سامانه الکترونیکی جامعه محیط زیست

ایران سبز :   

پارک ملی کلاه قاضی در استان اصفهان بین E5145 الی E5215 طول شرقی و N3200 الی N3230 عرض شمالی واقع شده است . مساحت آن درحدود ۴۷۱۴۲ هکتار می باشد.

کوه کلاه قاضی قسمتی از رشته کوه ماهدشت می باشد . بلندترین قله این کوه به ارتفاع ۲۵۳۴ مترمیباشدکه درجنوب خاوری اصفهان واقع وشکلی شبیه کلاه قاضیان درادوار گذشته دارد. کوه کلاه قاضی از مناطق حفاظت شده شکار ممنوع و پناهگاه حیات وحش می باشد.

منطقه کلاه قاضی به موجب شرایط خاص از دیرباز زیستگاه وحوش بوده و دارای قدمت تاریخی زیادی است. چنانکه در تاریخ آمده است از زمان شاه عباس صفوی و بعد از آن به خصوص در دوره قاجاریه این کوهها از شکارگاههای مخصوص این

































سلاطین محسوب میشده است.

وجود اکوسیستم خوب و زیستگاههای قابل توجه باعث گردید که در سال ۱۳۴۶ شورایعالی شکاربانی و نظارت بر صید طی مصوبهای ارتفاعات کلاه قاضی را به نام منطفه حفاظت شده کلاه قاضی قرق اعلام نمود.

این منطقه به دلیل دارا بودن تنوع بوم شناختی، حفاظت از تنوع زیستی، حفاظت از منابع ژنتیکی و بقای تعادل طبیعی همچنین کاهش ناهنجاریهای حاصل از فعالیت صنایع و عوارض جمعیتی، برخورداری از چشم اندازهای زیبای نواحی کوهستانی و تپه ماهوری، وجود انواع گیاهان و گونه های متعدد حیات وحش جانوری و استفادههای علمی، پژوهشی، اقتصادی و گردشگری  پس از فراز و نشیبهای بسیار نهایتاُ در سال ۱۳۷۴ با پیگریهای مستمر، طی مصوبه شماره ۶/۷/۷۴ شورایعالی محیط زیست به عنوان پارک ملی معرفی گردید.







*پوشش گیاهی:

تاکنون تعداد ۲۵۲ گونه گیاهی متعلق به ۱۹۲ جنس و ۴۶ خانواده در کلاه قاضی ثبت شده است. پوشش گیاهی پارک ملی کلاه قاضی علاوه بر پوشش گیاهی علفی، دارای گونه های درختی و درختچه ای می باشد که این گونه ها در نقاط مختلف دره ها و کوهپایه ها می رویند و تیپ اصلی پوشش گیاهی منطقه درمنه زار می باشد.

انواع مختلفی از گیاهان بوته ای از جمله درمنه، گل گندم، شقایق وحشی، آویشن، لاله وحشی، اسپند، خارشتر و درختان و درختچه ها مانند تنگرس، بادام کوهی، انجیر و بنه همچنین تعدادی از گیاهان دارویی از جمله چوبک، قدومه، همیشه بهار، ریواس، خاکشیر، گل گاوزبان، شنگ، کاسنی، سمی و … در این پارک میرویند.

درمنه دشتی و آنقوزه (Ferula  assa-foetida) از گونه های در حال انقراض منطقه می باشند.

        

 *گونه های جانوری:

گونه جانوری شاخص پارک ملی کلاه قاضی کل و بز است و آهو نیز به دلیل وجود دشت های وسیع از جمله دشت میانکوه، لاگور، لادقو و برآفتاب از جمعیت مناسبی برخوردار است. مشاهده این دو گونه در منطقه به راحتی و از فاصله نزدیک امکانپذیر می باشد.

**پستاندارانی که در کلاه قاضی شناسایی شده است: کل و بز، قوچ و میش اصفهانی، آهو، پلنگ، گربه وحشی، کاراکال، گرگ، کفتار، روباه معمولی، کفتار، شغال، خرگوش، تشی، دوپای کوچک، جربیل بزرگ، جرد ایرانی، هامستر خاکستری، هامستر دم دراز، پامسواکی بزرگ و انواع موش



**برخی پرندگان کلاه قاضی عبارتند از: عقاب طلایی، شاهین، سارگپه معمولی، سارگپه پابلند، کرکس کوچک، دلیجه، کبک، تیهو، هوبره و… تاکنون ۴۶ گونه پرنده متعلق به ۳۱ جنس و ۲۲ خانواده در پارک ملی کلاه قاضی شناسایی شده که برخی از آنها بومی و برخی مهاجر بهاره و تابستانه یا مهاجر زمستانه میباشند و تعدادی نیز عبوری هستند و به صورت اتفاقی مشاهده شده اند.

**خزندگان کلاه قاضی عبارتند از: لاک پشت مهمیزدار، مارجعفری، افعی شاخدار، مارقیطانی تیرمار، مارپلنگی، بزمجه بیابانی خزری، آگامای پولک درشت صخره ای، آگامای چابک، آگامای وزغی خاکستری، مزالینای دم دراز بیابانی، جکوی دم زبر و جکوی دم کند.



**دوزیستان:

در پایین منطقه تنها یک گونه دوزیست به نام وزغ سبز عربی از راسته Anura و خانواده Bufonidae با نام علمی Bufo viridis arabicus Eng.Green toad شناسایی شده است. پراکنش این گونه در پارک ملی کلاه قاضی به حاشیه چشمه ها، آبشخورها و مناطق سرسبزتر نظیر مزرعه لردسفید در دشت میان کوه محدود شده است.

پینوشت:

بازدید از این منطقه، به عنوان اولین تجربه نزدیک شدن به موجوداتی تا این حد زیبا و دوست داشتنی، برایم بسیار لذتبخش بود. عکس العمل خزنده ای که در تصویر دیده می‌شود هنگام نزدیک شدن انسان بسیار جالب بود، به گفته راهنما، رفتاری که خزنده بروز میداد (حرکت سریع سر به سمت بالا و پایین) برای شناسایی موقعیت و خطر بود و یا رفتار گله های کوچک کل و میش و آهو، هنگامی که حس می‌کردند موجودی به آنها نزدیک می‌شود ابتدا می‌ایستادند و همگی به سمت ما نگاه می‌کردند و ناگهان با هم تصمیم می‌گرفتند به یک جهت فرار کنند. متاسفانه به دلیل ضعفی که دوربین بنده در حالت “زوم” داشت نتوانستیم تصویر واضحی از آنها داشته باشیم. ( تصویر پناهگاه) 

هنگام گشت وگذار در منطقه، خوشبختانه اثری از ردپای معروف انسان! (زباله و بطری پلاستیکی و…) نبود و چنین استنباط کردم چون منطقه حفاظت شده است و بطور کلی برای افرادی که علاقمند به مقوله حیات وحش و محیط زیست می‌باشند و یا به دلایلی با این موضوع (حیات وحش و محیط زیست) مرتبط هستند بیشتر جذابیت دارد و تبدیل به تفرجگاه عمومی نشده و از عواقب حضورمان در امان مانده است.

اما آنچه که در تعارض با پارک ملی در این منطقه جلب توجه می‌کند، وجود معادن سنگ درنزدیکی پناهگاه حیات وحش و عبور اتوبانی از داخل پارک ملی می‌باشد که قطعا در طول زمان تاثیرات مخرب خود را برمنطقه خواهد داشت .

گزارش: حمیرا ( زهرا) فرمانی

تصاویر:حمیرا فرمانی، میثم مرادیانی