضع اقتصادی و اجتماعی مناطق پدید می آید میسر است . ١٤ شرکتهای تعاونی اغلب در وضعی هستند که میتوانند عناصر سد کننده توسعه اقتصادی را که در نظامهای کهن اجتماعی ممالک رو به رشد وجود دارند از سر راه بردارند. شرکتهای تعاونی قادرند از پیکار موجود بین نظام کهن و نظام جدید اجتماعی تا حد زیادی بکاهد . تعاونی در کشورهای پیشرفته نیروهای فردی را جهت مشارکت در فعالیتهای جمعی بسیج مینماید و در جوامعی که هنوز به این مرحله از تمدن نرسیده اند و روحیه همکاری جمعی هنوز به طرز گسترده در طبقات مختلف مردم وجود دارد آن است که افراد را به احساس مسوولیت آگاه و آن را تقویت کند . باید یاد آور شد که پیامدهای مفید نهضت تعاون در توسعه اقتصادی کشورهای جهان و نقش غالب و توانایی آن در توزیع عادلانه، گسترش عدالت اجتماعی و مشارکت آحاد مردم در سرنوشت اجتماعی و اقتصادی خویش و گروههای ضعیف جامعه و بطور کلی توجه به ابعاد توسعه پایدار است. لذا جنبههای زیست محیطی، اقتصادی، اجتماعی و فن آوری مورد توجه تعاونیها است . تخریب محیط زیست دیگر هزینه قابل قبول برای رشد اقتصادی به نظر نمی آید و از این رو محیط شناسان به تخریب محیط زیست (افزایش گرمای زمین، فرسایش خاک، آلودگی آب به مواد شیمیایی و . . .) هشدار میدهند واین عوامل را نتیجه توسعه ناپایدار ذکر می کنند . اما توجه به تعاونیها و گسترش آنها میتواند به سلامت محیط زیست نیز منجر شود، زیرا یکی از خصوصیات برجسته تعاونیها در این است ، هم دارای بعد اقتصادی و اجتماعی به صورت توامان است، بدین معنی که صرفا به فکر پیشرفت اقتصادی و بالا رفتن در آمد بدون توجه به سایر ابعاد محیطی مردم نیست بلکه بعنوان یک نهاد مردمی طبیعتا به افراد و جوامع آنها توجه دارند و این خصوصیت تعاونی باعث میشود که آنها از بنگاههای خصوصی که غالبا در فکر انباشت سرمایه می باشند جدا شوند.از این رو در کشور ما نیز تعاونیها با رعایت دقیق اصول تعاون به مردم و جامعه کمک کنند و شرایط لازم برای توسعه پایدار را فراهم سازند . در زمان حال دستگاههای دولتی در پی آن هستند تا وظایفی که قابل واگذاری به بخش غیر دولتی هستند را احصاء و به نحوی که طی هر برنامه بیست درصد از میزان تصدیهای دولت در امور قابل واگذاری را کاهش دهند ، آنها را واگذار نمایند . سازمان حفاظت محیط زیست نیز تصمیم دارد بخشی از وظایف خود را به بخشهای دیگر از جمله تعاونیها واگذار نماید. جهت انجام امور مذکور توسط تعاونیها لازم است تعاونیهای مورد نظر دارای تخصصهای خاصی باشند. این وظایف قابل واگذاری و تخصصهای خاص از طرف سازمان محیط زیست به شرح ذیل تعریف شده است : ١٥ موارد قابل واگذاری (موضوع ماده 8 آیین نامه اجرایی ماده 24 قانون مدیریت خدمات کشوری ) ردیف موضوعات تخصص های لازم رشته های مطلوب سوابق مرتبط 1 انجام تحقیقات و بررسی های علمی و اقتصادی در زمینه تهیه ضوابط و استاندارد های مربوط به حفاظت ،بهبود و بهسازی محیط زیست - کلیه گرایشهای کارشناسی محیط زیست - کلیه گرایشهای مهندسی محیط زیست - دامپزشکی و کلیه علوم دامی سوابق تهیه ضوابط و استانداردها 2 امور پایش صنایع - مهندس شیمی - علوم آزمایشگاهی - مهندس صنایع - گرایشهای مهندسی محیط زیست - زیست شناسی با گرایشهای مختلف - مهندسی عمران باکلیه گرایشها سوابق در امور پایش صنایع 3 انجام خدمات آزمایشگاهی - مهندس شیمی - علوم آزمایشگاهی - گیاه پزشکی - ژنتیک سوابق کار آزمایشگاهی 4 نمونه برداری و سنجش آلاینده های منابع آب،خاک و هوا - محیط زیست با گرایشهای هوا، آب و فاضلاب و... - علوم آزمایشگاهی - مهندسی شیمی - زیست شناسی - بهداشت محیط - خاک شناسی سوابق در سنجش منابع آب ، خاک و هوا 5 اپراتوری وبهره برداری از ایستگاه های سنجش آلودگی - محیط زیست با گرایش هوا - کلیه گرایشهای کارشناسی محیط زیست -کلیه گرایشهای مهندسی محیط زیست سابقه در بهره برداری از اطلاعات دستگاههای سنجش آلودگی 6 اداره امور شکارگاه ها -کلیه رشته های محیط زیست -کلیه رشته های دامپروری سابقه در نگهداری دام و مرتع ١٦ ردیف موضوعات تخصص های لازم رشته های مطلوب سوابق مرتبط 7 تکثیر جانوران وحشی در خارج از محدوده مناطق چهارگانه - زیست شناسی جانوری - محیط زیست با گرایش زیستگاهها و تنوع زیستی - دامپزشکی - شیلات سابقه در نگهداری حیوانات 8 فروش پروانه های عادی شکار و صید -کلیه رشته ها 9 دفع حیوانات زیانکار - زیست شناسی جانوری - زیست شناسی گیاهی - دامپزشکی سابقه در نگهداری از باغات و کشاورزیها 10 تاکسیدرمی،دیورما ،مدل سازی و پنل سازی از حیوانات و گیاهان - طراحی - تاکسیدرمی - زیست شناسی گیاهی و جانوری - محیط زیست - شیلات سابقه کار در تاکسیدرمی حیوانات 11 ایجاد و اداره باغهای وحش - دامپزشک - زیست شناسی گیاهی و جانوری - محیط زیست - بهداشت محیط سابقه کار در باغ وحش 12 ایجاد و اداره موزه های جانور شناسی - زیست شناس جانوری - تاکسیدرمیست - محیط زیست - جانور شناسی سابقه در اداره موزه و کار در آن 13 برگزاری سیاحت های زیست محیطی - محیط زیست - اکوتوریسم - جغرافیا سابقه در برگزاری تورهای سیاحتی 14 مشارکت در امر حفاظت از مناطق - محیط زیست - آشنایی با فنون حفاظت و نظامی - زیست شناسی سابقه در حفاظت از محیط زیست ١٧ ردیف موضوعات تخصص های لازم رشته های مطلوب سوابق مرتبط 15 برگزاری دوره های آموزشی برای گروه های هدف - آموزش و برنامه ریزی - محیط زیست - سابقه در برگزاری دوره های آموزشی 16 پاکسازی سواحل و محیط های آلوده و آسیب دیده - محیط زیست - گرایشهای علوم دریایی(آلودگی دریا و....) - شیلات - بهداشت محیط - علوم دریایی و اقیانوسی سابقه در برگزاری مراسم پاکسازی 17 گشت های هوایی جهت پایش و کنترل سواحل و محیط زیست دریایی - محیط زیست - گرایشهای علوم دریایی( آلودگی دریا و ....) - شیلات - علوم دریایی و اقیانوسی سابقه در گشت و کنترل مناطق دریایی وسواحل 18 آنالیز و اندازه گیری آلودگی های نواحی ساحلی و دریایی - آلودگی دریا - مهندسی شیمی - علوم آزمایشگاهی - زیست شناسی - شیلات - علوم دریایی و اقیانوسی سابقه کار آزمایشگاهی 19 تکثیر در اسارت گونه های حمایت شده و در معرض خطر دریایی - شیلات - محیط زیست - گرایشهای علوم دریایی - دامپزشکی - کلیه علوم دامی - ژنتیک سابقه نگهداری از حیوانات دریایی ١٨ وظایف استانها در زمینه استفاده از تعاونیها در واگذاری امور غیر حاکمیتی : کلیه فعالیتهای ادارات کل استانها درخصوص فعالیتهای مندرج در جدول بالا بر اساس میزان مشارکت با تعاونیها سنجیده و رتبه بندی خواهد شد. ادارات کل محیط زیست استانها موظف هستند در جهت پیشبرد اهداف دولت در خصوص واگذاری تصدیهای غیر حاکمیتی به بخشهای غیر دولتی امورذیل را انجام دهند . -1 شناسایی تعاونیهای موجود استان و تهیه بانک اطلاعاتی تعاونیهای زیست محیطی -2 شناسایی و احصاء تعاونیهای مشترک المنافع با محیط زیست -3 هماهنگی و تعامل با ادارات کل کارو تعاون استان و اتخاذ تصمیم مشترک در جهت آموزش های لازم به اعضاء تعاونیهای مذکور -4 شناسایی فرصتها و مشاغل واگذاری به تعاونیها و پیشنهاد به دفتر آموزش و مشارکت مردمی سازمان مرکزی -5 شناسایی سرما یه های اجتماعی نیازمند کار متخصص از نظر علمی با شرح وظایف ویژه . -6 تشکیل تعاونیهای مستقل زیست محیطی و حمایتهای مادی و معنوی از طریق ادارات کل کاروتعاون و محیط زیست -7 ارایه گزارشات سه ماهه از نحوه فعالیتهای ذکر شده به دفتر آموزش و مشارکت مردمی ١٩ آیین نامه کارگروه آموزش ، تنویر و ترویج محیط زیست مقدمه قرن بیستم، قرن استفاده بی رویه از منابع طبیعی و بی توجهی به اثرات سوء توسعه ناپایدار است. عدم رعایت ملاحظات زیست محیطی اثرات جبران ناپذیری نظیر تخریب جنگل ها، از بین رفتن تنوع زیستی، تغییر آب و هوا و .. را به همراه داشته است. از این رو در سالهای انتهای قرن بیستم حفظ محیط زیست بیش از پیش مورد توجه دولتمردان قرار گرفت. در همین راستا اجلاسهایی با حضور اکثریت کشورهای جهان برای چاره اندیشی برگزار شد. یکی از نتایج به دست آمده در این نشستها، استفاده از مشارکت مردم در حفظ طبیعت و محیط زیست می باشد. به طوری که یکی از بخش های دستور کار21 ک ه نتیجه حاصل از اجلاس ریو 1992 می باشد، همچنین نتایج مربوط به اجلاس ژوهانسبورگ 2002 به بحث مشارکت مردمی در حفظ محیط زیست پرداخته است. سازمان حفاظت محیط زیست نیز به این امر معتقد بوده لذا به منظور بهره برداری هر چه بیشتر از توان افراد جامعه نسبت به تدوین آیین نامه اجرایی کارگروه آموزش ، تنویر و ترویج محیط زیست پرداخته و در نظر دارد ازتوان بالقوه آحاد جامعه اعم از کودکان، نوجوانان، بزرگسالان،دانشجویان، زنان، قضات،اعضای شوراهای اسلامی شهر و روستا و ائمه جمعه و جماعات و ...