بعد از خشکسالیهای مستمر چند سال گذشته در کشور حفر چاههای غیرمجاز، اجاره دادن زمینهای کشاورزی به کشاورزان غیربومی، کاشت محصولات آب دوست دراستانهای کم آب از سوی غیر بومی ها، رعایت نکردن الگوی صحیح مصرف آب، استفاده نکردن از سیستمهای نوین آبیاری و... زخم دیگری بر پیکره ذخایر آبهای زیرزمینی و خشک شدن چاههای آب و قناتها در برخی استانهای کشور زده است. سودجویان و دلالان با اجاره دادن زمینهای مرغوب و چاههای آب برخی استانهای کشور به افراد غیر بومی بیشترین آسیب را به اشتغال این استانها وارد کردهاند و از سوی دیگر کشاورزان غیر بومی به علت ماندگار نبودن در این شهرها با اقدامهای نادرست و استفاده غیرمجاز از کودهای شیمیایی، ذخایر آب چاه ها، خاک و آب زمینهای کشاورزی را از بین بردهاند.
در مازندران زمین اجاره داده نمیشود
« دلاور حیدر پور» مدیر کل سازمان جهاد کشاورزی مازندران در این خصوص اظهار داشت: در این استان پدیده اجاره دادن زمینهای مستعد کشاورزی به افراد غیر بومی رایج نیست و بیشتر کشاورزان بومی هستند.
وی با بیان اینکه نظام خرده دهقانی در استان حاکم است ادامه داد: حتی افرادی که توانایی کار کردن روی زمینهای کشاورزی خود را ندارند این زمینها را به کشاورزان بومی اجاره میدهند و تمایلی به ورود افراد غیر بومی به استان ندارند، هر چند کشاورزان مازندرانی که زمین مناسبی ندارند با مهاجرت به گیلان و اجاره شالیزارها به کشت محصول میپردازند.
اصول کشت باید رعایت شود
این مقام مسئول با اشاره به اینکه اجاره زمین به افراد غیربومی نادرست است، افزود: کشت، اصولی دارد که در صورت رعایت نکردن، زمین کاربری خود را از دست میدهد و شاید تا سالها آسیب هایی که به خاک و آبهای زیر زمین وارد شده، قابل جبران نباشد.
ë مازندران شرایط بحرانی آب برای کشاورزی ندارد
وی با بیان اینکه در استان شرایط بحرانی آب وجود ندارد، اظهار داشت: کشت محصولات پر آب مانند برنج مناسب استان مازندران است اما کشاورزان باید توجه داشته باشند که در صورت رعایت کردن الگوهای مناسب کشت میتوانند 25 تا 30 درصد در مصرف آب صرفهجویی و از خشکسالی پیشگیری کنند.
استفاده از سموم شیمیایی بیش از حد مجاز
پیرحیاتی با اشاره به استفاده زیاد از کودها و سموم شیمیایی توسط مهاجران، بیان داشت: در این خصوص سازمان جهاد کشاورزی استان با تشکیل کمیسیون آزمایش محصولات کشاورزی اقدام به بررسی این محصولات کرده و در صورت نداشتن استانداردهای لازم اجازه ادامه کار به کشاورز داده نمیشود. به افراد متخلف در این حوزه نیز اخطار کتبی داده و در صورت تداوم این روند با این افراد برخورد میشود.
