ایران سبز :
انسانها یکدیگر را بارها و بارها سلاخی کرده، می کنند و خواهند کرد. جنگ، خصومت، دین، ایدئولوژی و… همگی می توانند انگیزه ای برای کندن پوست سرخپوستان و سفیدپوستان به دست یکدیگر باشد. اما زمانی که انسانی چماق به دست در میان گله فوک های قطبی با ضربات پی در پی به سر آنها، قتل عامی دسته جمعی به راه می اندازد و یا در مشهد به سگان خیابانی گازوئیل تزریق می شود، قوه درکم بی درک می شود و هر چه تلاش می کنم تا دلیلی برای این اعمال بیابم بی حاصل از صفحه کلید دست را می کشم و به جای کلمات، سیگار را فشار می دهم.
این یک نوشتار ادبی مملو از احساسات حیوان دوستی که شروع به دشنام دادن به چماق و گازوئیل به دستان کند، نیست. می خواهیم بدانیم که چرا انسان ها در آن لحظه می توانند به راحتی چماق و سرنگ را به سوی حیوانی نشانه بروند؟ و بعد به راحتی در خیابان راه بروند و اتوبوس سوار شده و سر راه برای بچه هایشان پفک و آدامس بخرند و بعد از نزدیکی با همسرشان بخوابند و زودتر از صبح بیدار شده و باز چماق و سرنگ به دست رو به سوی «کار» حرکت کنند؟!
برخی از متفکران بنیان انسان را بر خشونت و ذات بد آن می گذارند و برخی دیگر عکس این را می گویند و برخی دیگر لزوما تفاوتی میان حیوان و انسان قائل نیستند و بسیاری تنها زبان را سازنده انسان و تفریق وی از حیوانات می دانند. (البته زبان در معنایی عام و وجودی که با مفهوم زبان به معنای نوشتار یا گفتار متفاوت می باشد، به طوری که مفاهیم حول ویژگی های زبان انسانی شکل می گیرند.) خشونت، دیگر آزاری، خودآزاری، حیوان آزاری و… همگی حول مفاهیمی دیگر معنا می یابند. می توان خشونت را در کنار رحم، شفقت، مهربانی، ظلم و دوستی قرار داد. بنابراین برای فهم بنیان های خشونت باید به سراغ تمامی مفاهیمی رفت که حول آن شکل گرفته اند.
بحث در مورد پاراگراف بالا در این نوشتار جا نمی شود. بنابراین ما به سراغ خشونت انسانی در برابر حیوانات می رویم. اینکه چگونه انسان هایی می توانند برای اینکه حتی گلوله ای هدر ندهند از ارزان ترین مایع کشنده ممکن برای کشتن سگان مشهدی استفاده کنند و نظاره گر زجر کشیدن حیوانی می شوند که جز ناله و اضمحلال چیزی در چشمانش نیست. حیوانی که نزدیکترین رابطه را با انسان ها دارد. به طوری که همواره محافظ جان و اموال و یا پر کردن تنهایی انسان بوده است. ریشه های این عمل کجاست؟ چگونه می توان بدون تلف کردن وقت خواننده این سطور، جوابی در خور به آن داد.
فروید اگر امروز سرنگ گازوئیل به دستان را می دید، علت کار آنان را نوسان میان لیبیدو (حس زندگی) و مرگ می دانست. خشونت ناشی از خلا و نقصی در شکل گیری قوه لیبیدو است که طی دوران زندگی و جهان زیست انسانی شکل می گیرد. بنابراین خشونت در ارتباط با جنسیت و نیاز ها و مسائل جنسی و سرکوب آنها در یک فرآیند پیچیده ای که خانواده و اجتماع و قدرت بر آن مؤثر واقع می شوند، شکل می گیرد. به این مهم در بخش دوم با تفصیل بیشتری خواهیم پرداخت. بخش اول بیشتر حول طرح مسئله بوده و در مرحله بعدی برای دریافت و تحلیل علل خشونت انسان در برابر حیوانات تلاش خواهیم کرد.
ادامه دارد…
یادداشتی از بهزاد رَوَن