در وظیفه خطیر حفاظت از محیط زیست و مواهب طبیعی بهره مندگردد . ماده : 1 تعاریف سازمان حفاظت محیط زیست: سازمان حفاظت محیط زیست یک نهاد دولتی،حاکمیتی می باشد که وظیفه نظارت و حفاظت از منابع طبیعی و محیط زیست و نیز پیشگیری از اقدام های زیانبار برای تعادل و تناسب محیط زیست رابعهده دارد . کارگروه: کارگروه آموزش ، تنویر و ترویج محیط زیست ، به عنوان هشتمین کارگروه از طرح تحول اجتماعی وزارت کشور تلقی می گردد . ریاست کارگروه به عهده دبیر شورای اجتماعی وزارت کشور خواهد بود . ٢٠ دبیرخانه کارگروه آموزش ، تنویر و ترویج محیط زیست: دبیرخانه مرکزی کارگروه در دفتر آموزش و مشارکت مردمی سازمان حفاظت محیط زیست و دبیرخانه کارگروه استانی در ادارات کل حفاظت محیط زیست مستقر می باشد. دبیر کارگروه ، مدیر کل دفتر آموزش و مشارکت مردمی سازمان حفاظت محیط زیست می باشد . ماده ا: 2 هداف  ارتقاء سطح دانش، بینش و مهارت افراد جامعه در مورد مسایل محیط زیست با رویکردتوسعه بدون تخریب.  فرهنگ سازی و آشنا نمودن گروه های هدف در زمینه موضوعات و مسایل مختلف محیط زیست .  افزایش حس مسئولیت اجتماعی و جلب مشارکت گروه های هدف در حفاظت از محیط زیست.  اشاعه فرهنگ واخلاق محیط زیستی و شیوه های زندگی سازگار با محیط زیست در بین گروه های هدف. ماده : 3 اعضای کارگروه ملی آموزش ،تنویر و ترویج محیط زیست -1 معاون فرهنگی ،اجتماعی وزیر کشور (رییس کارگروه) -2 معاون آموزش و پژوهش محیط زیست -3 معاون آموزش و پژوهش وزارت آموزش و پرورش -4 رییس سازمان دهداریها و شهرداریهای وزارت کشور -5 معاون امور استانهای صدا و سیما -6 معاون آموزشی وزارت علوم -7 مدیرکل اجتماعی وزارت کشور -8 مدیر کل دفتر آموزش و مشارکت مردمی سازمان حفاظت محیط زیست(دبیر کارگروه) -9 رییس امور شورای اسلامی کشور ٢١ ماده : 4 دبیرخانه کارگروه ملی آموزش ،تنویر و ترویج محیط زیست  دبیرخانه مرکزی کارگروه آموزش ،تنویر و ترویج محیط زیست در دفتر آموزش و مشارکت مردمی سازمان حفاظت محیط زیست مستقر بوده و وظیفه تدوین برنامه های اجرائی آموزش ،تنویر و ترویج محیط زیست ، بررسی گزارشهای استانی و نظارت بر عملکرد کارگروههای اجرایی استانی را به منظور تنظیم گزارش عملکرد کارگروه های استانی و تهیه گزارش سالانه جهت ارائه به ریاست محترم سازمان بعهده دارد. تبصره 1 : دبیرخانه مرکزی موظف است حداقل هر 3 ماه یکبار گزارشی از عملکرد کارگروههای استانی را به کارگروه ملی آموزش ،تنویر و ترویج محیط زیست ،طرح تحول اجتماعی وزارت کشور ارائه نماید. ماده : 5 وظایف کارگروه ملی آموزش ، تنویر و ترویج محیط زیست استان کارگروه ملی آموزش ، تنویر و ترویج محیط زیست وظیفه سیاستگذاری و ارایه راهبرد و برنامه های هماهنگ ملی به کارگروههای استانی را بعهده دارد.به طور مثال برای اجرای طرح ملی محیط یار ضروری است کارگروه ملی آموزش ، تنویر وترویج محیط زیست یکی از روزهای هفته دانش آموز را به نام محیط یار ( ویژه دانش آموزان ) اختصاص دهد ویا طرحی را برای قبض جریمه فرهنگی – ارشادی به کلیه استانها ارایه نماید . ماده : 6 اعضای کارگروه آموزش ، تنویر و ترویج محیط زیست استان -1 معاون سیاسی ، امنیتی و اجتماعی استاندار ( رییس کارگروه ) -2 مدیرکل حفاظت محیط زیست استان(دبیر کارگروه) -3 رئیس سازمان آموزش و پرورش -4 یک نفر از مسوولین آموزش و پرورش استان با تشخیص رییس آموزش و پرورش استان -5 شهردار مرکز استان -6 مدیرکل امور اجتماعی استانداری -7 مدیرکل صدا و سیمای استان -8 معاون آموزشی دانشگاه استان -9 یکی ازاعضای شورای اسلامی شهر و روستا ی استان ٢٢ تبصره 1: احکام اعضای کارگروه استان با پیشنهاد دبیرکارگروه و تایید رییس کارگروه توسط استاندار صادر خواهد شد و برای یک دوره سه ساله معتبر بوده و تمدید آن برای دوره های بعد بلامانع است . تبصره 2 : یک نفر از خیرین استان و یک نماینده از یکی از تشکل های محیط زیستی فعال دارای مجوز در استان به پیشنهاد دبیر کارگروهو با تصویب کارگروه در جلسه حضور پیدا کنند . تبصره 3 : اعضاء کارگروه شهرستان متناظرکارگروه استان بوده و ریاست آن بعهده فرماندار و دبیر آن رییس محیط زیست شهرستان خواهد بود و پس از پیشنهاد اعضاء توسط رییس کارگروه شهرستان و تصویب در کارگروه استان احکام اعضاء توسط استاندار صادر خواهد شد . تبصره : 4 دانشگاه ذکر شده در بند 8 با پیشنهاد دبیر کارگروه و تایید رییس کارگروه انتخاب می گردد . تبصره : 5 محل تشکیل جلسات با هماهنگی رییس کارگروه انتخاب می گردد. تبصره :6 در بخشهایی که اداره محیط زیست بخش وجود داشته باشد این کارگروه به ریاست بخشدار و دبیری رییس محیط زیست بخش و اعضاءمتناظر شهرستان تشکیل می گردد . تبصره 7 :احکام اعضاء بخش با پیشنهاد رییس کارگروه بخش توسط فرماندار شهرستان مربوطه صادر میگردد . تبصره :8 وظایف کارگروه شهرستان و بخش ظرف سه ماه اول تشکیل کارگروه استان بایستی تدوین و به شهرستانها ابلاغ گردد . تبصره :9 کارگروههای شهرستان حداکثر 3 ماه پس از تشکیل کارگروه استان میبایستی فعال و شروع به کار نمایند . ماده : 7 دبیرخانه کارگروه آموزش ،تنویر و ترویج محیط زیستاستان  دبیرخانه کارگروه آموزش ،تنویر و ترویج محیط زیست استان، در اداره کل حفاظت محیط زیست استان مستقر بوده و ریاست آن به عهده دبیر کارگروه استان می باشد. دبیرخانه کارگروه استان وظیفه هماهنگی برگزاری جلسات، تهیه و تنظیم دستور کار و صورت جلسات، ایجاد هماهنگی بین اعضای کارگروه و تهیه گزارشهای ادواری کارگروه را برعهده دارد . تبصره 1: کارگروه شهرستان ها موظف هستند گزارش عملکرد خود را بصورت ماهانه به دبیرخانه کارگروه استان ارائه نمایند. تبصره 2 : کارگروههای استانی موظف هستند گزارش عملکرد خود را هر سه ماه یکبار به دبیرخانه مرکزی کارگروه مستقر در دفتر آموزش و مشارکت مردمی ستاد مرکزی ارسال نمایند . ٢٣ تبصره 3 : کارگروه استانی موظف است هر شش ماه یکبار جلسه ای را در حضور استاندار جهت ارائه گزارش پیشرفت طرح تشکیل دهد. ماده : 8 وظایف کارگروه آموزش ، تنویر و ترویج محیط زیست استان اجرای طرحهای آموزشی به منظور تنویر و ترویج محیط زیست در کل استان با نظارت و همـاهنگی کـارگروه استان صـورت خواهـد پـذیرفت .کـارگروه اسـتان مسـئولیت برنامـه ریـزی، پشـتیبانی و نظـارت بـر اجـرای کلیـه فعالیتهای آموزشی از جمله طرح ملی محیط یار در استان را بعهده دارد . از دیگر وظایف کارگروه استانها می توان به موارد ذیل اشاره نمود: -1 دفتر آموزش و مشارکت مردمی سازمان نسبت به تهیه محتوای آموزشی جهت آموزش مخاطبین مورد نظرو با هماهنگی شورای فرهنگی اجتماعی وزارت کشور نسبت به چاپ ، تکثیر و توزیع آن به کلیه استانها اقدام نماید. تبصره 1 : کارگروه استان می تواند در صورت نیاز نسبت به بومی سازی محتوای آموزشی بر اساس مسایل محیط زیستی منطقه خود و اضافه نمودن مطلب به مجموعه محتوای آموزشی اقدام نمایند. -2 با برنامه ریزی و هماهنگی کارگروه استان کارگاه های آموزشی( با استفاده از محتوای آموزشی تهیه شده ، ) اردوهای علمی - تفریحی، بازدید از مناطق تحت مدیریت سازمان برای گروه های هدف با رویکرد آموزشی و ارائه اطلاعات محیط زیستی برگزار خواهد شد. لازم است در پایان دوره های آموزشی از طرف کارگروه استان و یا کارگروه شهرستانها به شرکت کنندگان گواهی حضور در دوره اعطاء شو .د -3 کارگروه استان موظف است به صورت ادواری نسبت به نشست های خبری در خصوص فعالیتهای کارگروه آموزش ، تنویر و ترویج محیط زیست اقدام نمایند . -4 دبیرخانه کارگروه استان مسئولیت دارد نسبت به ساخت برنامههای آموزشی جهت پخش در رسانه های استانی، انتشار گزارشهای ادواری مصور محیط زیستی در نشریات استانی، تهیه بروشورهای علمی برای گروههای هدف با بهرهگیری از محتوای بسته های آموزشی، چاپ بنر، استند و بیلبورد محیط زیستی و انعکاس فعالیت های استانی در خصوص آموزش ، تنویر و ترویج محیط زیست از طریق رسانه های استانی و تبلیغات محیطی اقدام نماید . تبصره : 2 اجراء طرح ملی محیط یار بعنوان یکی از فعالیتهای مقدماتی این کارگروه در نظر گرفته شده است که دستورالعمل اجرایی آن به پیوست ضمیمه میباشد . ٢٤ زیر مجموعه کارگروه استان، کارگروههـای شهرسـتان هـا هسـتن د کـه بـا همـین وظـایف تشـکیل و زیـر نظـر کارگروه استان فعالیت میکنند . کارگروه استان، یک نفر از اعضای خود را به عنوان سربازرس انتخاب می نماید . تبصره 1: وظایف بازرس کارگروه استان: الف: نظارت برحسن اجرای آیین نامه کارگروه آموزش ، تنویر و ترویج محیط زیست . ب: دریافت گزارش بازرسان کارگروههای شهرستان ها و جمع بندی آن ها : ج تهیه گزارش مکتوب و ارائه به کارگروه استان . تبصره 2: کارگروه شهرستان ها میتواند از میان سازمانهای مردم نهاد، جوامع محلی و معلم ها بازرسانی را زیر نظر بازرس کارگروه استان تعیین و کار نظارت را دنبال نمایند . تبصره 3: احکام بازرسان پس از تصویب کارگروه استان توسط رئیس کارگروه استان صادر و برای یک دوره یک ساله ابلاغ خواهد شد. تمدید آن در صورت تصویب کارگروه بلامانع است . تبصره 4: بازرسان کارگروه شهرستان ها موظفند گزارشات مکتوب خود را بصورت ماهانه در اختیار بازرس کارگروه استان قرار دهند تا پس از دسته بندی گزارشها، موضوعات مهم احصاء و جهت طرح در کارگروه در دستور جلسه قرار دهد . ٢٥ دستورالعمل اجرایی طرح ملی محیط یار ماده : 1 تعاریف سازمان حفاظت محیط زیست: تعریف سازمان حفاظت محیط زیست در آیین نامه کارگروه آموزش ، تنویر و ترویج محیط زیست آمده است .