کشت زیر پلاستیک یکی دیگر از مشکلات منطقه
این مقام مسئول همچنین با اشاره به یکی دیگر از مهمترین آسیب هایی که افراد غیر بومی به زمینهای کشاورزی وارد کردهاند، اظهار داشت: کشت زیر پلاستیک محصولات غیراستراتژیک که بیشتر توسط افراد غیر بومی انجام میشود یکی از مهمترین مشکلات منطقه است که آلودگی شدید خاک را به دنبال داشته و اگر این روند ادامه داشته باشد زمینهای کشاورزی کاربری خود را از دست میدهند.کشت زیر پلاستیک در کشتهای جالیزی به منظور نگهداری رطوبت استفاده میشود، اما با پایان یافتن فصل برداشت و بر جای ماندن در طبیعت، ایجاد مسمومیتهای آبی و خاکی فراوان میشود.وی ضمن برشمردن خطرات این نوع کشت خاطر نشان کرد: از آنجا که بیشتر افراد غیر بومی بعد از اتمام کشت، پلاستیکها را در زمین رها یا دفن میکنند. بعد از مدتی شیرابههای ناشی از پلاستیکهای مدفون شده در ریشه گیاهان نفوذ کرده و از طریق آنها مسمومیت و مرگ گونههای جانوری و به تدریج نابودی پوشش گیاهی و جانوری را به دنبال دارد.
پیرحیاتی در خصوص اقدامهای انجام گرفته برای رفع این معضل گفت: با هماهنگیهای انجام شده در فصل پاییز و زمستان کلاسهای توجیهی و آموزشی برای کشاورزان استان برگزار شده است. متأسفانه به دلیل برداشت بیرویه، آبهای زیرزمینی لرستان بشدت افت پیدا کردهاند و اگر این روند ادامه داشته باشد در آینده آب بهاندازه کافی برای کشاورزان بومی هم وجود نخواهد داشت.این مقام مسئول ادامه داد: سازمان جهاد کشاورزی و آب منطقهای استان باید در یک راستا اقدام کنند تا این مشکل رفع شود. در اصل با برداشتهای بیرویه از چاهها، اداره آب منطقه برخورد میکند و وظیفه بررسی استانداردهای کشت و استفاده از کودهای شیمیایی بر عهده سازمان جهاد کشاورزی است. وی خاطرنشان کرد: با افرادی که اقدام به برداشت آب بدون داشتن مجوز از چاهها میکنند برخورد میشود.
اجاره چاههای کشاورزی بلای جان لرستان
«حسین پیرحیاتی» معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی لرستان نیز در این خصوص اظهار داشت: متأسفانه در استان ما با وجود زمینهای مستعد و آب مناسب، کشاورزان به جای استفاده از این فرصت طلایی، با دست خود امکانات را در اختیار کشاورزان غیر بومی قرار میدهند.
وی با انتقاد از برداشت بیرویه آب از سوی مهاجران برای کشت محصولات نا مناسب با شرایط استان، خاطرنشان کرد: در لرستان بیشتر چاههای آب کشاورزی اجاره داده میشود و افراد مهاجر بدون در نظر گرفتن محدودیت منابع آبی استان با برداشتهای بیرویه موجب خشک شدن درصد زیادی از قناتها و سفرههای آب زیرزمینی شدهاند. این افراد اغلب از استانهای اصفهان، قم و همدان به لرستان آمده و خاک کشاورزی و منابع آبی استان را نابود کردهاند.معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی افزود: کشاورزان ما اراضی کشاورزی برای کشت محصولهایی مانند گندم و جو را به این مهاجران اجاره میدهند؛ اما افراد غیر بومی اغلب با تغییر کاربری به کشت محصولات پر آب مانند هندوانه، سیب زمینی و پیاز میپردازند و همین امر کاهش چشمگیر سطح منابع آبی را به دنبال داشته است.
ابهای زیرزمینی لرستان بشدت افت پیدا کردهاند
پیرحیاتی با اشاره به اینکه در سالهای قبل هیچ دشت ممنوعهای در استان نداشتهایم، افزود: هم اکنون بسیاری از دشتهای لرستان، ممنوعه هستند و با کاهش آب مواجه شدهاند. در شرایط کنونی اجاره زمین و چاههای آب به افراد غیر بومی در استان توجیهی ندارد و حتی کشاورزان بومی نیز باید استانداردهای لازم را رعایت کنند.