بزرگترین غار آبی آسیا در کرمانشاه با همه دالانهای دیدنی اش از تالار عروس گرفته تا ایوانهای چشمنواز میسر برزخ و بلور در معرض از دست دادن بی رویه رطوبت و تخریب قرار گرفته است.
قوری قلعه بزرگترین غار آبی آسیا است که دیرینه شناسان پیشینه آن را 65 میلیون سال پیش تخمین زده اند.
جاذبه بینظیر گردشگری در مجاورت روستایی به همین نام و در 25 کیلومتری شهر روانسر از توابع استان کرمانشاه قرار دارد که نام هفتمین اثر طبیعی ملی ثبت شده ایران را یدک میکشد و اولین بار در سال 1355 توسط تیمی از غارشناسان انگلیسی کشف شد.
در سال 1357 غارشناسان فرانسوی تا عمق 550 متری غار پیشروی کردند و در سال 1360 گروهی از غارنوردان کرمانشاهی تا 3 کیلومتری دالانهای اعجاب انگیز غار پیش رفتند.
شاید در سالهای قبل تنها دلشوره برای غار بازدیدهای بیرویهای بود که استلاگمیتهای داخل غار را یکی یکی میشکست اما امروز مخاطرهای جدید این اعجاب خداوندی در دل طبیعت را تهدید میکند. خشک شدن رطوبت دهانه داخلی غار و خطر تخریب...
براساس این گزارش گشودگی زیاد دهانه غار، بازدیدهای بیرویه و دستاندازی به دیوارههای غاز توسط بازدیدکنندگان، نفوذ مستقیم هوای خشک بیرون به داخل، رشد بیرویه جلبکها به دلیل تابش بیش از اندازه چراغهای مصنوعی و ... باعث از بین رفتن رطوبتی که حیات غار به آن وابسته است شده است. موضوعی که گرچه کمی دیر اما بالاخره دغدغه مدیران استان کرمانشاه و البته کشور شده است. این موضوع روز شنبه دوم اسفند ماه در جلسه شورای برنامه ریزی و توسعه تصمیمات کارگروه میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بررسی شد و موضوع نگهداری و حفاظت از محوطه داخلی غار موررد بررسی قرار گرفت.
در این نشست مقرر شد دفتر فنی استانداری کرمانشاه با همکاری اداره کل حفاظت محیط زیست، میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشکری و کارگروهها و دستگاههای مرتبط پس از گردآوری تمامی مطالعات و اقداماتی که تاکنون صورت گرفته است، نسبت به تهیه طرح حفاظت از غار قوری قلعه اقدام کنند.
در همین رابطه مدیرکل میراث فرهنگری صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه به مهر گفت: این موضوع یک نگرانی زیست محیطی است که مسئولان محیط زیست استان باید نسبت به آن پاسخ گو باشند.
علی فعلهگری گفت: این موضوع در جلسات استانداری کرمانشاه نیز مطرح شده و قرار بر تصمیمگیری سریع و راهگشا برای آن شده است. باز شدن بیش از اندازه دهان غار منجر به از بین رفتن رطوبت قسمت ابتدایی غار شده است که باید نظریات علمی درباره چگونگی جلوگیری از تخریب را مسوولان محیط زیست اعلام کنند تا از بروز مشکل برای این اثر طبیعی ملی جلوگیری شود.
این مسئول با اشاره به اینکه متولی نگهداری و مدیریت مجموعه غار قوری قلعه شرکت توسعه گردشگری است، اظهار داشت: هم اداره کل محیط زیست، هم اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری و هم شرکت توسعه گردشگری و البته مجموعه مدیریت استان موظف هستیم که برای وضعیت فعلی غار چارهاندیشی کنیم.
فعلهگری تصریح کرد: برای نجات بخشی آثار طبیعی با وضعیت مشابه در دنیا اقدامات و راهکارهای علمی مختلفی وجود دارد از جمله تنگ تر کردن دهانه غار، به کار بردن دستگاههای مختلف برای جلوگیری از خروج رطوبت یا استفاده از تونلهای شیشهای که باید راهکاری متناسب با شرایط غار قوری قلعه اندیشیده شود.
مدیرکل میراث فرهنگری صنایع دستی و گردشگری استان کرمانشاه تصریح کرد: به دلیل اقدامات غیرکارشناسی در سالیان گذشته دهانه ورودی غار را بیش از اندازه باز کردهاند و این باعث خروج رطوبت غار و به مخاطره افتادن آن شده است و هیچ فکری هم برای محافظت از استلاگمیت و استلاگفیتهایی که در طول سالیان به وجود آمده است نکردهاند. فعلهگری ادامه داد: دست زدن به قسمتهای مختلف غار، به سرقت رفتن تشتکها و به خطر افتادن پولکیهایی که در طول سالیان سال تشکیل شده از گذشته تاکنون، امروز وضعیت غار را به جایی رسانده که باید سریعتر بهبود را در اولویت قرار دهیم.
وی تصریح کرد: مقرر شده است استانداری اعتباری را در اختیار محیط زیست و امور آب قرار دهد تا مطالعات لازم در راستای اندیشیدن راهکارهای نجاتبخشی غار صورت گیرد.