در دستورالعمل طرح ملی محیط یار به جای واژه سازمان حفاظت محیط زیست به اختصار سازمان به کار می رود . طرح ملی محیط یار: عبارتست از طرح آموزش محیط زیست برای سه گروه هدف، مدرسه(کلیه مقاطع تحصیلی)، دانشگاه(دانشجویان و اساتید) وجامعه(کلیه مخاطبین اجتماعی از قبیل مدیران ،کارمندان ،کشاورزان ، اصناف،صنایع ، زنان، اعضای شوراهای اسلامی شهر و روستا، قضات و ....). ماده : 2 هدف ارتقاء سطح آگاهی افراد نسبت به محیط زیست با رویکرد تغییر در نگرش، تصمیمات، رفتار و عادات آنها . ماده : 3 شیوه اجرا این طرح در نظر دارد موضوعات مختلف محیط زیست را به صورت پایه ای و کاربردی به افراد مورد نظر آموزش دهد.همچنین از توان این افراد در جهت انتقال اطلاعات زیست محیطی به سایرین بهره گرفته تا فرهنگ حفاظت از محیط زیست در جامعه نهادینه شود. این فرد در مدرسه" محیط یار مدرسه ،" در دانشگاه "محیط یار علمی " و در جامعه "محیط یار اجتماعی" نامیده میشود. اجرای طرح محیط یار برای کلیه گروه های هدف طرح محیط یار به عهده کارگروه آموزش ،تنویر و ترویج محیط زیست استان بوده و انتخاب مجری با اولویت جلب مشارکت سازمان های مردم نهاد ، از میان جوامع محلی، تشکل های محیط زیستی، تعاونی های خدمات محیط زیستی، نیروی مقاومت بسیج و ... صورت خواهد پذیرفت . -1 شیوه اجرا در بخش محیط یار مدرسه: تقدیر از محیط یاران و معلمان فعال در زمینه های اطلاع رسانی محیطزیستی، تقدیر از مدارس فعال در طرح محیط یار، برپایی نمایشگاه دستاوردهای طرح ملی محیطیار، اعطای سردوشی،کارت محیط یار و لباس فرم به محیط یاران مدرسه از جمله اقداماتی است که می تواند در این روز انجام شود . ٢٦ الف- درجه بندی "محیط یاران مدرسه" براساس مقطع تحصیلی آن ها و به شرح زیر است: - درجه محیط یار سوم : برای کلیه مقاطع ابتدایی و شکل آن عبارت است از یک خط زرد رنگ با حاشیه مشکی و آرم محیط زیست در وسط آن و شکل آن ذوزنقه می باشد (مطابق شکل ). - درجه محیط یار دوم: برای کلیه مقاطع راهنمایی و شکل آن مشابه محیط یار سوم و با دو خط زرد به هم چسبیده می باشد(مطابق شکل). - درجه محیطیار:برای ک لیه مقاطع دبیرستان مشابه محیط یاردوم با سه خط زرد به هم چسبیده می باشد(مطابق شکل). تبصره :1 کلیه کسانی که در مقطع ابتدایی هستند می توانند از درجه محیط یار سوم برخوردار گردند و فقط در سال آخر مقطع ابتدایی به افرادی که کار برجسته و فوق العاده ای انجام داده اند با تصویب کارگروه به محیط یار دومی ارتقاء می یابند. این شرایط برای سال آخر مقطع راهنمایی نیز قابل اجرا می باشد . ب – رنگ لباس و محل درجه " محیط یاران مدرسه" نصب سردوشی و یا سر آستین در لباس محیط یارمدرسه ، نشانه قبولی در آزمون های محیط یاری و فعالیت مستمر و قابل تحسین در زمینه های اخلاقی، تحصیلی و محیط زیستی در محیط خانه و مدرسه است. سردوشی در لباس پسران و سرآستین در لباس دختران نصب می شود . ٢٧ لباس محیط یار مدرسه بایستی مطابق با نمونه پیوست تهیه گردد و از هر گونه اعمال سلیقه در فرم لباس خودداری شود . رنگ و فرم لباسها، سبز زیتونی با سردوشی سفید، سرآستین و دکمه سفید و شال گردن سفید برای پسران و مقنعه، سرآستین، جیب و دکمه سفید و شال گردن سبز برای دختران تنظیم گردیده است . تبصره :3 اکیداً توصیه میگردد که رنگ لباس بایستی به گونه ای انتخاب گردد که با رنگ لباس های نیروهای مسلح (سپاه، نیروی انتظامی، بسیج و ...) کاملاً متمایز باشد . ج - دانشجویان و اساتید در کلیه مقاطع و رشتههای دانشگاهی، " محیط یار علمی" و کلیه افراد اجتماعی، "محیطیار اجتماعی" نامیده میشوند. " محیط یار علمی" و " محیط یار اجتماعی" فاقد سردوشی و یا سر آستین بوده و برای آنها کارت عضویت عادی و برجسته صادر میشود . نمونه لباس محیط یاران مدرسه نمونه لباس پسران نمونه لباس دختران ٢٨ ج آم - وزش و اعطاء درجه محیط یار مدرسه کارگروه 0 استان موظف است سهمیه جذب محیط یار مدرسه را به تفکیک مرکز استان و شهرستان ها را سالانه مشخص و به شکل زیر اجراء نماید : -1 ازکلیه داوطلبین دانشآموز برای ورود به دوره محیط یار ی ثبت نام بعمل میآید . زمان ثبت نام و مهلت آن دقیقاً بایستی اعلام گرد .د -2 سهمیه استان بایستی متناسب با جمعیت مدارس در سه مقطع تقسیم به نسبت گردیده و در ابتدای سال تحصیلی به کلیه مدارس اعلام گردد(مدارس دولتی و غیردولتی) -3 پس از ثبت نام،کلاس های آموزشی ویژه محیط یار بر اساس برنامه مصوب کمیته اجرایی استان، با هماهنگی آموزش و پرورش به مدت 2 ماه (هفته ای یک جلسه 2 ساعته مجموعاً 8 جلسه 16 ساعت) تشکیل میگردد. از کلیه شرکت کنندگان، آزمون به عمل آمده و کسانیکه 80 درصد نمره قبولی در آزمون را کسب نمایند، درجه محیط یاری مقطع مربوطه تعلق میگیرد. تبصره :4 اعطاء درجه به کلیه دانشآموزان طی مراسمی در مدارس و با حضور اعضاءکارگروه و یا نمایندگان آنها تقدیم می گردد . تبصره :5 پیشنهاد می گردد به کلیه اعضاء کارگروه استان و یا شهرستان کارت محیط یار افتخاری و لباس فرم داده شود تا در اینگونه مراسم کارگروه با لباس فرم محیط یاری(بدون درجه) حضور یابند . تبصره :6 محتوای آموزشی مربوط به دانش آموزان و سایر اقشار جامعه در طرح محیط یار توسط دبیرخانه مرکزی (دفتر آموزش و مشارکت مردمی) تدوین و به کلیه استان ها ارسال می گردد . تبصره 7: در طول تابستان برای معلمین داوطلب تدریس محیط یار، بر اساس محتوای آموزشی تهیه شده توسط دبیرخانه مرکزی، از CD های تهیه شده ، کلاس های آموزش توجیهی (حداقل 5 جلسه 2 ساعته) تنظیم و اجرا شده و به معلمین شرکت کننده گواهینامه اعطاء می گردد . 2 - در بخش محیط یار علمی: اقداماتی نظیر برگزاری همایشهای علمی - آموزشی، فراهم آوردن امکانات برای درج مقالات محیط یاران علمی در نشریات استانی و ملی، حمایت مالی، علمی و معنوی از پایان نامه های دانشجویی در رشته های مرتبط با مسائل زیست محیطی، برگزاری گردشهای علمی و تفریحی در مناطق تحت حفاظت سازمان و .... از جمله مواردی است که کارگروه استان می بایست نسبت به انجام آنها برنامه ریزی نمای .د ٢٩ -4 در بخش محیط یار اجتماعی: کارگروه استان نسبت به تشکیل زیر کارگروه با دستگاههای مورد نظر مانند فرمانداران، شهرداران، بخشداران، شورای شهر و روستا، دادگستری، نهضت سوادآموزی، ستاد اقامه نماز جمعه و جماعات، ادارات بهزیستی، هلال احمر،کمیته امداد و ... اقدام کرده و نحوه ارائه آموزشهای لازم در زمینه مباحث محیط زیستی از جمله : جنگل ، بیابان ، تالاب ، زباله ، آب و هوا ، حیات وحش ، تنوع زیستی ،خاک ، تغییرات آب و هوا، گازهای گلخانه ای، لایه ازن و.... ، و مباحث دیگر نظیر اهمیت و جایگاه محیط زیست در مناسبات بین المللی، منطقه ای و ملی، قوانین و مقررات محیط زیست و جرائم محیط زیستی را بررسی و مشخص نموده و اجرای آن ها را برنامه ریزی نماید. نحوه اجرا می تواند به صورت دوره، سخنرانی علمی، سمینار، جشنواره، گردش علمی و ... باشد. دراین زمینه توصیه میگردد برگزاری فعالیت های مصوب، همزمان با مناسبت های محیط زیستی انجام شود . د – اعطای کارت محیط یار به کلیه محیط یاران - کارت محیط یار برای کلیه مقاطع ابتدایی به شکل زیر طراحی گردیده است: - کارت محیط یار برای کلیه مقاطع راهنمایی به شکل زیر طراحی گردیده است: ٣٠ - کارت محیط یار برای کلیه مقاطع دبیرستان به شکل زیر طراحی گردیده است: - کارت محیط یار برای محیط یاران علمی به دو صورت برای محیط یار علمی اساتید و محیط یار علمی دانشجو به شکل زیر طراحی گردیده است: - کارت محیط یار برای محیط یاران اجتماعی به شکل زیر طراحی گردیده است : ٣١ ماده : 4 عوامل ایجاد انگیزش در خصوص جذب محیط یاران بر اساس گروههای هدف -1 حضور محیط یاران فعال در نشست های رسانه ای - خبری اعضای کمیته اجرایی طرح محیطیار استان -2 ایجاد گروه های سرود و تئاتر محیط یاران فعال مدرسه با لباس فرم و شرکت آن ها در برنامه های نمایشی سیمای استان -3 معرفی محیط یاران برتر در رسانه و جشنواره های استانی با حضور مسئولان استان و اهداء جوایز ارزنده به آن ها -4 تشویق محیط یاران برجسته با ایجاد تسهیلاتی نظیراستفاده رایگان از اتوبوس، مراکز فرهنگی، سینما و استادیوم های ورزشی در طول مدت تعیین شده 1( ماهه، 2 ماهه، 3 ماهه و 6 ماهه ) -5 ایجادامکانات لازم برای بازدید محیط یاران از مناطق تحت مدیریت سازمان -6 فراهم کردن امکان انتشار مقالات محیط یاران در نشریات زیست محیطی استانی و ملی -7 اعطای گواهینامه حضور در دوره آموزشی به محیط یاران -8 صدور کارت محیط یار و اعطاء به کلیه کسانی که دوره های آموزشی را طی نموده اند . تبصره 1: کلیه کسانی که علاوه برشرکت در کلاسهای آموزشی در راستای اهداف این طرح باکارگروه استانی و شهرستانها همکاری نموده و به نحوی در راستای اهداف محیط زیست فعالیتهای چشمگیری داشته باشند پس از تصویب کارگروه استان و یا شهرستان به آنها کارت محیط یار برجسته اعطاء خواهد شد . تبصره 2 : اجرا ی تبصره 1 در مدارس متناسب با شرایط خاص آموزشی و طرح موضوع در کارگروه، تصمیم گیری خواهد شد. ماده -5 منابع مالی طرح محیط یار کارگروه استان ها موظف به تامین حمایت های مالی دولتی و غیر دولتی استانی برای نهادینه کردن طرح محیط یار در استان بر اساس اسناد بالادستی ( قانون اساسی ، بند الف ماده 189 قانون برنامه پنجم ) و اعتبارات تنویر افکار عمومی سفرهای استانی هیات دولت، منابع مالی طرح تحول اجتماعی وزارت کشور ، کمکهای بلا عوض استانداری ها وسایر مراکز دولتی و غیر دولتی، شهرداریها و ...