هرچند مسوولان «سازمان جنگلها، منابع طبیعی و آبخیزداری» کشور صدور هرگونه مجوز برای انجام عملیات در پارک ملی و جنگلی سرخهحصار و جاجرود را از سوی مدیران این سازمان رد میکنند و مدیران شهرداری تهران نیز از اساس منکر اجرای هر عملیات عمرانی در این پارک ملی و جنگلی هستند، اما مدارک به دست آمده حاکی است که این مجوزها طی صورتجلسهای میان شهرداری تهران و اداره کل جنگلها و منابع طبیعی استان تهران، تنها یک هفته پس از هفته منابع طبیعی و درختکاریهای نمادین، صادر شده است.
در این صورتجلسه که در تاریخ ٢٤ اسفندماه ١٣٩٣ به امضای مدیرکل وقت منابع طبیعی استان تهران، نماینده شهرداری منطقه ١٣ تهران، نماینده کارفرما و نماینده پیمانکار رسیده است و با عنوان « صورت مجلس تحویل زمین پروژه تونل شهید شوشتری» به ثبت رسیده است مختصات زمین موردنظر برای تجهیز کارگاه، نحوه درآوردن درختان از خاک و شیوههای کاشت دوباره آنها بیان شده است. همچنین در این صورتجلسه با یادآوری هماهنگی صورت گرفته بین مدیران فوق، یعنی مهندس ذاکری شهردار منطقه ١٣ و دکتر عبدینژاد، مدیرکل منابع طبیعی وقت استان تهران و پیرو نامه شماره ٧٦٣٨٦/٢٤/٥١٣ مورخ ٢٥/١٢/٩٣، بر تحویل بخشی از زمین تجهیز و پورتال شمالی تونل بزرگراه شهید شوشتری (طبق پلان و نقشه پیوست) به پیمانکار طرح و ساخت قرارگاه سازندگی، تاکید شده است. اما مسوولان سازمان جنگلها میگویند هیچ مجوزی برای این عملیات صادر نشده و هرگونه عملیات صورت گرفته در این محدوده، غیرقانونی بوده است. در این نامه شرایط انجام کار به این صورت تعیین شده است:
١- محدوده کارگاه با استفاده از فنس و حصار همراه با رنگآمیزی مناسب توسط پیمانکار فوقالذکر محصور خواهد شد که عرض پورتال حدود ٦٥ متر و عرض محدوده مورد نظر جهت حصارکشی حدود ٨٠ متر است.
٢- پیمانکار موظف است محل تحویل کارگاه را با همان شرایطی که روز اول تحویل شده در زمان اتمام کار تحویل نماینده محترم شهرداری منطقه ١٣ کند.
٣- کلیه عملیات مربوط به پروژه از قبیل محصور کردن کارگاه توسط پیمانکار و نیز حفر گودهای جدید و انتقال درختان با حضور و نظارت نماینده اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان تهران انجام گیرد.
مرحله دوم توافق
با وجود اینکه مسوولان منابع طبیعی میگویند مجوزی داده نشده؛ اما نامهها خبر میدهند که با ذکر شروط و شرایط، این مجوز داده شده است. در حالی که این عملیات چه با رعایت این شروط و چه بدون آن، غیرقانونی و خلاف اصول صریح قانون حفاظت و بهسازی محیط زیست است. چرا که بر اساس این قانون، هرگونه عملیات در پارکهای ملی و مناطق چهارگانه سازمان، منوط به تهیه گزارش ارزیابی و تایید آن از سوی کمیته ارزیابی سازمان حفاظت محیط زیست بوده و منابع طبیعی نمیتواند برای آن تعیین تکلیف کند.
بر اساس این نامهها مجوز اداره کل منابع طبیعی استان تهران برای اجرای این صورت جلسه در تاریخ ١٩/١/١٣٩٤ با امضای مدیرکل منابع طبیعی وقت استان تهران نیز به شرح زیر و با شماره ١٥٦/٦٧/٩٤ به ثبت رسیده است:
پیرو جلسه مورخ ٢٤/١٢/٩٣ با موضوع هماهنگی موارد اجرایی پروژه احداث بزرگراه شهید شوشتری عطف به نامه شماره ٧٦٣٨٦/٢٤/٥١٣ مورخ ٢٥/١٢/٩٣ بر اساس بازدید کارشناس این اداره کل از محل اجرای پروژه در پارک جنگلی سرخهحصار، قبل از سال جدید و در طول تعطیلات نوروز و در نهایت در مورخ ١٧/١/٩٤ موارد ذیل جهت استحضار و اقدام مقتضی تقدیم میشود:
١- با عنایت به سن درختان و میزان تاج و پوشش آنها، فاصله برای کاشت حداقل ٥×٥ متر میبایست باشد. این در حالی است که جهت کاشت درختان پس از انتقال، محدوده مدنظر از مساحت لازم برخوردار نیست.
٢- در خصوص روش خارج کردن درختان، ضروری است از تجهیزات و دستگاههای مختص این عملیات که در حال حاضر در اختیار سازمان بوستان و فضای سبز شهر تهران قرار دارد استفاده شود. در حالی که مسوول محترم پارک سرخهحصار و پیمانکار مربوطه اذعان داشتند نسبت به کندن اطراف درختان، توسط کارگر با استفاده از بیل و خارج نمودن ریشه از خاک این عملیات انجام میگیرد که این روش به لحاظ فنی، به سبب آسیب به ریشه و جدا شدن خاک از ریشه، مورد تایید نیست.