فعلهگری گفت: در حال حاضر کار در دست ما نیست و تحویل شرکت توسعه گردشگری استان کرمانشاه است و آنها هم موظف شدند که مطالعاتی در راستای ساماندهی اطراف غار براساس آئیننامههای منطقه نمونه گردشگری انجام دهند. از ظرفیتهای کار باید به اندازه کافی بهرهگیری شود.
وی با تأکید بر اینکه باید فکری برای اصل مخاطره ای که غار را تهدید میکند بشود، گفت: جلساتی در این رابطه برگزار شده است که باید با اعتبارات موجود یا جذب سرمایه گذار و بخش خصوصی نجات بخشی قوری قلعه به شکل جدی پیگیری شود. فعلهگری با اشاره به اینکه حضور بیرویه گردشگر قطعا میتواند برای غار آسیبزا باشد تصریح کرد: باید با استفاده از تجریبات مشابه در کشور و در کشورهای خارجی بازدید گردشگران در عین استفاده از ظرفیتهای گردشگری این منطقه با نظم و مدیریت خاصی انجام شود.
مدیرعامل شرکت توسعه گردشگری استان کرمانشاه به عنوان متولی مدیریت مجموعه غار قوری در رابطه با مسائل مطرح شده در خصوص مخاطره زیست محیطی غار، اظهار داشت: پرداختن به این مضوع بدون ارائه راهکار و کمک برای حل مشکل از سوی برخی افراد را نمیتوان از سر خیرخواهی دانست.
علی شامبیاتی اظهار داشت: دوستانی که در این باره فقط انتقاد میکنند بهتر است با برگزاری نشستهای کارشناسی و تخصصی راهکار بدهند. شرکت توسعه گردشگری تنها سه سال است که متولی غار قوری قلعه است و از 15 سال پیش تاکنون نهادهای مختلفی از جمله فنی و حرفه ای، فرمانداری و... متولی بوده اند.
وی با اشاره به بازدیدهای کارشناسی از برخی غارهای مشابه مانند غار علیصدر در همدان برای دست یافتن به راهکار مقابله با خشکیدگی قسمتهای اولیه غار گفت: راهکارهایی مانند احداث یک دالان مصنوعی سنگی در دهانه غار به طول 50 متر در دست مطالعه است تا هوا به صورت مستقیم وارد غار نشده و مانع از خشکیدن رطوبت شود.
این مسئول اظهار داشت: با رایزنیهایی که انجام دادیم قرار است یک مشاور زیست محیطی از سوی سازمان محیط زیست به مجموعه ما معرفی و اضافه شود تا پس از بازدیدهای کارشناسی و ارائه روشهای حفاظت از غار، اقدامات لازم انجام شود.
شامبیاتی گفت: در مجموع اعتبار 493 میلیون تومانی برای اصلاح و مرمت بخشهای مختلف مجموعه، لکهگیری و آسفالت جاده، توسعه پارکینک مجموعه، احداث سوئیتهای اقامتی و احداث یک مجتمع خدمات رفاهی در محدوده گردشگری غار قوری قلعه اختصاص داده شده است.
مدیر اداره حفاطت ازمحیط زیست شهرستان روانسر گفت: عدم کارشناس بودن برخی از افرادی که در مجموعه مدیریت غار کار میکنند باعث شده کار مهمی در راستای جلوگیری از آسیبهایی که غار را تهدید میکند انجام نشود.
فلاحتی اظهار داشت: پیشنهاد ما به کارگیری دو نفر کارشناس مسائل زیست محیطی در مدیریت و نگهداری غار قوری قلعه بود تا بتوانند در مواقع لزوم و در روند مدیریت و نگهداری مجموعه از نظرات کارشناسی و علمی برای مقابله با تهدیدات استفاده کنند.
وی ادامه داد: زیاد بودن تعداد بازدیدکنندگان از غار و خشکی غار و کم شدن رطوبت آن که خطر تخریب آن را به وجود آورده است. این مسأله این ضرورت را به وجود میآورد که چند کارشناس محیط زیست به صورت مداوم در محل برای مشاورههای لازم حضور داشته باشند.
مدیر اداره حفاطت ازمحیط زیست شهرستان روانسر با اشاره به تخریبها و آسیبهایی که در گذشته اتفاق افتاده است، گفت: امروز علاوه بر ورود هوای مستقیم و از بین رفتن رطوبت، مساله نورپردازیهای مصنوعی غار هم وجود دارد که باعث رشد جلبکها شده و در درازمدت باعث تخریب غار میشود.
وی گفت: رشد جلبکها باعث مکیدن آب و خشکیدگی دیوارههای غار میشود.
فلاحتی گفت: این پیشنهاد داده شده که نگهداری غار به اداره کل محیط زیست سپرده شود اما مراحل قانونی آن زمان بر است. اگر محیط زیست نقش مستقیم داشت در اداره این اثر طبیعی – ملی امکان برنامه ریزی و نگهداری کارشناسی فراهم میشد.
این مسئول نگاه صرف درآمد زایی از آثار طبیعی که سرمایه هستند را یک آسیب عنوان کرد که باید در آن تجدید نظر شود.
