از این تالاب بوی مردن می آید. در واقع مثل آگهی فوت روی دیوار است. وضعیت فعلی تالاب حالت بیماری را دارد که به کما رفته است.آری تالاب در کما به سر می برد.خطر را باید ابلاغ کرد. تالاب را باید نجات داد.
صبح روز بهاری پنج خرداد ماه 94 با دعوت سازمان محیط زیست استان گیلان به همراه گروهی از فرهنگیان و فعالان رسانه ایی شهرستان فومن پس از گذشتن از مزارع تازه نشاء شده و باغ های تازه سبز شده روستاهای صومعه سرا برای شرکت در کارگاه آموزشی منطقه حفاظت شده سلکه صومعه سرا حاضر شدیم .این مرکز با مساحت 336هکتار ازسال 2003 ساخته شده است و فعلا با نظارت و مشاوره کارشناسان آژانس بین المللی همکاریهای ژاپن (جایکا) در حال فعالیت است. در آن علاوه بر ساختمان اداری و آموزشی پل پیاده روی و برج پرنده نگری نیز ساخته شده است. در فصل پاییز رنگین کمانی از پرندگان در آن تشکیل میشود. بیش از 200 گونه پرنده در آن زندگی می کنند که 8 گونه از آنها در خطر انقراض هستند.
با خوش آمد گویی آقای روشنی مسئول آموزش سازمان محیط زیست برنامه آموزشی آغاز می شود.ایشان از کاهش عمق و بستر تالاب گفت واز 2500 قایق شکار غیر مجاز که خود معضل بزرگی است. از عرصه تالاب گفتند که که از 20 هزار به 12 هزار هکتار و عمق آن که از 11 متر به کمتر از یک متر کاهش پیدا کرده است. تالاب در لیست تالابهای در معرض تخریب قرار گرفته است. از برنامه های سازمان جهت نصب تله های رسوب گیرو زباله گیر گفت و اینکه حفاظت محیط زیست نیاز به فرهنگ سازی دارد و امید سازمان در این راه بیشتر به آموزش و پرورش است. از اینکه سازمان برای آموزش 20000 نفر در این مرکزبرنامه ریزی کرده است ودر این جهت توافق نامه ایی نیز با سازمان آموزش و پرورش به امضا رسیده است.
سپس آقای واتانابه نماینده جایکا درتالاب ، اطلاعاتی در اختیار حاضران قرار داد ودر ضمن صحبت های خود بیان نمود که هدف جایکا بیشتر اصلاح مدیریت است تا کار اجرایی در سطح تالاب .زیرا به تشخیص کارشناسان بین المللی از مهمترین عوامل ایجاد آسیب در محیط زیست مخصوصا در حوضه تالاب انزلی نبودن مدیریت واحد و پاسخگو است و پراکندگی وظایف دستگاهها خود عامل مهم در افزایش تخریب و آسیب است. کارشناسان جایکا با قراردادی پنج ساله با دولت ایران در حال فعالیت هستند و اولویت جایکا فعلا حاشیه تالاب است و به دلیل کمبود بودجه فقط چند روستا بعنوان پایلوت انتخاب شده اند.
در ادامه آقای رهنما مدیر پروژه و مرکز سلکه از فرهنگ سازی گفت واشاره ایی به محیط زیست از نگاه قرآن داشتند، از نیاز دستگاهها به کارشناسان محیط زیست گفت و از اینکه سازمان باید نمود بیشتری در ساختار سیاسی و تصمیم گیری کشور داشته باشد. مردم باید تا آن حد نسبت به محیط زیست آگاهی پیدا کنند که حتی یکی از فیلتر های نمایندگی وپست های سیاسی حساسیت های زیست محیطی باشد و اینکه گسترش برنامه های آموزشی در سطح مساجد،همایش های ائمه جمعه و جماعات،داخل مدارس ،دانشگاهها و..مد نظر سازمان محیط زیست کشور است.در ادامه خانم یوسف زاده در تکمیل بحث ایشان با توضیح جزوه ها ،بروشورها و معرفی کتابهایی که در این زمینه نوشته و چاپ شده اند و نیز پخش و توضیح فیلم مرداب اطلاعات مفیدی به حاضران منتقل کردند.
در انتها مهندس زمانی از کارشناسان خبره سازمان محیط زیست توضیحات تکمیلی را ارائه نمودند.ایشان از فواید تالاب گفتند .از ارزش اقتصادی تالاب که هر هکتاربیش از 20000 دلار ارزش اقتصادی دارد. از توجه و علاقه گردشگران داخلی و بین المللی به تماشای تالاب ها و پرندگان و آبزیان آن گفتند و اعلام کردندکه امروزه برج پرنده نگری در دنیا حتی از تماشاگران فوتبال بیشتر بازدید کننده دارد.ایشان تعدیل آب و هوا،پناهگاه حیات وحش،تولید غذا،کنترل سیلاب و فرسایش خاک ،تصفیه آب،کنترل بیولوژیک بیماریها،سم زدایی،حفظ تنوع زیستی، محل زاد و ولد پرندگان و تخم ریزی ماهیان ،ارزشهای زیبایی شناختی و...را از محاسن وجود تالابها بیان کردند.
همچنین از عوامل کاهش عمق گفتند که تالاب انزلی 3610 متر حوضه آبخیز دارد و متاسفانه روزانه 15 تن زباله جامد و سالانه 400 هزار تن رسوب وارد تالاب میشود. 11 رودخانه از حوضه های آبخیز فومنات ، ماسال ،صومعه سرا و رشت به تالاب می ریزند. زرجوب و گوهر رود که پس از گذشتن از شهر رشت رود پیر بازار را تشکیل می دهند.آلوده کننده ترین آنها هستند زیرا فاضلاب کل شهر رشت را با خود به مرداب هدیه می دهند.
آنچیزی که مشخص است تالاب بی نظیر انزلی دچار آسیب های مختلفی شده است از جمله کاهش عرصه،کاهش عمق،آلودگی آب،شکار غیر مجاز،هجوم گیاه آزولا و... مهمترین آنها هستند.و این روند تخریب و آسیب همچنان و به شدت ادامه دارد.در این آلوده کننده های مرداب مردم محلی و هم دستگاههای دولتی دخیل هستند.با این روند نه ژاپنی ها بلکه مریخی ها هم نخواهند توانست تالاب را از مرگ حتمی نجات دهند.مرگ تالاب مرگ دریای خزر را در پی خواهد داشت.
آنچیزی که از این بازدید و کارگاه آموزشی دستگیر ما شد این مطلب مهم بود که محیط زیست یک سازمان هشدار دهنده است و ما بعنوان همکاران افتخاری سازمان این هشدار بزرگ را در بوق و کرنا می کنیم که تالاب انزلی در لیست سیاه تخریب قرار دارد. در کما بسر می برد . در حال مردن است.تالاب را باید نجات داد.