سامانه الکترونیکی جامعه محیط زیست

روستاهای هدف گردشگری به مناطقی اطلاق می شوند که حاوی یک یا چند یا مجموعه ای از جاذبه های تاریخی و طبیعی و فرهنگی باشند و بر مبنای اطلاعات سازمان میراث فرهنگی و گردشگری؛ همه این روستاها دارای مطالعات راهبردی گردشگری می باشند. روستای کوهستانی  خَبر یکی از مناطقیست که بعلت دارا بودن آب و هوای ویژه و اقلیم سردسیر در استان کویری کرمان، چند سالیست که این نام را با خود به یدک میکشد. فاصله اندک این روستا با مراکز استان های هرمزگان و کرمان سبب شده هر ساله خیل عظیمی از گردشگران گرمای طاقت فرسای جنوب را رها کنند و به دامان این  منطقه ییلاقی پناه بیاورند. فرصتی که نتنها سبب آبادانی منطقه نشد که تهدیدی جدی برای زیستمندان این منطقه بشمار میرود.  از یک سو نبود ابتدایی ترین امکانات رفاهی و بهداشتی برای گردشگران و از سوی دیگر فقر دانایی مردم در قبال صیانت از محیط زیست سبب شده هر ساله حجم عظیمی از زباله ها در طبیعت بی نظیر این منطقه رها شود که نتنها سبب ایجاد بیماری برای مردم منطقه می شود که تهدیدی بزرگیست برای جانورانی که چند قدم آنطرف تر در محدوده حفاظتی پارک ملی خَبر  زیست می کنند. قرارگیری تفرجگاه شاه ولایت بر روی چشمه های آب شرب این روستا، که پذیرای درصد قابل توجهی از گردشگران است، سبب ورود انواع شوینده ها و آلودگی ها به این رودخانه میشود بطوریکه تقریبا هیچ جنبنده ای در این رودخانه توانایی زیستن ندارد. رودخانه ای که چند سال پیش تر مامنی برای انواع آبزیان از جمله ماهی قزل آلا و قورباغه و ... بود. یکی از شواهد بزرگ آلودگی این آب ها از بین رفتن ماهی های مزارع پرورش ماهی در این روستاست که در روزهای تعطیل سال میزان مرگ و میر روزانه  آبزیان بسیار چشمگیر می باشد. در این روستا مجموعا 5 مزرعه پرورش ماهی قزل آلا وجود دارد که یکی از بزرگترین قطب های تولید ماهی سردآبی در جنوب کشور محسوب می شود. اما متاسفانه  بدلیل آلودگی آب رودخانه توسط گردشگران، سه مزرعه عملا تعطیل شده اند و دو مزرعه دیگر بحالت نیمه تعطیل درآمده اند. مزارعی که می توانستند نقش مهمی را در اشتغالزایی و جلوگیری از مهاجرت به شهر را در این منطقه ایفا کنند اما بدلیل عدم اتخاذ  ملاحظات زیست محیطی و عدم تهیه  برنامه جامع گردشگری توسط مسئولان ذیربط، تهدیدی برای صاحبان این مزارع شده اند و همگی را با ورشکستگی روبرو کرده اند.

اما در این میان تصمیم گیری های شتابزده نهادهایی چون فرمانداری و بخشداری که راه توسعه را در ورود بی برنامه گردشگران میدانند، نتنها مردم که زیست بوم طبیعی این منطقه را هم دچار خطرات جدی و برگشت ناپذیری کرده است. عدم مدیریت صحیح پسماند های گردشگران و از همه مهمتر پراکنش نامنظم  گردشگران در این منطقه سبب آلودگی تمام قسمت های این روستا شده است بطوریکه چهره زیبای این روستا را لایه ای از زباله پوشانده است. با نگاهی به اطراف رودخانه و حتی دره های اطراف روستا که از قضا جزو منطقه حفاظت شده محسوب می شوند می توان عمق فاجعه را بخوبی درک کرد. قوانین در روی کاغذ خیلی علمی و منطقی برای روستاهای هدف گردشگری تعریف شده است که متاسفانه هیچگاه جامه عمل نپوشیده اند. چرا که اگر  همگام با ملاحظات زیست محیطی پیش میرفت شاهد فجایع زیست محیطی از این دست نمی شدیم. در این میان نقش نهاد های تصمیم گیرنده میتواند بسیار پر رنگ باشد که با خارج شدن این روستاها از حالت انحصاری و سپردن آن بدست خود مردم می توان مدیریت جامعی را در این حوزه به سر انجام رساند. از راهکارهای کوتاه مدت در مهار آلودگی در این منطقه می توان به محدود کردن حریم رودخانه و فنس کشی اطراف چشمه ها اشاره کرد که مانع از ورود زباله و مواد شوینده به داخل آب می شود. همچنین میتوان با انتقال این تفرجگاه به نقطه ای دیگر و حتی اعطای تسهیلات به مردم بومی بمنظور ایجاد تفرجگاهی نظارت شده در املاک شخصی خوشان از فشار بر روی چشمه هاب آی شرب این منطقه کاست که خود سبب ایجاد اشتغال گروهی هر چند اندک می شود.

امیدواریم که شاهد روزی باشیم که مسئولان استانی با تصمیماتی منطقی و مطالعه شده و نه  با تصمیماتی احساسی، شتابزده،  کارشناسی نشده و حق به جانب!  راه رسیدن به توسعه پایدار که همانا در اولویت قرار دادن ملاحظات زیست محیطیست؛ را هموار سازند. چرا که مسئولان هم جزیی از مردم همین جامعه هستند و همه بطور یکسان در معرض مشکلات خواهیم بود.

تصاویر در لینک زیر

http://khabrnationalpark.blogfa.com/post-151.aspx