آموزش به معنای کلی آن به عنوان مهم ترین پایه در توسعه با محوریت انسان مطرح می شود. ابزاری کلیدی بر ای فراهم آوردن تغییر در ارزش ها، رفتار و به طور کلی شیوه زندگی است تا براساس آن جوامع بتوانند به پایداری در ابعاد فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، زیست بومی و سیاسی دست یابند.آموزش همچنین مهم ترین وسیله برای حل مشکلات محلی و جهانی به حساب می آید و یادگیری که هسته اصلی فرآیند آموزش است می بایست به روشنی در رفتار افراد انعکاس یابد.
امروزه مدیریت راهبردی (فرماندهی) به مفهوم واقعی کلمه نیازمند دانش، نظام مندی، همزمانی و هوشمندی بوده و حیات موثر سازمان ها از طریق کارایی مدیران و کارکنان آموزش دیده، ماهر، خلاق و توانا میسر می شود.
بر همین اساس، از بدو تشکیل یگان حفاظت در سازمان حفاظت محیط زیست، دفتر فرماندهی این یگان به منظور ارتقای بینش، مهارت، توانمندی، تربیت و آموزش نظام مند پرسنل یگان حفاظت متناسب با ماموریت های سازمانی و همچنین افزایش و آمادگی ایشان در طول دوران خدمت، نظام جامع آموزش یگان حفاظت را تهیه وتدوین وجهت تصویب به معاونت آموزش و پژوهش سازمان ارائه نمود که با نگاه ویژه و مثبت آن معاونت وهمکاری دفتر آموزش و مشارکت های مردمی به تصویب رسید.
از ویژگی های این نظام می توان به موارد ذیل اشاره کرد:
• آماده سازی علمی وعملی پرسنل یگان حفاظت
• ساماندهی دوره های آموزشی پرسنل یگان و جلوگیری از اتلاف دوره ها
• بستر سازی جهت ارتقاء پست سازمانی و نیل به درجات پرسنل یگان
• ایجاد انگیزه در نیروهای یگان حفاظت جهت طی مراحل ارتقاء و انجام امور محوله و کاهش خطای انسانی یگان در محیط زیست و ایجاد تعامل بیشتر میان عوامل ذینفع
در این خصوص انتظار می رود که پرسنل یگان پس از طی دوره های فوق توانمندی های زیر را ایفاء و کسب خواهند نمود:
• در زمینه مسائل اجتماعی و خانوادگی از طریق آموزه های دینی مهارت های لازم را کسب می نمایند.
• با اخذ آموزش های انتظامی و زیست محیطی مهارت های تصمیم گیری، مدیریت انتظامی و زیست محیطی، کنترل خشم و مقابله با استرس آشنا می شود.
• باعوامل موثر در جلوگیری از بروز تخلف و جرائم زیست محیطی آشنا می شوند.
• با آئین نامه انضباطی آشنا شده و توانایی لازم برای انجام وظیفه را کسب می کنند.
• با اصول گشت زنی و روش های بازرسی خودرو و اماکن متخلفین ودستگیری و بازداشت آنان در حوزه استحفاظی آشنا می شوند.
• با آئین نگارش قضایی آشنا و مهارت های لازم در این زمینه را کسب می کنند.
نظام جامع آموزش یگان جهت تمامی پرسنل یگان اعم از محیط بان، تکنسین، کاردان، کارشناس، رئیس شهرستان وفرمانده یگان شهرستان و استان لازم الاجراست. این نظام به طور کلی شامل دو بخش طولی و عرضی است:
دوره های طولی: دوره های آموزشی است که جهت آگاهی مهارت های فنی وحرفه ای و شغلی و همچنین ایجاد رفتار مطلوب در پرسنل یگان به منظور آماده کردن آنان برای انجام وظایف و مسئولیت های شغلی در طول دوران خدمت و به صورت هر چهار سال یکبار برگزار می شود.
دوره های عرضی: دوره های آموزشی است که جهت ارتقاء سطح دانش و استفاده از فن آوری روز و افزایش مهارت های فنی و حرفه ای برای پرسنل یگان در هر سال و با توجه به نیازهای شغلی یگان حفاظت از سوی فرماندهی یگان حفاظت پیشنهاد و اجرا می شود.
بر همین اساس در سال جاری و از اواخر مهرماه دوره آموزش جامع محیط بانان کشور در دانشگاه محیط زیست آغاز شد. مراسم افتتاحیه دوره با حضور رئیس سازمان محیط زیست، نمایندگانی از پلیس پیشگیری، فرماندهی یگان حفاظت سازمان و معاونت آموزش و پژوهش سازمان برگزار شد و در نهایت طی شش دوره آموزشی حدود 800 نفر از محیط بانان به صورت شبانه روزی طی 15 روز آموزش دیدند.
در این دورهها دروسی همچون، فنون مدیریت حیات وحش، امداد و نجات، بیماری های حیات وحش، بازرسی نفر اماکن و خودرو، دستگیری و بازداشت و بدرقه متهمان، مصاحبه و بازجویی متهمین، بررسی اسناد مالکیت و هویت، بهداشت و سلامت روان و کنترل خشم، مبانی شناخت محیط زیست، تجهیزات حفاظتی انفرادی، قوانین و مقررات انتظامی، قانون به کار گیری سلاح، قوانین و مقررات محیط زیست، نقشه خوانی جهت یابی و کار باGPS، کلیات حیات وحش، آشنایی با مناطق تحت حفاظت سازمان، آلودگی محیط زیست، شناخت تنوع زیستی گیاهی و جانوری، عملیات میدانی، زندگی در شرایط سخت، ضابطین دادگستری، آیین دادرسی کیفری، اصول جلب مشارکت جوامع بومی و محلی، زنبور داری، آموزش بی سیم، حفاظت اطلاعات، اسلحه شناسی و تیراندازی عملی، فنون رزمی و دفاع شخصی، اطفاء حریق در طبیعت به صورت تئوری و عملی و عکاسی در طبیعت، آموزش داده شد. در پایان این دوره ارزشیابی و آزمون نهایی از محیط بانان اخذ و سطح دانش و مهارت آنان سنجیده شد که نمره آن در ارتقاء و نیل به درجات موثر است.