هستند. کارگروه استان موظف است نسبت به تامین منابع مالی مورد نیاز طرح ملی محیطیار از طریق مراجع قانونی و مردمی استان و شهرستان های تحت پوشش برنامه ریزی، تخصیص ، جذب و نظارت بر هزینه کرد اعتبارات را بعمل آورد . این دستورالعمل با 5 ماده و 9 تبصره تنظیم شده وپس از تصویب در شورای معاونین سازمان مورخ...................... از زمان ابلاغ لازم الاجرا می باشد . ٣٢ آیین نامه اجرایی تاسیس و فعالیت سازمان های مردم نهاد مصوب هیات محترم دولت به شماره 27862/ت 31281 هـ مورخ /84 8/5 فصل اول ـ کلیات ماده -1 در این آئیننامه واژهها و عبارات زیر به جای مفاهیم مشروح مربوط به کار میروند : الف) سازمان غیردولتی که در این آئیننامه» سازمان» نامیده میشود، به تشکلهایی اطلاق میشود که گروهی از اشخاص حقیقی یا حقوقی غیرحکومتی به صورت داوطلبانه با رعایت مقررات مربوط تأسیس شده و دارای اهداف غیرانتفاعی و غیرسیاسی میباشد . تبصره -1 عناوین «جمعیت «، » انجمن «، » کانون«،» مرکز «، » گروه «، » مجمع «، » خانه «، » مؤسسه» و نظائر آن میتواند به جای واژه « سازمان «در نامگذاری به کار گرفته شوند . تبصره -2 واژه «غیردولتی» به این معناست که دستگاههای حکومتی در تأسیس و اداره سازمان دخالت نداشته باشند مشارکت مقامات و کارکنان دولتی در تأسیس و اداره سازمان، در صورتی که خارج از عنوان و سمت دولتی آنان باشد، مانع وصف غیردولتی سازمان نخواهد بود . تبصره -3 اهداف غیرسیاسی در بردارنده فعالیتی است که مشمول ماده یک قانون احزاب نگردد . تبصره -4 اهداف غیرانتفاعی عبارتست از عدم فعالیتهای تجاری و صنفی انتفاعی به منظور تقسیم منافع آن بین اعضاء، مؤسسان، مدیران و کارکنان سازمان . تبصره -5 داوطلبانه به معنای مشارکت و تأسیس و اداره سازمان بر اساس اصل آزادی اراده اشخاص است. ب) هیأت مؤسس به مجموعه اشخاصی گفته میشود که سازمان را تأسیس مینمایند . پ) پروانه فعالیت، سندی است که توسط مراجع مقرر در این آییننامه با رعایت ضوابط مربوط در جهت تشکیل سازمان صادر میشود . ت) مراجع نظارتی مشتمل بر هیأت نظارت شهرستان (متشکل از فرماندار، نماینده شورای اسلامی شهرستان و نماینده سازمانهای غیردولتی شهرستان)، هیأت نظارت استان (مرکب از استاندار، نماینده شورای اسلامی استان و نماینده سازمانهای غیردولتی و) هیأت نظارت کشور (مرکب از معاون ذیربط وزیرکشور، نماینده شورای عالی استانها و نماینده سازمانهای غیردولتی) میباشند که بر اساس این آییننامه و با رعایت ضوابط مربوط، در سطح شهرستان، استان و کشور نسبت به نظارت بر سازمانهای غیردولتی، غیراز تشکلهایی که مطابق قانون مرجع نظارتی خاص برای آنها پیشبینی شده است، اقدام مینمایند. نظارت بر سازمانهای غیردولتی فرااستانی، کشوری یا بینالمللی با هیأت نظارت کشور خواهد بود . ٣٣ ماده 2- سازمان پس از اخذ پروانه فعالیت و ثبت برابر ضوابط این آییننامه و سایر مقررات جاری دارای شخصیت حقوقی میگردد . ماده -3 موضوع فعالیت سازمان مشتمل بر یکی از موارد علمی، فرهنگی، اجتماعی، ورزشی، هنری، نیکوکاری و امور خیریه، بشردوستانه، امور زنان، آسیبدیدگان اجتماعی، حمایتی، بهداشت و درمان، توانبخشی، محیط زیست، عمران و آبادانی و نظائر آن یا مجموعهای از آنها میباشد . فصل دوم – حقوق و تکالیف ماده 4 -سازمان حق دارد متناسب با موضوع فعالیت خود، با رعایت این آییننامه و سایر قوانین و مقررات مربوط فعالیت نموده و از جمله نسبت به موارد زیر اقدام نماید : الف (ارائه خدمات امدادی مورد نیاز دستگاههای دولتی و عمومی غیردولتی . ب) اظهارنظر و پیشنهاد راهکارهای مناسب : -1در فرایند برنامهریزی مراجع دولتی و عمومی غیردولتی در سطوح شهرستان، استان یا ملی برحسب مورد . -2در مورد آثار و نتایج فعالیتهای دستگاههای دولتی و عمومی غیردولتی، نقائص و مشکلات موجود به مراجع و دستگاههای قانونی ذیربط . پ)کمک به اجرای برنامهها و پروژههای دستگاههای دولتی و عمومی غیردولتی از طریق توافق و تفاهم با آنها . ت) برگزاری اجتماعات و راهپیماییها در جهت تحقق اهداف سازمان . ث ) انتشار نشریه . ج) انجام هرگونه عملیات دیگر برای تأمین اهداف مقرردر اساسنامه سازمان . چ) حق دادخواهی در مراجع قضایی و شبه قضایی . ماده -5 سازمان مکلف است گزارش عملکرد اجرایی و مالی سالانه خود را حداکثر تا دو ماه پس از پایان هر سال مالی به مرجع نظارتی مربوط و نیز در طی سال، سایر گزارشهای عملکرد اجرایی و مالی را بنا به درخواست مرجع یادشده،حسب مورد، ارائه و همچنین نسبت به انتشار خلاصهای از گزارش سالانه مذکور برای اطلاع عموم، در محدوده جغرافیایی فعالیت خود اقدام کند . ٣٤ ماده 6 -هزینههای سازمان از منابع زیر تأمین میشود : الف) هدیه، اعانه و هبه اشخاص حقیقی و حقوقی اعم از داخلی و خارجی و دولتی و غیردولتی . ب) وقف و حبس . پ (وجوه حاصل از فعالیتهای انجام شده در چارچوب موضوع فعالیت، اهداف و اساسنامه سازمان و این آئیننامه . ت) حق عضویت در سازمان . تبصره -1 سازمان موظف است پیش از دریافت کمک از منابع خارجی، مشخصات منبع کمک کننده، میزان کمک و چگونگی آن را به صورت مشروح برحسب مورد به مراجع نظارتی مربوط اعلام نماید. مراجع مذکور موظفند ظرف حداکثر یک هفته از تاریخ وصول اعلام یادشده، نسبت به نظرخواهی از وزارتخانههای اطلاعات و امور خارجه و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اقدام نمایند . موافقت دستگاههای یادشده ضروری است و این دستگاهها موظف به اظهارنظر ظرف حداکثر یک ماه از تاریخ وصول استعلام میباشند. عدم ارائه پاسخ ظرف این مدت به منزله نظر موافق است . تبصره -2 دریافت کمک از مجامع رسمی بینالمللی و منطقهای و آژانسهای وابسته به سازمان ملل، نیاز به دریافت مجوز ندارد. فهرست سازمانهای یادشده توسط وزارت امور خارجه تهیه میشود و در اختیار هیأت نظارت قرار میگیرد . ماده -7 تقسیم دارایی، سود و یا درآمد سازمان در میان مؤسسان، اعضاء و مدیران و کارکنان آن قبل و پس از انحلال ممنوع است . ماده -8 اساسنامه و فعالیتهای سازمان نباید مغایر با اصول قانون اساسی باشد . ماده -9 سازمان موظف است امکان دسترسی بازرسان مراجع نظارتی مربوط را به اطلاعات و اسناد خود فراهم کند. بازرسان نیز باید در حضور نماینده سازمان و صرفاً در محل دفتر سازمان، اسناد و اطلاعات مذکور را بررسی نمایند. نحوه بررسی باید به گونهای باشد که به وظایف سازمان خللی وارد نیاید .خارج کردن اسناد از سازمان در راستای بازرسی،مگر به حکم مرجع قضایی صالح، ممنوع است . ماده 10 - فعالیت سازمان در کشورهای دیگر باید با کسب مجوز کلی از مرجع نظارتی فرااستانی و ملی باشد. ٣٥ تبصره 1- مرجع یادشده، قبل از اعلام نتیجه به سازمان متقاضی، باید از دستگاههای دولتی ذیربط از جمله وزارت امور خارجه نظرخواهی نماید. دستگاههای مذکور ظرف حداکثر یک ماه باید پاسخ لازم را ارائه دهند،در غیر این صورت نظر آنها موافق تلقی میشود . تبصره -2 مرجع مذکور باید حداکثر ظرف 45 روز از تاریخ تقاضا، پاسخ لازم را به متقاضی ارائه دهد . تبصره 3 -ارائه تقاضای سازمان با محدوده فعالیت شهرستان و یا استان، حسب مورد در ابتدا از طریق مرجع نظارتی شهرستان یا استان انجام میگیرد . تبصره -4 شرکت سازمان در مجامع بینالمللی، دورههای آموزشی و نمایشگاهها، باید با اطلاع کتبی به مراجع نظارتی انجام گیرد . ماده 11 - سازمان باید در فعالیتهای خود، قوانین و مقررات و الگوهای رفتاری نهادهای مدنی را رعایت نموده و از ارتکاب اعمال مجرمانه خودداری نماید . ماده12 - سازمان از حق دسترسی به اطلاعات موجود در مؤسسات عمومی برخوردار است و مؤسسات مذکور مکلفنداطلاعات غیرطبقهبندی شده خود را در اختیار سازمان قرار دهند . ماده 13 - سازمانها و مؤسسات دولتی و عمومی مکلفند در فرایند تصمیمسازی و تصمیمگیری نسبت به اخذ نظر سازمان اقدام و حسب مورد آنها را برای شرکت در جلسات دعوت و گزارشی از نقطه نظرات ارائه شده را در اسناد سازمان ذیربط ثبت نمایند . ماده 14 - دولت مکلف است وظایف، امور و فعالیتهای قابل واگذاری دستگاههای اجرایی به سازمان را شناسایی و نسبت به واگذاری آن اقدام و سازمان نیز حق دارد پیشنهادهای خود را در این خصوص به دولت ارائه کند . ماده 15 -سازمانهای دولتی مکلفند زمینه مشارکت سازمان در نظارت بر حسن اجرای امور عمومی را فراهم نموده و حسب مورد با هیأتهای حقیقت یاب آنها همکاری نمایند . ماده 16 -سازمان حق دارد در موضوع فعالیتهای خود و برای حمایت از منافع عمومی علیه اشخاص حقیقی و حقوقی در مراجع قضایی اقامه دعوا نماید . فصل سوم – صدور پروانه فعالیت