عنوان: روحانیت و لزوم توجه به آموزش محیط زیست چهارشنبه 17 تیر 1394
زمزمه های آموزش محیط زیست از نیمه دوم قرن بیستم و سال 1965 شروع گردید. ویلر در سال 1975 اولین استفاده از عبارت آموزش محیط زیست را به آمریکائیها منصوب می کند ولی خود وی اذاعان دارد، که اصطلاح آموزش محیط زیست اولین بار در مارس سال 1965 در کنفرانسی در دانشگاه کیل انگلستان بکار رفت (رابرت استفونسن و همکاران ؛ جو ای پالمر ص.16). البته چراغ آموزش محیط زیست بصورت رسمی و بین المللی در کنفرانس استکهلم 1972 روشن شد.
ولی باید مسلمانان نسبت به دین خود بعلت پیشتاز بودن در این میدان افتخار نموده و نسبت به عملکرد خود بعنوان مسلمان بعلت تاخیر و عدم پیشتازی در طرح آن ، کم کاری در صحنه کنفرانسها و عدم تصویب مبانی توحیدی بصورت جدی در مصوبات و بیانیه ها شرمنده باشند. چرا که این بی توجهی به محیط زیست از نظر قرآن صفت کسانی است که به خداوند باور ندارند و قرآن این برخورد ناسپاس را مورد عتاب قرار می دهد
«و چه بسیار نشانهای (از خدا) در آسمانها و زمین وجود دارد که آنها از کنارش میگذرند و از آن روی میگردانند! » (یوسف 105)
وشاید این کوتاهی ها یکی از دلایل شکوائیه ای باشد ، که خداوند از زبان حضرت محمد (ص) در روز قیامت در خصوص کوتاهی مسلمانان نسبت به قرآن و مهجور گذاشتن آن بیان می نماید.
امروزه بشر و بویژه اندیشمندان جهان ، به این نتیجه رسیده اند که آنچه در زمین و محیط زیست آن رخ می دهد انعکاس فعل اوست . با توجه به کنفرنس های متعدد بین المللی و همایش اندیشمندان جامعه جهانی ، رویکرد کنونی بشریت نسبت به آموزش محیط زیست رویکردی در جهت ایجاد آگاهی و لزوم تفکر و تعقل و تدبر و عمل صالح نسبت به محیط زیست و در نتیجه حفظ و حراست از نشانه های آفرینش خدواندی و تکریم امانت الهی است. و شاید این اقدامات و اهداف مطرح شده برای توسعه پایدار در پیش نویس، «مسیر کرامت تا سال 2030» همان امید به بازگشتی باشد که آیه 41 سوره روم برای بشر پس از ابتلاء به حوادث ناگوار محیط زیستی در نتیجه آلوده ساختن بحر و بر از آن خبر می دهد. «به سبب آنچه دستهاى مردم فراهم آورده فساد در خشکى و دریا نمودار شده است تا [سزاى] بعضى از آنچه را که کردهاند به آنان بچشاند، باشد که بازگردند.» ﴿روم ۴۱﴾.
بنابراین باید به اهداف مطرح شده آموزش محیط زیست شناخت خدا را نیز افزود چرا که بدون وجود خدا محیط زیست همچنان سیر قهقرایی خویش را طی می نماید. در قرآن کریم آیات فراوانی ،(بقره ، 164) ، ( آل عمران ، 190 و191) ، ( انعام ، 6 ، 99 ) ، ( اعراف ، 185 )، ( رعد ، 41 ) ، ( نحل ، 48 ، 79 ) ، ( اسرا ،86 ، 99 ) ، ( انبیا ، 30 ، 44 ) ، ( مومنون ، 80 ، 48 ) ، ( شعرا ، 7 ) ، ( قصص ، 71 ، 72 ) ، (نمل ، 86 ) ، ( عنکبوت ، 19 ، 20) ، ( روم ، 19 ، 20 ، 21 ، 22 ، 23 ، 24 ، 25 ، 26 ، 27 ، 37 ) ، ( سجده ، 4 ،27) ، ( سبا ، 9 ) ، ( یس ، 33 ، 71 ، 72 ، 73 ) ، ( جاثیه ، 3 ،4،5، 6 ) ، ( احقاف ، 33 ) ، ( ملک ، 3 و 4 ، 19 ) ، ( نوح ، 15 تا 20 ) ، ( نباء ، 6 تا 16 ) ، ( غاشیه ، 17 تا 20 ).) انسان را به توجه نسبت به آفرینش و محیط زیست یا همان چیزی که ما امروز آن را آگاهی، ارزش و نگرش مثبت با هدف ایجاد مسئولیت پذیری نسبت به آن تعریف می نمایم ، فرا می خوانند.
بنابراین با تکیه و استناد بر این آیات الهی و صدها آیه دیگر از علما و روحانیون دینی به جهت اینکه دارای فرصت های فروان وعظ و خطابه هستند، انتظار می رود به این بُعد مهم از خداشناسی توجه نموده و با تجهیز خود به سلاح دانش و تکنولوژی های نوین در تبین مفاهیم قرآنی برای نسل نو اندیش فعلی تلاش فرمایند.تا آنکه بتوانند با تکیه بر این دانش و تطبیق آن با مفاهیم قرآنی در جهت پرورش شهروند مسئولیت پذیر جامعه جهانی و یا همان افراد صالح مورد نظر قرآن گام بردارند. چرا براساس وعده خداوند راه بازگشت انسان به خدا نه سلاح و شمیشیر بُران، بلکه آشکار شدن خلاقیت خالق هستی از راه شناخت محیط زیست (سیر در آفاق )و کالبد و روان انسان ( سیر در انفس) است. سَنُرِیهِمْ آیَاتِنَا فِی الْآفَاقِ وَفِی أَنفُسِهِمْ حَتَّى یَتَبَیَّنَ لَهُمْ أَنَّهُ الْحَقُّ أَوَلَمْ یَکْفِ بِرَبِّکَ أَنَّهُ عَلَى کُلِّ شَیْءٍ شَهِیدٌ (فصلت،53) .
التماس دعا