٣- با توجه به فصل و شرایط اقلیمی حاضر و نیز رویش جوانه و برگ تازه قطع شاخهها و هرس آنها برای سبک سازی درختان و تسهیل در اجرای عملیات خارج کردن از خاک و نیز حمل و انتقال به عرصه مورد نظر جهت کاشت غیراصولی است. ضمن آنکه نظر به بعد مسافت بین محل اجرای پروژه اجرای بزرگراه تا محل غرس مجدد درختان، میبایست تمهید لازم در زمینه حمل و انتقال درختان اندیشیده شود تا امکان زندهمانی آنها فراهم شود.
سازمان جنگلها: مجوزی داده نشده!
اما قائم مقام «سازمان جنگلها و منابع طبیعی و آبخیزداری کشور» در گفتوگو با روزنامه اعتماد، هرگونه مسوولیت را از سازمان خود سلب و مسوول تمام تحرکات صورت گرفته در پارک ملی و جنگلی سرخهحصار را دستگاه حفاظت محیط زیست میداند.
ناصر مقدسی تاکید کرد که مدیرکل وقت منابع طبیعی استان تهران که البته مدت کوتاهی است دیگر مسوول نیست به هیچ عنوان مجوزی برای انجام این عملیات صادر نکرده است؛ چرا که اساسا آن منطقه پارک ملی است و متولی پارکهای ملی و نماینده تام الاختیار دولت در این مکانها طبق قانون، سازمان حفاظت محیط زیست است. او در ادامه گفت: «سازمان جنگلها و منابع طبیعی در هیچیک از مناطق حفاظت شده، اظهارنظری نمیکند و حق این کار را نیز ندارد.»
مقدسی که خود در دورانی کوتاه، در سازمان حفاظت محیط زیست مدیریت کرده و نگاه صرفا تجاری بسیاری از مسوولان سازمان جنگلها را ندارد، تاکید میکند که در اجرای این پروژه نباید شتاب کرد و از نظر ما کار باید کارشناسی شود و در بخشهایی که قرار است از داخل پارک ملی عبور کند، بهتر است مانند همه جای دنیا از پلهای هوایی بلند استفاده شود که به جنگلها و حیات وحش منطقه آسیب وارد نشود. همچنان که شهرداری برای ساخت پل صدر از همین روش استفاده کرده است.
با این همه اما پاسخ به چند پرسش مهم از سوی مسوولان سازمان جنگلها و شهرداری تهران ضروری به نظر میرسد. نخست اینکه چرا با وجود ثبت چنین توافقهایی، آن را از دید رسانهها پنهان کرده و در پاسخ به سوال «اعتماد» آن را کاملا نفی کردهاند؟ دوم اینکه آیا برکناری مدیرکل سابق منابع طبیعی استان تهران، به دنبال همین تخلف صریح صورت گرفته است؟ اگر اینگونه است بهتر نیست رسانهها را به عنوان نمایندگان افکار عمومی نامحرم نشمرده و این عمل درخور تقدیر را به آنها اعلام کنیم؟ پرسش دیگر اینکه چرا شهرداری تهران به جای بیان حقیقت ماجرا و بیان اینکه مجوز منابع طبیعی را برای تجهیز کارگاه داشته، به تمامی، انجام هرگونه عملیات را رد میکند و ترجیح میدهد حتی برای تبرئه خودش نیز حقیقت را بیان نکند. به نظر میرسد اتفاقاتی در پروژه احداث بزرگراه شهید شوشتری در شرف انجام است؛ اتفاقاتی که امیدواریم بیش از این، خلاف تاکیدات مقام معظم رهبری برای مبارزه با تخریب جنگلها حتی برای ساخت حوزه علمیه نباشد و توضیحات این سازمانها این اتفاقات را برای افکار عمومی شفافسازی کنند.
شهردار منطقه ١٣ برای بار دوم، به تماس تلفنی خبرنگار «اعتماد» پاسخ نداد.
طی هفته گذشته ورود شهرداری به پارک ملی و جنگلی سرخهحصار برای اجرای پروژه بزرگراه شهید شوشتری خبرساز شد. شهرداری تهران که با این ورود و خاکبرداری شش هکتار اراضی جنگلی و مرتعی در این محدوده، درختان زیادی را از ریشه درآوره است، به تمامی، منکر انجام این عملیات شد و تاکید کرد که این پروژه فقط با مجوز سازمان حفاظت محیط زیست عملی خواهد شد. اما مدیرکل محیط زیست استان تهران انجام این عملیات را تایید کرد و از اخذ حکم قضایی برای توقف آن سخن گفت. همچنین چهارشنبه گذشته سازمان بازرسی کل کشور به ماجرا ورود کرد تا به این تخلف محرز رسیدگی کند. این نخستین باری نیست که شهرداری برای انجام عملیات عمرانی محیط زیست را قربانی میکند. پیش از نیز در سالهای گذشته شهرداری تهران برای اتصال بزرگراه همت به اتوبان شهید زینالدین و به بهانه کاهش بار ترافیکی شهر و کاهش آلودگی هوا، محیط زیست را تخریب کرده بود. همچنین شهرکسازیهای گسترده در شمال و غرب تهران با تراشیدن کوهها از نمونههای دیگر این تخریبهاست.