ماده 17 - متقاضیان تأسیس سازمان مکلفند در غیر از مواردی که مطابق قانون، مرجع خاصی برای صدورپروانه سازمانهای مربوط تعیین شده است، درخواست اخذ پروانه را به مراجع نظارتی مقرر در بند (ت) ماده ) 1( ارائه نمایند . ٣٦ تبصره 1- دبیرخانه هیأت نظارت کشور، استان و شهرستان به ترتیب در وزارتکشور، استانداری و فرمانداری تشکیل میشود تبصره -2 مسؤلیت دبیرخانه هیأت نظارت کشور، استان وشهرستان به ترتیب برعهده وزارتکشور، استانداری وفرمانداری میباشد . تبصره -3 اجرای تشریفات اداری و انجام اقدامات موضوع این آییننامه توسط دبیرخانه هیأت نظارت انجام میگیرد . تبصره -4 تصمیمات لازم مبنی بر صدور یا عدم صدور پروانه و اعطای مجوز در هیأت نظارت اتخاذ میشوند . تبصره ص -5 دور پروانه و امضای اوراق مربوط پس از تأیید هیأت نظارت در هیأت نظارت کشور با وزیرکشور،در هیأت نظارت استان با استاندار و در هیأت نظارت شهرستان با فرماندار میباشد . ماده 18 - هیأت مؤسس باید دارای شرائط زیر باشند : الف) داشتن هیجده سال تمام . ب) تابعیت ایرانی . پ) دارا بودن صلاحیت تخصصی حداقل دو نفر از مؤسسان در خصوص موضوع فعالیت سازمان . ت) عدم عضویت در گروههایی که براساس رأی دادگاه صالح محارب و معاند شناخته شدهاند و نداشتن محکومیت مؤثرکیفری به نحوی که موجب محرومیت از حقوق اجتماعی شود . تبصره - هیأت مؤسس باید دارای حداقل پنج عضو باشد . ماده 19 -سازمانهای غیردولتی که موضوع یا هدف فعالیت آنها مشترک است، در صورت وجود شرایط زیر میتوانند شبکه تشکیل دهند یا به عضویت شبکههای سازمانهای بینالمللی درآیند : الف) حداقل 2 سال از تاریخ ثبت آنها گذشته باشد . ب) به محکومیتهای بند (پ ( (یا ت) ماده(28) این آئیننامه محکوم نشده باشند . پ) به تکالیف مندرج در ماده (5) این آئیننامه عمل کرده باشند . ت) تابعیت آنها ایرانی باشد . ث) اعضای مؤسس حداقل 5 سازمان غیردولتی ایرانی باشند . تبصره -1 انجام استعلامهای مذکور در تبصرههای ) 3(و)2( ماده (22) این آییننامه برای تأسیس شبکههای سازمانهای غیردولتی لازم نیست . تبصره -2 صدور پروانه فعالیت برای شبکههای سازمانهای غیردولتی برعهده هیأت نظارت کشور و تابع مقررات این آئیننامه میباشد. حقوق، تکالیف و سایر مقررات شبکههای مذکور همان است که برای سازمانهای غیردولتی پیشبینی شده است . ٣٧ ماده 20- هیأت مؤسس برای دریافت پروانه فعالیت باید مدارک زیر را حسب مورد به مراجع مذکور در ماده (17) این آئیننامه ارائه نماید : الف) فرم تقاضانامه تکمیل شده . ب) تصویر مدارک هویتی هیأت مؤسس . پ (اساسنامه سازمان . ت) اولین صورتجلسه هیأت مؤسس . ماده 21 - اساسنامه سازمان باید حاوی موارد زیر باشد : الف) اهداف سازمان . ب) موضوع فعالیت . پ) مدت فعالیت . ت) مرکز اصلی فعالیت . ث) نحوه ایجادشعب . )ج ارکان و تشکیلات سازمان، نحوه انتخاب، شرح وظایف و اختیارات و مسؤلیتهای آنها . چ) صاحبان امضاهانی مجاز . ح) شرایط پذیرش عضو . خ) منابع تأمین درآمد و دارایی . )د نحوه تغییر و تجدیدنظردر اساسنامه . ) ذ نحوه انحلال . ) ر مشخص ساختن وضعیت داراییها پس از انحلال . ) ز محدوده جغرافیایی فعالیت سازمان . تبصره 1 -اساسنامه سازمان باید بر رأیگیری آزاد از تمام اعضا برای انتخاب مدیران و همچنین نحوه تغییر مدیران و دوره تصدی آنها و نیز تصمیمات اساسی در ایجاد هرگونه تغییر و تأثیرگذاری تصریح کند . تبصره -2 در اساسنامه سازمان باید به صراحت، نحوه ارائه گزارشهای عملکرد اجرایی و مالی سازمان به اعضای خودو نیز بازرسی و حسابرسی سازمان مشخص شود . تبصره -3 محدوده جغرافیایی فعالیت سازمان با پیشنهاد هیأت مؤسس و براساس شاخصهای تقسیمات کشوری تعیین میشود . ماده 22 - مرجع صدور پروانه فعالیت – موضوع ماده (17) این آئیننامه – پس از دریافت تقاضانامه سازمان، باید ظرف حداکثر دوهفته نظر خود را نسبت به تأیید یا رد تقاضا اعلام نماید. ٣٨ تبصره 1- در صورتی که هیأت نظارت تقاضا را رد کند، مکلف است ظرف حداکثر دو هفته به طور کتبی دلایل رد درخواست را به متقاضی اعلام کند . تبصره -2 چنانچه موضوع فعالیت سازمان به وظایف هر یک از دستگاههای دولتی مربوط باشد، حسب مورد اخذنظرموافق دستگاه یا دستگاههای دولتی ذیربط نیز ضروری است . تبصره -3 هیأت نظارت مکلف است ظرف یک هفته از تاریخ دریافت تقاضا نسبت به اخذنظر مرجع ذیصلاح)وزارت اطلاعات، وزارت دادگستری، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران و دستگاههای تخصصی) اقدام و آن مرجع نیز مکلف است حداکثر ظرف یک ماه نظر خود را اعلام نماید، در غیر این صورت نظر هیأت مزبور موافق تلقی میشود . تبصره -4 متقاضی صدور پروانه میتواند نسبت به رد تقاضای خود به نحو زیر اعتراض نماید : الف) از تصمیم هیأت نظارت شهرستان ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ، به هیأت نظارت استان و در صورت رد تقاضا در هیأت نظارت استان، ظرف یک ماه به هیأت نظارت کشور . ب) از تصمیم هیأت نظارت استان ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ، به هیأت نظارت کشور . پ (تصمیم هیأت نظارت کشور در هر مورد قابل اجرا ولی در دیوان عدالت اداری قابل اعتراض خواهد بود . ماده 23 - مجمع عمومی و هیأت امناء (حسب مورد) بالاترین مرجع اجرایی سازمان میباشند و باید دارای شرایط مقرردر ماده (18) این آییننامه باشند . ماده 24 - سازمان باید تابعیت ایرانی داشته باشد . ماده 25 - سازمان مکلف است هرگونه تغییرات در مفاد اساسنامه، هیأت مدیره، هیأت امنا و نشانی را به مرجع صدور پروانه مربوط اطلاع دهد. در صورت اعلام عدم مغایرت تغییرات با مقررات این آییننامه از سوی مراجع یادشده، سازمان مکلف است وفق آییننامه ثبت، نسبت به ثبت در اداره ثبت شرکتها و مؤسسات غیرتجاری و درج درروزنامه رسمی اقدام نماید . فصل چهارم - نظارت ماده 26 -وظائف مراجع نظارتی استان و شهرستان، به ترتیب در رابطه با سازمانهای غیردولتی با محدوده فعالیت در سطح استان وشهرستان به شرح زیر میباشد : الف) دریافت و بررسی اساسنامه متقاضیان تأسیس سازمان و اقدام به صدور پروانه فعالیت آنها پس از احراز شرایط و ضوابط مقرر در این آییننامه . ب (دریافت گزارشهای عملکرد اجرایی و مالی سالانه و در صورت لزوم موارد مقطعی . پ (رسیدگی موردی به عملکرد اجرایی و مالی سازمان در صورت ضرورت . ٣٩ ت) نظارت بر اجرای مقررات این آییننامه . ماده 27 - وظائف مراجع نظارتی فرااستانی و ملی در مورد سازمانهای غیردولتی عبارت است از : الف) دریافت و بررسی اساسنامه متقاضیان تأسیس سازمانهای غیردولتی با محدوده جغرافیایی فرااستانی و ملی واقدام به صدور پروانه فعالیت آنها پس از احراز شرایط وضوابط مقرر در این آی یننامه . ب) دریافت گزارش عملکرد اجرایی و مالی سالانه و در صورت لزوم موارد مقطعی آنها . پ) رسیدگی و اعلامنظر و اتخاذ تصمیم نسبت به شکایات دریافت شده از متقاضیان در خصوص تأخیر یا رد صدور پروانهفعالیت و سایر شکایات و اختلافات میان سازمانهای غیردولتی با استانداریها و فرمانداریها . ت) نظارت برحسن اجرای مقررات این آییننامه . تبصره - نظارت بر سازمانهای غیردولتی تخصصی توسط دستگاههای ذیربط با هماهنگی وزارت کشور انجام خواهد شد . ماده 28 - مراجع نظارتی موظفند در حدود فعالیت خود در صورت وصول گزارش و یا اطلاع از عدم رعایت مقررات این آییننامه از سوی سازمان، نسبت به بررسی آن با حضور مشورتی نماینده سازمان غیردولتی مربوط و نماینده دستگاهدولتی تخصصی ذیربط اقدام نمایند و درصورت احراز تخلف، حسب مورد، مراحل زیر را به اجرا گذارند : الف) تذکر شفاهی با مهلت یک ماهه برای اصلاح وضعیت . ب) تذکر کتبی با درج در پرونده با مهلت یک ماهه برای اصلاح وضعیت . پ) تعلیق پروانه فعالیت برای مدت 3 ماه . ت) تقاضای لغو پروانه فعالیت از دادگاه در صورت عدم اصلاح وضعیت . تبصره -1 مراتب مذکور توسط مسؤل دبیرخانه هیأت نظارت ابلاغ و در پرونده ثبت میش ود . تبصره -2 نحوه اقدام مراجع نظارتی بر اساس این ماده، در بخشنامه وزیرکشور که ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ این آییننامه ابلاغ میشود، تعیین خواهد شد . ماده 29 - صدور مجوز فعالیت سازمانهای غیردولتی خارجی و بینالمللی در ایران و نظارت بر آنها به عهده هیأتی متشکل از نماینده وزارت امور خارجه، نماینده وزارت کشور، نماینده وزارت اطلاعات و نماینده وزارتخانه یا سازمان دولتی مرتبط با موضوع فعالیت سازمان غیردولتی خارجی یا بینالمللی خواهد بود . تبصره – فعالیت سازمانهای غیردولتی مذکور پس از اخذ مجوز، تابع مقررات این آییننامه میباشد . ٤٠ فصل پنجم- سایر مقررات ماده 30 - سازمانهای غیردولتی که از مصادیق این آییننامه قرار میگیرند و در اجرای مقررات جاری تاکنون ایجاد شدهاند،باید وضعیت خود را با مقررات این آییننامه تطبیق دهند، در غیر این صورت مشمول مزایا و تسهیلات این آییننامه نمیشوند . ماده 31 - انحلال سازمان اعم از اختیاری و قهری، بر اساس مفاد ذیربط آییننامه ثبت تشکیلات و مؤسسات غیرتجارتی – مصوب 1337 با اصلاحات بعدی – انجام میگیرد . تبصره – چنانچه مدت فعالیت سازمان در اساسنامه به صورت محدود قید شده باشد، پس از انقضای آن و عدم تمدید بر اساس مقررات این آییننامه سازمان خودبخود منحل میگردد . ماده -32 تشکلهای کارگری و کارفرمایی موضوع فصل ششم قانون کار، واحدهای آموزش عالی و یا مؤسسات پژوهشی موضوع بند » ل« ماده ) 1( قانون اصلاح قانون تأسیس وزارت علوم و آموزش عالی – مصوب 1353 - آموزشگاههای علمی آزاد و نیز مدارس غیرانتفاعی موضوع قانون تأسیس مدارس غیردولتی و سایر تشکلهای غیردولتی که در نص قوانین جاری صراحتاً اجازه تأسیس و انحلال آنها به عهده دستگاههای دولتی واگذار شدهاند، از شمول سازمان موضوع این آییننامه خارج میباشند . تبصره -1 مرجع صدور پروانه برای سازمانهای غیردولتی تخصصی با رعایت مقررات این آییننامه و با اخذنظر دستگاههای ذیربط، وزارت کشور است . تبصره -2 نحوه صدور پروانه برای سازمانهای غیردولتی جوانان مطابق تفاهمنامهای است که توسط وزارت کشورو سازمان ملی جوانان امضاء شده است . ماده 33 - از تاریخ ابلاغ این تصویبنامه، تصویبنامههای شماره 12608/ت 27367 هـ مورخ /1381/11 9، .میگردند لغو 1382/10/15 مورخ هـ296451 ت/55877 و 1382 /6/ 24 مورخ هـ 27367 ت / 34909 ٤١ بسمه تعالی تفاهم نامه همکاری مشترک سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت تعاون در اجرای اصول 44 و 45 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و ضرورت مشارکت همه بخش های اجرایی کشور در حفاظت محیط زیست و به منظور ترویج فرهنگ تعاون ، جلب مشارکتهای مردمی برای حفاظت از محیط زیست و تحقق توسعه پایدار و بهره گیری از توان تخصصی دانش آموختگان علوم زیست محیطی در قالب تشکل های تعاونی مربوطه ، این تفاهم نامه فی ما بین سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت تعاون منعقد می گردد: ماده )1 محورهای همکاری: 1-1 امکان سنجی و برنامه ریزی در جهت شناسایی ، ایجاد ، تقویت وفعال سازی تعاونی ها با هدف اجرای طرح هاوفعالیت های زیست محیطی. 2-1 شناسایی و تهیه فهرستی از عناوین فرصت های سرمایه گذاری واشتغال در بخش محیط زیست کشور در قالب تشکل های تعاونی مرتبط و با اولویت فارغ التحصیلان و دانش آموختگان محیط زیست. 3-1 طراحی و اجرای برنامه های آموزشی کاربردی ، اطلاع رسانی و فرهنگ سازی محیط زیستی متناسب با نوع فعالیت تعاونی ها و اتحادیه ها. 4-1 حمایت از مشارکت تعاونی ها در فعالیت های حفاظت از محیط زیست. 5-1 تشکیل اتحادیه تعاونی های حفاظت محیط زیست به منظور حمایت از اینگونه تعاونی .ها ماده )2 تعهدات طرفین: 1-2 حمایت از تشکیل تعاونی های مرتبط با موضوعات زیست محیطی از طریق تسریع در بررسی الزامات زیست محیطی وارائه مشاوره های لازم. 2-2 تعیین حجم سرمایه گذاری و اشتغال در عرصه فعالیتهای زیست محیطی . 3-2 برنامه ریزی مشترک در جهت تحقق سهم 50 درصدی بخش تعاونی از سرمایه گذاری و اشتغال در زمینه فعالیتهای زیست محیطی. 4-2 کمک به گسترش سرمایه گذاری و اشتغال در بخش تعاون از طریق : -اجرای طرح های تحقیقاتی ، مطالعاتی ، ترویجی و آموزشی مشترک. -تدوین سیاست های اجرایی مربوط به این تفاهم نامه و ابلاغ آنها به واحدهای ستادی و استانی. تبصره : ضوابط و دستورالعمل های مربوط به تعیین مصادیق ، شناسایی موضوع فعالیتها ، نحوه واگذاری و اداره واحدها ، ٤٢ حجم و شیوه سرمایه گذاری ، نحوه تامین منابع مالی و چگونگی بهره مندی از کمک ها ، مشوق ها و ... حداکثر ظرف مدت شش ماه تدوین و به تصویب شورای اجرایی موضوع ماده (3 ) این تفاهم نامه خواهد رسید. ماده )3 شورای اجرایی: به منظور اجرای مطلوب مفاد تفاهم نامه ، " شورای اجرایی ملی " تشکیل می شود. 1-3 اعضای شورا: اعضای شورای اجرایی ملی عبارتند از: -معاون آموزش و پژوهش سازمان حفاظت محیط زیست یا نماینده تام الاختیار وی -معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست و یا نماینده تام الاختیار وی -معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست و یا نماینده تام الاختیار وی -معاون محیط زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست و یا نماینده تام الاختیار وی -معاون کارآفرینی و توسعه تعاونی های وزارت تعاون یا نماینده تام الاختیاروی -معاون نظارت و بهره برداری از تعاونی های وزارت تعاون و یا نماینده تام الاختیار وی -معاون برنامه ریزی و آموزش و تحقیقات و ترویج وزارت تعاون و یا نماینده تام الاختیار وی -معاون پشتیبانی ، حقوقی و امور مجلس وزارت تعاون و یا نماینده تام الاختیار وی 2-3 وظایف و اختیارات شورا: الف : برنامه ریزی و هماهنگی جهت اجرایی شدن مفاد تفاهم نامه. ب : تدوین دستورالعمل های مورد نیاز در سطح ملی. ج :تهیه ، تنظیم و اجرای پروژه های همکاری مشترک از طریق انعقاد قراردادهای جداگانه ) به استناد مفاد کلی این تفاهم نامه ( با تعیین سهم هر یک از طرفین به لحاظ اجرا ، نحوه تامین هزینه ها و بهره برداری از نتایج. د : بررسی و اظهارنظر در خصوص گزارش های عملکرد ادواری تفاهم نامه ) تهیه شده توسط دبیرخانه شورا ( و ارسال آن برای مقامات عالی امضاء کننده تفاهم نامه. تبصره 1 : به منظور انجام امور اداری و تهیه گزارش های ادواری از عملکرد تفاهم نامه ، دبیرخانه ای در حوزه معاونت آموزش و پژوهش سازمان حفاظت محیط زیست تشکیل می گردد. تبصره 2 :دبیرخانه موظف است نسبت به تهیه گزارش های ادواری ) با مقاطع سه ماهه ( و ارائه آن به شورا اقدام نماید. ٤٣ 3-3 کمیته های اجرایی استانی: جهت پی گیری و اجرایی نمودن مفاد تفاهم نامه و تصمیمات شورای اجرایی ملی در سطوح استانی ، کمیته اجرایی استانها با عضویت نمایندگان ادارات کل حفاظت محیط زیست و تعاون استان ها تشکیل می گردد. کمیته های مذکور حداقل ماهی یکبار با دبیری مدیر کل حفاظت محیط زیست استان تشکیل جلسه داده و گزارش فعالیت ها و پیشنهادات اجرایی خود را جهت بررسی و تصویب به شورای اجرایی ارائه می نماید. ماده )4 مدت تفاهم نامه: این تفاهم نامه در4 ماده و سه تبصره و در دو نسخه که هر یک حکم واحد را دارد تهیه به امضا رسید و به مدت پنج سال برای طرفین لازم الاجرا می باشد .بازنگری ، اصلاح و تمدید آن با توافق طرفین بلا مانع است. ٤٤ ماده24 قانون مدیریت خدمات کشوری ماده24 - در راستای اجرای احکام این فصل کلیه دستگا ههای اجرائی موظفند از تاریخ تصویب این قانون اقدامات ذیل را انجام دهند: الف - حداکثر شش ماه پس از تصویب این قانون آن دسته از وظایفی که قابل واگذاری به بخش غیردولتی است را احصاء و با رعایت راهکارهای مطروحه در این فصل نسبت به واگذاری آنها اقدام نمایند .به نحوی که طی هر برنامه بیست درصد از میزان تصدیهای دولت در امور قابل واگذاری کاهش یابد. ب -تعداد مجوزهای استخدامی مذکور در ماده( 51) این قانون به نحوی تعیین گردد که تعداد کارمندان دستگا ههای اجرائی که به هر نحو حقوق و مزایا دریافت می کنند و یا طرف قراداد یم باشند هر سال یه میزان دو درصد در امور غیر حاکمیتی نسبت به سال قبل کاهش یابد. ج -حداکثر معادل یک سوم کارمندان که به روشهای بازنشستگی، بازخریدی، استعفاء و سایر موارد از خدمت دستگا ههای اجرائی خارج میشوند استخدام نمایند. تبصره -1 وظایف حاکمیتی موضوع ماده ) 8( این قانون از شمول این ماده مستثنی هستند. تبصره2 -آئیننامه اجرائی این ماده شامل وظیفه قابل واگذاری در چهارچوب این قانون حمایتهای دولت برای توسعه بخش غیر دولتی و نحوه خرید خدمات از بخش خصوصی و تعاونی و تعیین تکلیف کارمندان واحدهای واگذار شده و سایر موارد بنا به پیشنهاد سازمان به تصویب هیات وزیران میرسد. تبصره 3 -دیوان محاسبات و سازمان بازرسی کل کشور موظفند اجراء این فصل را در دستگا ههای اجرائی کنترل نموده و با مدیران متخلف برخورد قانونی نمایند. آییننامه اجرایی ماده(24) قانون مدیریت خدمات کشوری ماده - 1 دستگاههای اجرایی بعد از احصای تصدیهای اجتماعی، فرهنگی، خدماتی و زیربنایی خود نسبت به واگذاری موارد قابل واگذاری با رعایت قانون مدیریت خدمات کشوری پس از هماهنگی با معاونتهای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رییس جمهور و برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور مطابق تفاهمنامه فیمابین اقدام نمایند. ماده - 2 در صورتی که امکان واگذاری تصدیهای موضوع ماده ) 1( این آییننامه میسر نباشد، دستگاههای اجرایی به تشخیص شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی تا برطرف شدن موانع واگذاری کماکان انجام خدمات مزبور را برعهده دارند. تبصره :در مورد واحدهای استانی و شهرستانی، پیشنهاد دستگاه اجرایی به تأیید شورای برنام هریزی و توسعه استان خواهد رسید. ماده - 3 در اجرای این آیین نا مه، واگذاری بناها و اموال دولتی که از نفایس ملی یم باشند .ممنوع بوده و مشمول احکام این آییننامه نمیباشند. ٤٥ ماده -4 در هر یک از دستگاههای اجرایی، کارگروهی تحت عنوان کاهش تصدیهای دولت متشکل از سه الی پنج نفر از معاونان، مدیران و صاحبنظران به انتخاب وزیر یا بالاترین مقام دستگاه تشکیل میشود . کارگروه یادشده در حوزه مرکزی دستگاه به تنظیم و ارایه سیاستها و تدوین شیوه مستندسازی فرآیند و نحوه واگذاری تصدیها میپردازد. تبصره : یکی از اعضای کارگروه موضوع این ماده باید ذیحساب دستگاه اجرایی باشد. ماده -5 وظایف کارگروه یادشده حسب مورد به شرح زیر است: الف - تصویب برنامه اجرایی نحوه واگذاری تصدیهای دستگاه. ب -تعیین و احصای تصدیهای اجتماعی، فرهنگی، خدماتی و زیربنایی قابل واگذاری در دستگاه براساس اولویتهای مربوط. ج -تعیین و تصویب میزان هزینه سرانه تأمین خدمات برای فعالیتهای قابل واگذاری در دستگاه. د - تعیین و تنظیم چارچوبها، قراردادهای منعقده با بخش غیردولتی و تمدید قراردادهای موجود. ه - تعیین روشهای واگذاری تصدیهای قابل واگذاری. و -تعیین و تصویب تسهیلات و حمایتهای موردنظر برای بخش غیردولتی متقاضی برابر قوانین و مقررات مربوط. ز - تعیین و تصویب ضمانتهای لازم به منظور جلوگیری از تغییر کاربری و حفظ و حراست از اموال منقول و غیرمنقول واگذار شده. ح- تدوین و تصویب استانداردها و معیارهای موردنظر درخصوص کیفیت و قیمت خدمات و تصدیهای قابل واگذاری با هماهنگی معاونتهای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی ریس جمهور و برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور. ط - قیمتگذاری برای ساختمانها و پروژ ه های تملک داراییهای سرمایه ای نیمه تمام با حفظ کاربری آنها پس از اتمام پروژه و اداره آنها توسط بخش غیردولتی. ی -پی شبینی و تعیین اهداف کمی سالانه از سوی دستگاه به تفکیک هر یک از فعالیتها برای ستاد و واحدهای استانی. ک -قیمتگذاری اجاره ساختمانها و اموال منقول براساس میانگین قیمت کارشناسی سه کارشناس رسمی دادگستری و تأیید معاونتهای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رییس جمهور و برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور و رعایت قانون محاسبات عمومی کشور و برگزاری مناقصات. ل - نحوه بررسی و رسیدگی به تخلفات طرف قرارداد از شرایط واگذاری. م - تعیین ساز و کار مربوط به اعطای تسهیلات مالی اعم از تخصیص اعتبارات موارد مربوط به وجوه اداره شده، تعیین قیمتها، نحوه اخذ و تعیین میزان ضمانتهای مالی موردنیاز براساس قوانین و مقررات مربوط. ٤٦ ن -تعیین اعضا و شرح وظایف کارگروههای استانی و شهرستانی. تبصره :گزارش کارگروه با تأیید بالاترین مقام دستگاه و توسط وی پس از هماهنگی با معاونتهای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رییس جمهور و برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور انجام میپذیرد. ماده -6 به منظور پیگیری، نظارت و کنترل و اجرای سیاستهای تعیین شده توسط کارگروه موضوع ماده ) (5این آییننامه، کارگرو ههای استانی و در صورت لزوم کارگرو ههای شهرستانی در واحدهای استانی و شهرستانی دستگاههای اجرایی تشکیل میشوند. تبصره :ترکیب اعضا و نحوه تعاملات با کارگروه و با یکدیگر توسط کارگروه مستقر در ستاد تعیین میگردد. ماده - 7 به منظور ارتقای انگیزه در بخش غیردولتی برای قبول تصدیهای دولتی، حمایتها و تسهیلات پیشبینی شده ذیل علاوه بر شرایط و ضوابط عمومی پیمان مصرح در بخشنامه شماره 842 و بودجه سابق پس از تأیید معاونتهای برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور و توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رییس جمهور قابل ارایه یم باشد: الف - اعطای تسهیلات بانکی و مالیاتی با شرایط ویژه. ب -واگذاری زمین و ارایه خدمات زیربنایی با نرخ کارشناسی برای مشارکت با دولت. ج -ارایه وامهای قر ضالحسنه به متقاضیان بخش خصوصی از محل وجوه اداره شده. د -پرداخت بخشهایی از هزینه سرانه تأمین خدمات به اشخاص طرف قرارداد در ازای انجام خدمات مشخص و براساس قراردادهای منعقده. ماده -8 در فرآیند واگذاری فعالیتها و واحدهای قابل واگذاری دستگاه اجرایی به روش واگذاری مدیریت و خرید خدمت و مشارکت پس از تعیین صلاحیتهای فنی و اجتماعی متقاضیان و در شرایط برابر، اولویت با ایثارگران انقلاب اسلامی، شرکتهای تعاونی ایثارگران، هیئتهای امناء ، نهادهای عمومی غیردولتی موضوع قانون فهرست نهادها و مؤسسات عمومی غیردولتی مصوب 1373 ، شهرداریها و دهیاریها و مؤسسات عام المنفعه و نهادهای متشکل از کارکنان دستگاه اجرایی و بازنشستگان به صورت شخص حقوقی از جمله شرکتهای تعاونی و سهامی مشروط به قطع رابطه استخدامی آنها با دستگاه دولتی خواهد بود. تبصره :اولویت واگذاری اماکن با کارکنان دستگاه اجرایی است که در صورت قطع رابطه استخدامی دولتی، تمام یا بخشی از اماکن و تجهیزات به صورت رایگان به آنان واگذار میشود مشروط به اینکه تغییر کاربری ندهند و وظایف و خدمات استاندارد که مورد تأیید دستگاه باشد ارایه بدهند و نیرو ی انسانی را با خرید خدمت مستقیماً تا پنج سال حفظ نمایند. ماده -9 در روش واگذاری مدیریت و مشارکت طرف قرارداد به ازای حفظ کارکنان مشروط به قطع رابطه استخدامی آنان و پرداخت حداقل حقوق و مزایای آنان طبق احکام رسمی به همان نسبت از تخفیف، ٤٧ تقسیط و تسهیلات ویژه با توافق براساس قراردادی که مفاد آن به تصویب شورای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی میرسد، برخوردارند. تبصره :سایر کارکنان موجود در واحد واگذار شده توسط دستگاه اجرایی مربوط به واحدهای دیگر منتقل خواهند شد. ماده 10- به منظور تعیین اجاره و قیمتگذاری اماکن و ساختمانهای مشمول واگذاری نظر سه کارشناس رسمی دادگستری با تأیید معاونتهای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رییس جمهور و برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور ملاک عمل خواهد بود. ماده 11- تعرفه ارایه خدمات واگذار شده و تعیین هزینه سرانه تأمین خدمات در فعالیتهای واگذار شده حسب تعهد توسط کارگروه موضوع ماده ) 4( این آییننامه، ضمن رعایت ضوابط قانونی موجود و اخذ مصوبات قانونی موردنیاز صورت میپذیرد که با پیشنهاد بالاترین مقام دستگاه پس از تأیید معاونتهای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رییس جمهور و برنامهریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور انجام میپذیرد. ماده 12- تغییر کاربری مراکز و واحدهای واگذار شده ممنوع میباشد و در موارد استثنا با ذکر دلایل موجه و پس از تصویب در کارگروه موضوع ماده و) 4( دریافت مابه التفاوت ارزش افزوده ناشی از تغییر کاربری به نفع دولت با پیشنهاد بالاترین مقام دستگاه اجرایی ذ یربط و طی مراحل تصویب در هیئت وزیران بلامانع خواهد بود. ماده 13- وزیران در محدوده حوزه کاری خود و استانداران در استانها مسؤول نظارت بر حسن اجرای این آییننامه یم باشند و مکلفند گزارش عملکرد دستگاههای اجرایی استان را در مقاطع شش ماهه تهیه و به معاونتهای توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رییس جمهور و برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور ارایه نمایند و این معاونتها برعملکرد آنان نظارت میکنند. این تصویبنامه در تاریخ 1388/11/17 به تأیید مقام محترم ریاست جمهوری رسیده است . ٤٨ شاخصهای عملکرد ادارات کل استانها در حوزه های مشارکت و تکنولوژی آموزشی الف : تنظیم و انتشار اخبار و اطلاعیه های زیست محیطی : ردیف نوع محل انتشار یکی ازراههای سریع و آسان جهت آگاه سازی و اطلاع رسانی مردم انتشار اخبار و اطلاعیه های محیط زیستی می باشد. استانها می بایست با مشخص نمودن خبر و یا اطلاعیه زیست محیطی و محل انتشارآنها جدول شاخص مرتبط را تکمیل نمایند . ب : چاپ و انتشارات : ردیف نوع (کتاب ،مجله ،بولتن و...) عنوان یا موضوع تعداد صفحات تیراژ توضیحات چاپ و انتشار مطالب زیست محیطی در قالب های مختلف از جمله کتاب، مجله، بروشور، بولتن و ... در این شاخص مد نظر قرار گرفته است . استانها می بایست با مخخ دنمودن نوع انتشارات خود و بیان عنوان هر یک از آنها و درج تعداد صفحات و تیراژ هر کدام از انتشارات خود جدول شاخص مورد نظر را تکمیل نمایند . ج: تهیه و تولید فیلمهای زیست محیطی : ردیف نوع(مستند،داستانی،نقاشی و...) عنوان یا موضوع مدت توضیحات ساخت و تولید فیلمهای زیست محیطی به منظور اشاعه و ارتقاء فرهنگ زیست محیطی به عنوان یکی از شاخص های عملکردی ادارات کل استانها در نظر گرفته شده است . ادارات کل می توانند در جدول این شاخص نوع فیلم تهیه شده را (داستانی، کارتونی و...) مشخص نمایند لازم است موضوع و یا عنوان فیلم را در ستونی بعد درج نموده و مدت زمان هریک از فیلمها را بر اساس دقیقه مشخص نمایند : ر تولید برای صدا و سیما : ردیف نوع (صدا یا سیما) عنوان یا موضوع شبکه مدت پخش(دقیقه) توضیحات ادارات کل استانها می توانند به تهیه و تولید برنامه های رادیویی و تلویزیونی بپردازند. در جدول این شاخص باید مشخص نمایند برنامه تهیه شده صوتی و یا تصویری بوده است. و عنوان یا موضوع برنامه را ذکر نمایند. در جدول فوق باید شبکه پخش برنامه را به همراه مدت زمان پخش برنامه بر حسب دقیقه مشخص نمایند ن: نمایش فیلم زیست محیطی : ردیف نوع(مستند،داستانی و...) عنوان یا موضوع مدت نمایش سطح بینندگان تعداد بینندگان توضیحات پخش فیلمهای زیست محیطی یکی از راههای اثر گذار جهت ارتقاء فرهنگ حفاظت از محیط زیست می باشد.ادارات کل استانها می توانند فیلمهای محیط زیستی مثل داستانی و مستند و... را برای گروههای هدف پخش نمایند. در جدول این شاخص می بایست به عنوان و یا موضوع فیلم نمایش داده شده و مدت زمان نمایش را بر حسب دقیقه،تعداد بینندگان و به همراه گروههای مخاطب ذکر نمایند . :و برگزاری مسابقات : ردیف نوع(نقاشی،مقاله و...) عنوان یا موضوع تعداد شرکت کنندگان تعداد برندگان توضیحات ٤٩ برای ایجاد محرک جهت جلب توجه و افکار اقشار مختلف به مسائل محیط زیست استانها می توا ن مسابقات متفاوتی برگزار نمایند. در جدول این شاخص لازم است استانها با تعیین نوع مسابقه و ذکر عنوان آن و تعداد افراد شرکت کننده در مسابقه برگزار شده و همچنین تعداد پرندگان مسابقه را ذکر نمایند . ه : گزارشات ویا مقالات زیست محیطی منتشر ه و یا ارایه شده در زمینه های مختلف : ردیف عنوان موضوع نام نویسنده محل ارایه تعداد صفحات توضیحات در این شاخص لازم است استانها نام و موضوع مقاله را بهمره نام نویسنده مقاله ذکر نموده و بیان نمایند تعداد صفحات گزارش و یا مقاله ارائه شده چه تعداد بوده است و در ستون محل ارایه جایی را که در آن منتشر شده از قبیل روزنامه ، مجله و... را بیان نمایند . -1 تهیه و چاپ عکسهای زیست محیطی به تعداد ..................................اسلاید -2 ایجاد سازمانهای مردم نهاد زیست محیطی ........................................مورد با ذکر نام ومحورهای فعالیت -3 انجام فعالیتهای مشترک با سازمانهای مردم نهاد زیست محیطی ..........موردبا موضوعات ......... -4 حمایت از سازمانهای مردم نهاد زیست محیطی ................................مورد ذکر توضیحات در خصوص حمایتها : ............................................................................................................................................................................................................. ...................................................................................................................................... ٥٠ تقویم آموزشی جهت توانمند سازی سازمانهای مردم نهاد محیط زیستی (دوره های پیشنهادی ) ٥١ مدت دوره : 2 روز ساعت دوره : 16 ساعت تاریخ اجراء : نحوه اجرا : کارگاهی ظرفیت : 40 نفر شرایط فراگیران : اعضای اصلی سازمانهای مردم نهاد محیط زیستی کشور نام دوره : رهیافت مشارکتی سر فصل : - مفاهیم مشارکت - معیارهای مشارکت - نگرشهای مختلف برنامه ریزی و تصمیم گیری - توسعه و مشارکت نحوه ارزشیابی : مشارکت مستمر و فعال ٥٢ نام دوره : تسهیل گری و اصول رفتاری مدت دوره : 2 روز ساعت دوره : 16 ساعت تاریخ اجراء : ظرفیت : 40 نفر نحوه اجرا : کارگاهی شرایط فراگیران : اعضای اصلی سازمانهای مردم نهاد محیط زیستی کشور سر فصل : - مفاهیم مشارکت - معیارهای مشارکت - نگرشهای مختلف برنامه ریزی و تصمیم گیری - توسعه و مشارکت نحوه ارزشیابی : مشارکت مستمر و فعال ٥٣ نام دوره : مساله یابی و پروژه نویسی مشارکتی مدت دوره 3: روز ساعت دوره : 24 ساعت تاریخ اجراء : ظرفیت : 40 نفر شرایط فراگیران : اعضای اصلی سازمانهای مردم نهاد محیط زیستی کشور نحوه اجرا : کارگاهی سر فصل : - بیان روشهای مرسوم در مساله یابی و راههای پروژه نویسی - معرفی تکنیکهای کاربردی مساله یابی - روش شناسی و تحلیل ذینفعان - تدوین چارچوب پروژه - ابزارها - ارائه تجربیات و نمونه های موجود نحوه ارزشیابی : مشارکت مستمر و فعال ٥٤ نام دوره : آشنایی با قوانین و مقررات سازمانهای مردم نهاد محیط زیستی مدت دوره : 1 روز ساعت دوره : 8 ساعت تاریخ اجراء : ظرفیت : 40 نفر شرایط فراگیران : اعضای اصلی سازمانهای مردم نهاد محیط زیستی کشور نحوه اجرا : سمینار آموزشی سر فصل : - بررسی جایگاه حقوقی سازمانهای مردم نهاد - جایگاه سازمانهای مردم نهاد در قانون اساسی کشور - جایگاه سمنها در برنامه های توسعه کشور - بررسی قوانین مالی مرتبط با فعالیت سمنها - بررسی جایگاه و نقش حقوقی سمنها در فرایند حفاظت از محیط زیست و توسعه پایدار نحوه ارزشیابی : مشارکت مستمر و فعال ٥٥ نام دوره : آشنایی با علوم و فنون آموزش همگانی محیط زیست و توسعه پایدار مدت دوره : 3 روز ساعت دوره : 24 ساعت تاریخ اجراء : ظرفیت : 40 نفر نحوه اجرا : کارگاهی شرایط فراگیران : اعضای اصلی سازمانهای مردم نهاد محیط زیستی کشور سر فصل : - تعاریف و مفاهیم آموزش همگانی محیط زیست و توسعه پایدار - شیوه های آموزش همگانی محیط زیست و توسعه پایدار - ارائه ابزارها و روشهای آموزش همگانی محیط زیست و توسعه پایدار - شیوه های اجرای برنامه های آموزش همگانی - آشنایی با فنون ارزشیابی برنامه های آموزش همگانی محیط زیست و توسعه پایدار - ارایه تجارب و نمونه های اجرایی در ایران نحوه ارزشیابی : مشارکت مستمر و فعال ٥٦ نام دوره : نقش زنان در حفاظت از محیط زیست و توسعه پایدار مدت دوره : 2 روز ساعت دوره : 16ساعت تاریخ اجراء : ظرفیت : 40 نفر نحوه اجرا : کارگاهی شرایط فراگیران : اعضای اصلی سازمانهای مردم نهاد محیط زیستی کشور سر فصل : - بیان مفاهیم توسعه پایدار - تغییرات جنسیتی در توسعه پایدار و حفظ محیط زیست - تحلیل جنسیتی و نقش آن در توسعه پایدار و حفاظت از محیط زیست - ارائه تجارب موفق موجود در دنیا نحوه ارزشیابی : مشارکت مستمر و فعال ٥٧ نام دوره : آشنایی با طرح فقر زدایی برای جوامع محلی مجاور مناطق حفاظت شده مدت دوره 1: روز ساعت دوره : 8 ساعت تاریخ اجراء : نحوه اجرا : سمینار آموزشی ظرفیت : 40 نفر شرایط فراگیران : اعضای اصلی سازمانهای مردم نهاد محیط زیستی کشور سر فصل : - فقرزدایی - شیوه های کسب در آمد در مناطق محروم و جوامع محلی - معرفی طرحهای فقر زدایی در جهان - ارائه تجربیات و نمونه های موفق نحوه ارزشیابی : مشارکت مستمر و فعال ٥٨ نام دوره : آشنایی با طرحهای صندوق توسعه محلی مدت دوره 1: روز ساعت دوره : 8 ساعت تاریخ اجراء : ظرفیت : 40 نفر نحوه اجرا : سمینار آموزشی شرایط فراگیران : اعضای اصلی سازمانهای مردم نهاد محیط زیستی کشور سر فصل : - بیان مفاهیم توسعه مشارکتی و صندوق توسعه - نحوه راه اندازی صندوقهای توسعه محلی ( ارائه دستورالعمل) - ارائه تجربیات موجود نحوه ارزشیابی : مشارکت مستمر و فعال ٥٩ نام دوره : آشنایی با تغییرات آب و هوا و پیامد های آن بر محیط زیست کشور مدت دوره 1: روز ساعت دوره : 8ساعت تاریخ اجراء : نحوه اجرا : سمینار ظرفیت : 40 نفر آموزشی شرایط فراگیران : اعضای اصلی سازمانهای مردم نهاد محیط زیستی کشور سر فصل : - ارایه مفاهیم تغییرات آب و هوا - گازهای گلخانه ای و اثرات آن و ارائه روشهای کاهش گازهای گلخانه ای - پیامدهای گرمایش زمین - ارائه اطلاعات از کنوانسیونهای تغییرات آب و هوا - ارائه اقدامات صورت گرفته - بررسی نقش سمنها در کنترل پدیده تغییرات آب و هوا در ایران نحوه ارزشیابی : مشارکت مستمر و فعال ٦٠ نام دوره : شیوه های برگزاری مناسبتهای محیط زیستی و اقدامات نمادین مدت دوره : 1 روز ساعت دوره : 8 ساعت تاریخ اجراء : نحوه اجرا : سمینار ظرفیت : 40 نفر آموزشی شرایط فراگیران : اعضای اصلی سازمانهای مردم نهاد محیط زیستی کشور سر فصل : - بررسی تقویم مناسبتهای محیط زیستی - ارائه راهنمای برگزاری مناسبتهای محیط زیستی - ارائه راهنمای پاکسازی - ارائه تجربیات و نمونه های موفق نحوه ارزشیابی : مشارکت مستمر و فعال ٦١ نام دوره : تالابها و نقش مشارکت مردم در حفاظت از آنها مدت دوره : 1 روز ساعت دوره : 8 ساعت تاریخ اجراء : ظرفیت : 40 نفر نحوه اجرا : سمینار آموزشی شرایط فراگیران : اعضای اصلی سازمانهای مردم نهاد محیط زیستی کشور سر فصل : - ارائه تعریف از تالابها و ضرورت حفاظت از آنها - معرفی تالابهای با اهمیت ایران - بررسی نقش و جایگاه مشارکت مردمی در حفاظت از تالابها - ارائه تجربیات موفق نحوه ارزشیابی : مشارکت مستمر و فعال ٦٢ نام دوره : آشنایی با انواع مختلف آلودگی های محیطی و ارائه راهکارهای پیشگیری از آنها مدت دوره : 2روز ساعت دوره : 16ساعت تاریخ اجراء : نحوه اجرا : کارگاهی ظرفیت : 40 نفر شرایط فراگیران : اعضای اصلی سازمانهای مردم نهاد محیط زیستی کشور سر فصل : - ارئه تعاریف از آلودگی های محیط یو انواع آنها - ارائه راههای ایجاد آلودگی ها - بررسی راهکارهای پیشگیری از آلودگی ها - بررسی شیوه های مشارکت مردم در جلوگیری از آلودگی ها - ارائه تجربیات موفق نحوه ارزشیابی : مشارکت مستمر و فعال ٦٣ نام دوره : آشنایی با زمینه های مشارکت سازمانهای مردم نها با دستگاههای دولتی حافظ محیط زیست مدت دوره : 2 روز ساعت دوره : 16 ساعت تاریخ اجراء : نحوه اجرا : کارگاهی ظرفیت : 40 نفر شرایط فراگیران : اعضای اصلی سازمانهای مردم نهاد محیط زیستی کشور سر فصل : - تعاریف از مشارکتهای سازمانهای مردم نهاد و زمینه های فعالیت آنها - ارائه فعالیتهای قابل واگذاری به سازمانهای مردم نهاد جهت اجرا در حوزه حفاظت از محیط زیست - ارائه تجارب موفق نحوه ارزشیابی : مشارکت مستمر و فعال